72 Pułk Piechoty AK

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy 72 Pułku Piechoty Armii Krajowej Ziemi Radomskiej. Zobacz też: 72 Pułk Piechoty - stronę ujednoznaczniającą.
Dionizy Czachowski, patron 72 Pułku Piechoty AK

72 Pułk Piechoty AK im. płk. Dionizego Czachowskiego (inaczej 72 Pułk Piechoty AK Ziemi Radomskiej) – jednostka sił zbrojnych Armii Krajowej utworzona na początku 1944 w ramach akcji odtwarzania struktur Wojska Polskiego sprzed 1939.

Historia pułku[edytuj]

Według planu mobilizacyjnego w Okręgu Radomsko-Kieleckim Armii Krajowej miała zostać powołana 28 Dywizja Piechoty AK pod dowództwem ppłk Zygmunta Żywockiego "Kostur"; W jej skład miały wejść:

Faktycznie 28 Dywizja Piechoty AK im. Stefana Okrzei powstała w okręgu warszawskim AK 20 września 1944. W jej składzie funkcjonował również 72 Pułk Piechoty AK. W Okręgu Kieleckim powołano natomiast 72 pułk piechoty oraz I batalion 172 pułku piechoty.

72 pułk piechoty zmobilizowano od 17 sierpnia 1944 w początkowo w składzie kompanii pod dowództwem por. Jerzego Sztajgierwalda "Rozłoga" (organizującego przeprawy na Pilicy), a następnie trzech batalionów ok. 500 żołnierzy[1]. Stan uzbrojenia w pierwszej fazie organizacyjnej wynosił 2 ckm, 12 lkm, 1 rkm, 50 pm, 200 kb, 20 rewolwerów, 2 piaty, kilkaset granatów i 100.000 sztuk amunicji[2].

Pułk uczestniczył w Akcji Burza m.in. w:

  • 26 września, (wraz z 25 pułkiem piechoty AK) w całodziennej bitwie z obławą niemiecką w lasach przysuskich w okolicach wsi Gałki, Stefanów;
  • 27 września, ataku na garnizon niemiecki w Przysusze;
  • 6 października, w walkach pod Eugeniowem z obławą niemiecką

Demobilizacja 72 pp AK nastąpiła 8 października 1944 we wsi Borkowice, leżącej na skraju Lasów Przysuskich. W lasach pozostał oddział ok. 85 żołnierzy[3], zaś pozostali partyzanci przeszli do służby konspiracyjnej.

Ordre de Bataille[edytuj]

  • dowódca pułku - mjr Wacław Wyziński "Stefan";
  • zastępca i szef sztabu - mjr Jakub Gabriel-Węglowski "Ramon", "Kuba";
  • I batalion - dowódca mjr. Edmund Mickiewicz "Zryw";
    • 1 kompania - dowódca ppor. Sławomir Wojdan "Stefan" (zg. w październiku 1944), pchor. Jan Seredyński "Artur";
    • 2 kompania - dowódca pchor. Jacek Wądołowski "Czarny";
    • 3 kompania - dowódca por. Stefan Piastowski "Lis";
  • II batalion dowódca por. Michał Burhardt "Wiór";
    • 4 kompania - dowódca por. Mieczysław Hofman "Robert";
    • 5 kompania - dowódca ppor. Wacław Rzepniewski "Dzwon";
    • 6 kompania - dowódca ppor. Jerzy Baworowski "Krystian";
  • III batalion - dowódca por. Krzysztof Hoffman "Cyprian";
    • 7 kompania - dowódca por. NN "Ryś";
    • 8 kompania - dowódca ppor. Jan Piwoński "Jaksa";
    • 9 kompania - dowódca por. Stefan Bembiński "Harnaś"
    • 10 kompania - dowódca ppor. Stanisław Podkowiński "Ren" (dołączył do pułku 30 września 1944).

Upamiętnienie[edytuj]

Imię Żołnierzy 72 pułku piechoty AK 72 nosi Publiczna Szkoła Podstawowa w Mniszku[4].

Przypisy

  1. Wojciech Borzobohaty: Jodła. Okręg Radomsko-Kielecki ZWZ-AK 1939-1945. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1988, s. 317.
  2. Wojciech Borzobohaty: Jodła. Okręg Radomsko-Kielecki ZWZ-AK 1939-1945. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1988, s. 375.
  3. Wojciech Borzobohaty: Jodła. Okręg Radomsko-Kielecki ZWZ-AK 1939-1945. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1988, s. 380.
  4. Strona Światowego Związku Żołnierzy AK Oddział Radom (pol.). [dostęp 4 kwietnia 2010].

Bibliografia[edytuj]