62 Pułk Piechoty (II RP)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy 62 bydgoskiego Pułku Piechoty. Zobacz też: 62 Pułk Piechoty - inne pułki piechoty z numerem 62.
62 Pułk Piechoty
Ilustracja
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1919
Rozformowanie 1939
Tradycje
Święto 21 sierpnia[1]
Nadanie sztandaru 4 sierpnia 1924
Rodowód 8 Pułk Strzelców Wielkopolskich
Kontynuacja 15 Warmińsko-Mazurska Dywizja Zmechanizowana
15 Brygada Zmechanizowana
Dowódcy
Pierwszy por. Ludwik Bociański
Ostatni ppłk Kazimierz Heilman-Rawicz
Działania zbrojne
Powstanie wielkopolskie, wojna polsko-bolszewicka, kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja Bydgoszcz
Rodzaj wojsk piechota
Podległość 15 Dywizja Piechoty

62 Pułk Piechoty[a] (62 pp) - oddział piechoty Armii Wielkopolskiej i Wojska Polskiego II RP.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

8 Pułk Strzelców Wielkopolskich powstał w marcu 1919 w trakcie powstania wielkopolskiego z walczących na froncie jednostek ochotników z Pleszewa i Środy Wielkopolskiej oraz Batalionu Zapasowego 12. Pułku Strzelców. Część żołnierzy brała udział w walkach już od początku powstania w Poznaniu, to jest od 27 grudnia 1918 r.

17 stycznia 1920, po włączeniu Armii Wielkopolskiej w struktury Wojska Polskiego otrzymał numer 62. 20 stycznia 1920 pułk zgodnie z postanowieniami traktatu wersalskiego wkroczył do Bydgoszczy. Następnie wziął udział w wojnie polsko-bolszewickiej, biorąc udział m.in. w walkach o Berdyczów. Rocznicę walk o to miasto, przypadającą 26 kwietnia, ustanowiono świętem pułku.

Pułk w okresie pokoju[edytuj | edytuj kod]

Od 24 stycznia 1920 pułk stacjonował w garnizonie Bydgoszcz[2], w koszarach imienia generała Franciszka Ksawerego Rymkiewicza przy ul. Warszawskiej. Wchodził w skład 15 Dywizji Piechoty[3][4].

17 kwietnia 1924 roku na placu ćwiczeń w Jachcicach w czasie szkolenia w rzucaniu granatów ręcznych miał miejsce tragiczny w skutkach wypadek. Trzymany przez kaprala Antoniego Jóźwiaka granat przedwcześnie eksplodował. Podoficer zmarł po 10 minutach w wyniku doznanych obrażeń ciała[5].

Na podstawie rozkazu wykonawczego Ministerstwa Spraw Wojskowych do Departamentu Piechoty o wprowadzeniu organizacji piechoty na stopie pokojowej PS 10-50 z 1930 roku, w Wojsku Polskim wprowadzono trzy typy pułków piechoty. 62 pułk piechoty zaliczony został do typu II pułków piechoty (tzw. wzmocnionych). W każdym roku otrzymywał około 845 rekrutów. Stan osobowy pułku wynosił 68 oficerów oraz 1900 podoficerów i szeregowców. Na czas wojny przewidywany był do pierwszego rzutu mobilizacyjnego. W okresie zimowym posiadał dwa bataliony starszego rocznika i batalion szkolny, w okresie letnim zaś trzy bataliony strzeleckie. Jego stany były wyższe od pułku „normalnego” (typ I) o ok. 400-700 żołnierzy[6].

Szlak bojowy we wrześniu 1939[edytuj | edytuj kod]

24 sierpnia 1939 r. rozpoczęto mobilizację pułku, którą zakończono w ciągu 3 dni. 30 sierpnia 1939 pułk, pod dowództwem płk. Kazimierza Heilman-Rawicza, obsadził zachodnią linię obrony „przedmościa bydgoskiego” w rejonie Kruszyn - Osówiec - Osowa Góra. 1 września nieprzyjaciel ograniczył się do bombardowania i rozpoznania pozycji pułku. Dopiero 2 września przeprowadził natarcia, wsparte czołgami i artylerią, które zostały powstrzymane. Wieczorem z 2 na 3 września pułk przegrupował się w kierunku północnym. Następnego dnia Niemcy zostali powstrzymani przez doskonale zorganizowaną obronę i ostrzał artylerii w rejonie Tryszczyna. Z obawy dowództwa Armii "Pomorze" przed okrążeniem jednostki, zgodnie z rozkazem pułk wycofał się nocą (3/4 IX) do Bydgoszczy. W czasie odwrotu przez miasto oddziały zostały ostrzelane przez dywersantów niemieckich. Po opanowaniu dywersji i wysadzeniu mostów na Brdzie, zajął pozycje obronne na południe od miasta (w rejonie EmilianowoPiecki). W następnych dniach prowadził zwycięskie walki z przeciwnikiem, np. 6 września z niemiecką 50 DP w Puszczy Bydgoskiej.

Po raz drugi w nocy z 6 na 7 września oderwał się od wroga i ruszył lewym brzegiem Wisły w stronę Sochaczewa i Warszawy. Pułk wziął udział w największej bitwie kampanii wrześniowej - bitwie nad Bzurą. Przez wiele dni żołnierze odpierali ataki niemieckie, zabezpieczając północną flankę wojsk polskich (w rejonie CzerniewiceGrabkowo). 12 IX pułk odpierał ataki niemieckiej 208 DP, po czym został przesunięty na południe od Kowala dla osłony południowego skrzydła 27 DP. W kolejnych dniach pułk osłaniał odwrót i przeprawę dywizji przez Bzurę. 17 września przekroczył rzekę i bronił przejścia pod Brochowem. W końcu nadwyrężona obrona polska została przełamana, a pułk skierował się do Puszczy Kampinoskiej. Między 19 a 21 września dotarł do Warszawy, gdzie po krótkim odpoczynku zajął pozycje na Czerniakowie. Jeszcze 27 września przeprowadził skuteczny kontratak na Wilanów. Szlak bojowy 62 Pułku Piechoty Wielkopolskiej zakończył się wraz z kapitulacją stolicy – 28 września 1939.

Straty jednostki w kampanii 1939 r. zamknęły się liczbą około 700 zabitych oraz 1000 rannych.

Strzelcy wielkopolscy[edytuj | edytuj kod]

kpt. Edward Pawłowski – oficer pułku
Bitwa o granice 1920.png
Pułk walczył w składzie 15 DP
Dowódcy pułku
Zastępcy dowódcy pułku (od 1938 roku - I zastępca dowódcy)
  • mjr piech. Wacław Kostek-Biernacki (p.o. od 22 VII 1922 - ? → p.o. zastępcy dowódcy 4 pspodh)
  • ppłk piech. Stanisław Tarczyński (do 21 VIII 1926 → dowódca 67 pp)
  • ppłk SG Józef Ćwiertniak (20 X 1926 - 31 III 1927 → dowódca 12 pp)
  • mjr / ppłk piech. Kazimierz II Sokołowski (5 V 1927 - 23 X 1931 → kierownik 7 Okręgowego Urzędu WFiPW)
  • ppłk piech. Kazimierz Heilman-Rawicz (30 XI 1931 - X 1936 → dowódca 62 pp)
Oficerowie pułku

Obsada personalna pułku we wrześniu 1939 roku[edytuj | edytuj kod]

Dowództwo pułku
  • dowódca pułku – ppłk piech. Kazimierz Heilman-Rawicz
  • I adiutant - kpt. Bolesław Rassalski (20 IX ciężko ranny w Wólce Węglowej)
  • II adiutant - kpt. Wojciech Adam Nowak
  • oficer informacyjny – ppor. Józef Andrzejewski
  • oficer łączności – kpt. Stanisław Stawski
  • kwatermistrz – kpt. Jan Murkociński
  • oficer płatnik – por. rez. Florian Ignacy Janicki
  • oficer żywnościowy – por. rez. Jan Pisula
  • naczelny lekarz - mjr lek. Jerzy Zygmunt Suwiński
  • kapelan – ks. Franciszek Dachtera
  • kapelmistrz – kpt. Stanisław Grabowski
  • kierownik kancelarii – ppor. rez. Wacław Nalaszek
  • dowódca kompanii gospodarczej –
I batalion
  • dowódca batalionu - kpt. Władysław Liniarski (20 IX kontuzjowany, wzięty do niewoli)
  • adiutant – NN
  • oficer płatnik – ppor. rez. Henryk Waciński
  • oficer żywnościowy – ppor. rez. Jan Palmowski
II batalion
  • dowódca batalionu - mjr Wojciech Gniadek (18 IX ciężko ranny)
  • 6 kompania – por. Zbigniew Hołyszewski (18 IX poległ na Mokotowie)
  • 2 kompania karabinów maszynowych - por. Kazimierz Stefan Orłowski
III batalion
  • dowódca batalionu - mjr Stanisław Liszka (17 IX ranny, zmarł z ran w Modlinie)
Pododdziały specjalne
  • kompania przeciwpancerna - ppor. Łukasz Ciepliński
  • kompania zwiadu – ppor. Jan Stachowiak
  • pluton artylerii piechoty – kpt. Jan Henryk Rysy
  • pluton pionierów –
  • pluton przeciwgazowy

Symbole pułku[edytuj | edytuj kod]

Sztandar
Nadanie sztandaru i zatwierdzenie jego wzoru zostało ujęte w Dzienniku Rozkazów MSWojsk. z 1924 r., nr 31, poz. 460. 4 sierpnia 1924 r. pułk otrzymał ufundowany przez społeczeństwo Bydgoszczy i okolicy sztandar, którego wręczenia dokonał Prezydent RP Stanisław Wojciechowski[3]. Sztandar od 1971 roku znajduje się w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie[3].

Odznaka pamiątkowa
Zatwierdzona Dz. Rozk. MSWojsk. nr 50, poz. 705 z 30 grudnia 1924 roku. Odznaka ma kształt krzyża maltańskiego pokrytego białą emalią, jako element cnoty, męstwa i ofiarności stanu żołnierskiego złożonego na ołtarzu ojczyzny. W centrum krzyża granatowa tarcza z numerem 62. Dwuczęściowa - wykonana w tombaku srebrzonym i złoconym, emaliowana. Odznaki były wykonywane w dwóch wersjach: oficerskiej (emaliowanej) i żołnierskiej. Wymiary: 49x49 mm. Projekt: Jerzy Zaleski; wykonanie: Wiktor Gontarczyk - Warszawa[9]. Wykonawcą odznaki oficerskiej przekazanej do zbiorów Muzeum Wojska przez Gabinet MSWojsk. w 1925 r. był mistrz złotniczy i rytowniczy Paul Kinder w Bydgoszczy[10].

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

11 maja 2013 na terenie Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Bydgoszczy przy ul. Warszawskiej odsłonięto postument z pamiątkową tablicą z napisem: "Pamięci żołnierzy 62 pułku piechoty wielkopolskiej, którzy życie swe oddali za wolność Ojczyzny w latach 1939-1945. Tryszczyn Szczutki Bydgoszcz Piecki Grabkowo Góra Biała Brochów Witkowice Puszcza Kampinoska Laski Wawrzyszew Mokotów Warszawa. Koledzy broni".

Uwagi

  1. 62 Pułk Piechoty nazywany był potocznie pułkiem "Dzieci Bydgoskich" lub pułkiem piechoty wielkopolskiej.

Przypisy

  1. Dziennik Rozkazów MSWojsk. nr 16 z 19 maja 1927 roku
  2. Sawicki i Wielechowski 2007 ↓, s. 105.
  3. a b c Satora 1990 ↓, s. 121.
  4. Almanach Oficerski 1923/24 ↓, s. 52.
  5. Tragiczny wypadek w Bydgoszczy, „Gazeta Wągrowiecka. Pismo dla Rodzin Polskich” Nr 49 z 24 kwietnia 1924 roku, s. 1.
  6. Jagiełło 2007 ↓, s. 63-65.
  7. Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924, s. 272.
  8. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 25 z 31 października 1927 roku, s. 331.
  9. Sawicki i Wielechowski 2007 ↓, s. 105-106.
  10. Henryk Wielecki, Rudolf Sieradzki: Wojsko Polskie 1921-1939. Odznaki pamiątkowe piechoty s. 103

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]