75 Pułk Artylerii Przeciwlotniczej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
75 Pułk Artylerii Przeciwlotniczej
Ilustracja
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1944
Rozformowanie 1945
Dowódcy
Pierwszy mjr Tichon Szutyj
Ostatni ppłk dypl. Krzysztof Krawczak
Organizacja
Numer JW 2366
Rodzaj wojsk Wojska obrony przeciwlotniczej
85 mm armata przeciwlotnicza wz.39

75 Pułk Artylerii Przeciwlotniczej (75 paplot) – oddział artylerii przeciwlotniczej ludowego Wojska Polskiego.

Na froncie wschodnim[edytuj | edytuj kod]

Sformowany we wsi Węglin koło Lublina na podstawie rozkazu Naczelnego Dowództwa Wojska Polskiego nr 8 z 20 sierpnia 1944 jako pułk przeciwlotniczy średniego kalibru 3 Dywizji Artylerii Przeciwlotniczej (2 Armia Wojska Polskiego). 25 października 1944 w Lublinie żołnierze pułku złożyli przysięgę. Walczył pod Horką, Niesky i Kleinwelka. Szlak bojowy zakończył 8 maja 1945. We wrześniu 1945 w Lesznie jednostka została rozformowana.

Struktura organizacyjna pułku[edytuj | edytuj kod]

Stan etatowy liczył 490 żołnierzy, w tym: 45 oficerów, 139 podoficerówi 306 kanonierów.

Na uzbrojeniu i wyposażeniu pułku znajdowały się:

Działania bojowe[edytuj | edytuj kod]

Operacja luzycka.png Budziszyn 1945 b.png Budziszyn 1945 a.png

Pułk w okresie pokoju[edytuj | edytuj kod]

Proporczyk
75 paplot awers.jpg
75 paplot rewers.jpg

82 paplot w latach 1951-1967[edytuj | edytuj kod]

Na podstawie rozkazu Nr 0044/Org. Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 maja 1951, w garnizonie Rogowo, w składzie 16 Dywizji Artylerii Przeciwlotniczej i według etatu Nr 4/67 sformowany został 82 Pułk Artylerii Przeciwlotniczej. Organizacja jednostki zakończona został w październiku 1952. Na podstawie zarządzenia Nr 077/Org. szefa SG WP z dnia 19 września 1960 pułk przeformowany został na nowy etat.

Na podstawie rozkazu Nr 0126/Org. Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 września 1963 oraz zarządzenia Nr 0133/Org. szefa SG WP z dnia 13 września 1963 rozformowana została 16 DAPlot., a 82 paplot. podporządkowany został dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego.

Na podstawie rozkazu Nr 025/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 września 1967 oddział przejął tradycje i nazwę 75 Pułku Artylerii Przeciwlotniczej.

75 paplot w latach 1967-1990[edytuj | edytuj kod]

W 1970 pułk zmienił strukturę z dywizjonowej na bateryjną. W 1974 jako jeden z pierwszych w Wojsku Polskim przezbrojony został w przeciwlotnicze zestawy rakietowe KUB, które na owe czasy były nowoczesną techniką, odznaczały się wysoką mobilnością i zasięgiem niszczenia celów powietrznych.

W latach 70. z jednostki w Rogowie wydzielono dywizjon przeciwlotniczy uzbrojony w armaty S-60, który przedyslokowano do garnizonu Szczecin Podjuchy jako zalążek nowej jednostki. Na jego bazie powstał 55 Pułk Przeciwlotniczy.

W 1981 oddział podporządkowany został dowódcy 20 Warszawskiej Dywizji Pancernej w Szczecinku, w miejsce rozformowanego 104 Pułku Artylerii Przeciwlotniczej.

Na podstawie Zarządzenia Nr 0140/Org. szefa SG WP z dnia 19 grudnia 1989 75 paplot przemianowany został na 99 Pułk Artylerii Przeciwlotniczej (2 Dywizji Zmechanizowanej ze Szczecinka).

99 paplot i 2 pplot w latach 1990-1998[edytuj | edytuj kod]

2K12 Kub (wersja iracka)

W 1995 roku 99 Pułk Artylerii Przeciwlotniczej przeformowany został w 2 Pułk Przeciwlotniczy.

29 listopada 1995 jednostka otrzymała nazwę wyróżniającą "Zachodniopomorski" oraz przyjęła tradycje:

9 grudnia 1995 oddział otrzymał sztandar.

Rozkazem Nr Pf 9 dowódcy Wojsk Lądowych z dnia 12 marca 1998 roku, w terminie do 31 grudnia 1998 2 Zachodniopomorski Pułk Przeciwlotniczy został rozformowany.

Wyposażenie[edytuj | edytuj kod]

  • 57 mm przeciwlotnicze armaty wz.1950 (S-60)
  • zestawy rakietowy 2K12M „KUB-M”

Dowódcy pułku[edytuj | edytuj kod]

Dowódcy "wojennego" 75 paplot, 82 paplot, 75 paplot, 99 paplot, 2 prplot[1]

  • mjr Tichon Szutyj (1944)
  • mjr Iwan Gołowniew (1944-1945)
  • mjr Czesław Otrębski (1952-1953) - 82 paplot
  • mjr Tadeusz Kiczkowiak (1953-1955)
  • mjr Marian Stefaniuk (1955-1959)
  • ppłk Stanisław Zakrzewski (1959-1961)
  • ppłk dypl. Jan Malanda (1961-1965)
  • ppłk dypl. Józef Pawełko (1965-1971) - 75 paplot
  • ppłk Hieronim Jagodziński
  • mjr Jan Szulecki
  • mjr dypl. Jerzy Żmijewski - pułk rakietowy
  • mjr Norbert Bociuk
  • mjr Krzysztof Kondracki
  • mjr dypl. Bogdan Konder
  • mjr Czesław Pryjomski
  • płk dypl. Krzysztof Mruk (1987 - 1995)- 99 prplot,
  • ppłk dypl. Krzysztof Krawczak (do 11 XI 1998) - 2 prplot

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Kazimierz Kozłowski [red.]: Generałowie i wybrani dowódcy. s. 202-208.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jerzy Kajetanowicz: Polskie Wojska Lądowe w latach 1945 -1960. Toruń 2004
  • Władysław Ways: Regularne jednostki ludowego Wojska Polskiego. Formowanie, działania bojowe, organizacja i uzbrojenie, metryki jednostek artylerii. Krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. Cz. II. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1967.
  • Kazimierz Kozłowski [red.], Andrzej Wojtaszak: Generałowie i wybrani dowódcy Wojska Polskiego związani z Pomorzem Zachodnim. Szczecin: Szczecińskie Towarzystwo „Pogranicze”.Instytut Politologii i Europeistyki Uniwersytetu Szczecińskiego, 2009. ISBN 978-83-89341-62-4.