61 Lotniczy Pułk Szkolno-Bojowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
61 Pułk Szkolno-Bojowy
Ilustracja
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 31 grudnia 1957
Rozformowanie 31 grudnia 2000
Tradycje
Rodowód 1 eskadra pilotażu
4 eskadra pilotażu
Kontynuacja 3 Ośrodek Szkolenia Lotniczego
Dowódcy
Pierwszy ppłk pil. Józef Kowalski
Ostatni płk dr. pil. Anatol Czaban
Organizacja
Numer JW 5058
Dyslokacja Biała Podlaska
Rodzaj sił zbrojnych Siły Powietrzne

61 Lotniczy Pułk Szkolno-Bojowy - jednostka wojskowa Sił Powietrznych RP, znajdująca się na obszarze Białej Podlaskiej

Jednostka zakończyła działalność po 2000 roku. W końcowym stadium funkcjonowania, jednostka szkoliła pilotów śmigłowców. Wcześniej szkolono tu także na Iskrach.

Na terenie byłej jednostki znajduje się jeden z najdłuższych pasów startowych Polsce. W związku z tym bardzo często rozważano tam możliwość otwarcia lotniska cywilnego lub lotniska cargo.

Historia[edytuj | edytuj kod]

61 Lotniczy Pułk Szkolno-Bojowy sformowano w 1958 roku na bazie 1 eskadry pilotażu bojowego z Radomia i 4 eskadry pilotażu przejściowego z Oleśnicy[a]. Składał się z dowództwa i sztabu, dwóch eskadr lotniczych, a także dywizjonu technicznego. Od pierwszych dni istnienia pułk został włączony do Oficerskiej Szkoły Lotniczej nr 5 im. Żwirki i Wigury w Radomiu. W 1964 jednostkę przeniesiono do Oficerskiej Szkoły Lotniczej w Dęblinie. Na początku pułk stacjonował na lotnisku w Nowym Mieście nad Pilicą i zajmował się szkoleniem lotniczym podchorążych o specjalności pilotów myśliwskich. Logistycznie jednostka obsługiwana była przez 45 dywizjon dowodzenia lotami i 12 batalion zaopatrzenia. Początkowo podstawowym wyposażeniem był samolot myśliwski MiG-15. Pod koniec 1977 61 lpszb został przeniesiony na lotnisko w Białej Podlaskiej i na nim pozostał do końca swojego istnienia.

Jednostka została rozformowana z dniem 31 grudnia 2000[b]. Na bazie rozformowanego pułku utworzono 3 Ośrodek Szkolenia Lotniczego.

Odznaka pułkowa[edytuj | edytuj kod]

Odznaka zawiera wizerunek żurawia wpisanego w szachownicę lotniczą. Nad łacińskim napisem Per aspera ad astra[c] umieszczono rok powstania pułku 1958. Nad szachownicą numer i inicjały pułku 61 LPSzB. Z prawej strony szachownicy stylizowane kontury granicy wschodniej. Odznaka umieszczona w błękitnym tle prostokąta o zaokrąglonej dolnej krawędzi. Zaprojektował ja Sławomir Hetman[1].

Dowódcy pułku[edytuj | edytuj kod]

  • ppłk pil. Józef Kowalski (1958 -1962)
  • ppłk pil. Henryk Nowak (1962 -1965)
  • ppłk pil. Tytus Krawczyc (1965 -1968)
  • ppłk pil. Stanisław Konopiński (1968 -1973)
  • ppłk pil. Józef Archita (1973 -1974)
  • płk pil. Kazimierz Wolak (1974 -1976)
  • płk pil. Aleksander Turczyniak (1976 -1978)
  • płk pil. Zdzisław Mularski (1978 -1982)
  • ppłk pil. Jan Fryta (1982 -1986)
  • płk pil. Jan Smolarek (1986 -1990)
  • płk pil. Ryszard Brojek (1985 -1986 i 1990 -1996)
  • ppłk pil. Anatol Czaban (1996 - 2000)

Rombik[edytuj | edytuj kod]

W ramach pułku istniał latający na samolotach MiG-15 zespół akrobacyjny "Rombik". Jego dowódcą był płk pil. Władysław Kunicki.

Tego "Rombiku" nie należy mylić z latającym na PZL TS-11 Iskra zespołem akrobacyjnym o tej samej nazwie, wchodzącym w skład 60 LPSz.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Rozkaz MON nr 57 z 31 grudnia 1957
  2. Rozkaz szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego nr 89 z 10 września 1999
  3. Przez trudy do gwiazd

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zdzisław Sawicki [i inni]: Mundur i odznaki Wojska Polskiego. Czas przemian. s. 158.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Józef Zieliński [red.]: Polskie lotnictwo wojskowe 1945-2010: rozwój, organizacja, katastrofy lotnicze. Warszawa: Bellona SA; Wojskowe Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne "SWAT", 2011, s. 163-164. ISBN 978-83-1112-14-09.
  • Jednostki Wojskowe (pol.).