72 Pułk Piechoty Armii Krajowej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z 72 Pułk Piechoty AK)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy 72 Pułku Piechoty Armii Krajowej Ziemi Radomskiej. Zobacz też: 72 Pułk Piechoty - stronę ujednoznaczniającą.
72 Pułk Piechoty Armii Krajowej
Historia
Państwo  Polskie Państwo Podziemne
Sformowanie 1944
Rozformowanie 1944
Organizacja
Formacja Armia Krajowa
Rodzaj wojsk partyzantka
Dionizy Czachowski, patron 72 Pułku Piechoty AK

72 Pułk Piechoty AK im. płk. Dionizego Czachowskiego (inaczej 72 Pułk Piechoty AK Ziemi Radomskiej) – jednostka sił zbrojnych Armii Krajowej utworzona na początku 1944 w ramach akcji odtwarzania struktur Wojska Polskiego sprzed 1939.

Historia pułku[edytuj]

Według planu mobilizacyjnego w Okręgu Radomsko-Kieleckim Armii Krajowej miała zostać powołana 28 Dywizja Piechoty AK pod dowództwem ppłk Zygmunta Żywockiego "Kostur"; W jej skład miały wejść:

Faktycznie 28 Dywizja Piechoty AK im. Stefana Okrzei powstała w okręgu warszawskim AK 20 września 1944. W jej składzie funkcjonował również 72 Pułk Piechoty AK. W Okręgu Kieleckim powołano natomiast 72 pułk piechoty oraz I batalion 172 pułku piechoty.

72 pułk piechoty zmobilizowano od 17 sierpnia 1944 w początkowo w składzie kompanii pod dowództwem por. Jerzego Sztajgierwalda "Rozłoga" (organizującego przeprawy na Pilicy), a następnie trzech batalionów ok. 500 żołnierzy[1]. Stan uzbrojenia w pierwszej fazie organizacyjnej wynosił 2 ckm, 12 lkm, 1 rkm, 50 pm, 200 kb, 20 rewolwerów, 2 piaty, kilkaset granatów i 100.000 sztuk amunicji[2].

Pułk uczestniczył w Akcji Burza m.in. w:

  • 26 września, (wraz z 25 pułkiem piechoty AK) w całodziennej bitwie z obławą niemiecką w lasach przysuskich w okolicach wsi Gałki, Stefanów;
  • 27 września, ataku na garnizon niemiecki w Przysusze;
  • 6 października, w walkach pod Eugeniowem z obławą niemiecką

Demobilizacja 72 pp AK nastąpiła 8 października 1944 we wsi Borkowice, leżącej na skraju Lasów Przysuskich. W lasach pozostał oddział ok. 85 żołnierzy[3], zaś pozostali partyzanci przeszli do służby konspiracyjnej.

Ordre de Bataille[edytuj]

  • dowódca pułku - mjr Wacław Wyziński "Stefan";
  • zastępca i szef sztabu - mjr Jakub Gabriel-Węglowski "Ramon", "Kuba";
  • I batalion - dowódca mjr. Edmund Mickiewicz "Zryw";
    • 1 kompania - dowódca ppor. Sławomir Wojdan "Stefan" (zg. w październiku 1944), pchor. Jan Seredyński "Artur";
    • 2 kompania - dowódca pchor. Jacek Wądołowski "Czarny";
    • 3 kompania - dowódca por. Stefan Piastowski "Lis";
  • II batalion dowódca por. Michał Burhardt "Wiór";
    • 4 kompania - dowódca por. Mieczysław Hofman "Robert";
    • 5 kompania - dowódca ppor. Wacław Rzepniewski "Dzwon";
    • 6 kompania - dowódca ppor. Jerzy Baworowski "Krystian";
  • III batalion - dowódca por. Krzysztof Hoffman "Cyprian";
    • 7 kompania - dowódca por. NN "Ryś";
    • 8 kompania - dowódca ppor. Jan Piwoński "Jaksa";
    • 9 kompania - dowódca por. Stefan Bembiński "Harnaś"
    • 10 kompania - dowódca ppor. Stanisław Podkowiński "Ren" (dołączył do pułku 30 września 1944).

Upamiętnienie[edytuj]

Imię Żołnierzy 72 pułku piechoty AK 72 nosi Publiczna Szkoła Podstawowa w Mniszku[4].

Przypisy

  1. Wojciech Borzobohaty: Jodła. Okręg Radomsko-Kielecki ZWZ-AK 1939-1945. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1988, s. 317.
  2. Wojciech Borzobohaty: Jodła. Okręg Radomsko-Kielecki ZWZ-AK 1939-1945. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1988, s. 375.
  3. Wojciech Borzobohaty: Jodła. Okręg Radomsko-Kielecki ZWZ-AK 1939-1945. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1988, s. 380.
  4. Strona Światowego Związku Żołnierzy AK Oddział Radom (pol.). [dostęp 4 kwietnia 2010].

Bibliografia[edytuj]