76 Pułk Piechoty (austro-węgierski)

76 pułk piechoty
Infanterieregiment Nr. 76
	Historia
Państwo	Austro-Węgry
Sformowanie	1860
Rozformowanie	1918
	Działania zbrojne
	I wojna światowa
	Organizacja
Rodzaj sił zbrojnych	c. i k. Armia
Rodzaj wojsk	piechota
	Multimedia w Wikimedia Commons

Węgierski Pułk Piechoty Nr 76 (niem. Infanterieregiment Freiherr von Salis-Soglio Nr.76^[1]) – pułk piechoty cesarskiej i królewskiej Armii.

Historia pułku

Pułk jako jednostka Armii Cesarstwa Austriackiego został utworzony 1 lutego 1860^[2] z dwóch batalionów liniowych (Linieninfanterieregiment) 49 pułku piechoty i jednego z 43 pułku piechoty.

Okręg uzupełnień nr 76 Sopron (niem. Ödenburg) na terytorium 5 Korpusu. Od około sztabu jednostki mieścił się w Klagenfurcie, a stacja głównego okręgu uzupełnień i kancelaria rachunkowa pozostawała w Ödenburgu^[3]. Po utworzeniu C. K. Armii w 1868 sztab 76 Węgierskiego pułku piechoty działał w Trieście, a komando rezerwy i stacja okręgu uzupełnień nadal w Ödenburgu^[4]. Od około 1872 sztab w Cattaro^[5], od około 1873 w Zara^[6], od około 1874 w Wiedniu^[7]. Kolory pułkowe: niebieskoszary (hechtgrau), guziki złote.

Garnizony pułku

W 1873 roku sztab pułku stacjonował w Zadarze, a wszystkie bataliony w Sopronie. W 1894 roku pułk (bez 4. batalionu) stacjonował w Sopronie i wchodził w skład 28 Brygady Piechoty należącej do 14 Dywizji Piechoty, natomiast 4. batalion był detaszowany do Fočy i podporządkowany komendantowi 8 Brygady Górskiej należącej do 1 Dywizji Piechoty^[8]. W latach 1903–1907 sztab pułku razem z 2. i 4. batalionem stacjonował w Ostrzyhomie, 1. batalion w Sopronie, a 3. batalion w Komarnie. W latach 1909–1914 sztab pułku razem z 2. i 4. batalionem stacjonował w Ostrzyhomie, 1. batalion w Sopronie, a 3. batalion w Trebinju.

Pułk w I wojnie światowej

W przededniu I wojny światowej pułk etatowo niewielki sztab, cztery bataliony po cztery kompanie. Kompania piechoty czasu wojny składała się z czterech plutonów i liczyła około 250 żołnierzy i 5 oficerów. Na szczeblu pułku występowały także cztery oddziały karabinów maszynowych (w każdym 1 oficer i 36 szeregowych) i pluton pionierów. W sumie pułk liczył około 4600 żołnierzy^[9].
W tym czasie pułk wchodził w skład 14 Dywizji Piechoty. Skład narodowościowy w 1914 roku 54% – Niemcy, 39% – Węgrzy^[10].
Wykorzystując doświadczenia wojenne, w cesarsko-królewskiej armii wspólnej rozpoczęto wprowadzać nowe rozwiązania organizacyjne. W nowej strukturze pułk miał posiadać trzy bataliony, kompanię karabinów maszynowych (8 ckm), kompanię techniczną i kompanię pionierów^[11]. W ramach tak zwanej „reformy Conrada”, pułk przekazał swój jeden batalion nowo formowanemu 106 pułkowi piechoty^[12].

Szefowie pułku

Kolejnymi szefami pułku byli:

FML Franz von Paumgarten (1860–1888),
FZM Franz von John (1866 – †25 V 1876),
Freiherr Knebel von Treuenschwer (1876–1890),
FZM Daniel Salis-Soglio (od 1891).

Żołnierze

Dowódcy pułku

płk Georg Budich (1873)
płk Emil Haymerle (1894)
płk Rudolf Hess (1903–1908)
płk Maximilian von Hauser (1909–1912)
płk Johann Boeriu (1913–1914)

Oficerowie

mjr Władysław Gniewosz
lekarz pułkowy Józefat Janowski (1893–1896)

Przypisy

↑ Pułki piechoty 1 – 102 luty 1914 ↓, regiment.
↑ Pułki piechoty 1 – 102 luty 1914 ↓, daty powstania.
↑ Militärschematismus des österreichischen Kaiserthums für 1868. Wiedeń: 1868, s. 354.
↑ Kais. Königl. Militär-Schematismus 1869-1870. Wiedeń: 1870, s. 420.
↑ Kais. Königl. Militär-Schematismus 1872. Wiedeń: 1872, s. 338.
↑ Kais. Königl. Militär-Schematismus 1873. Wiedeń: 1873, s. 324.
↑ Kais. Königl. Militär-Schematismus 1875. Wiedeń: 1874, s. 462.
↑ Schematismus 1894 ↓, s. 103, 123, 480.
↑ Jung 2020a ↓, s. 37.
↑ Infanterie-Regimenter 1 - 102 as at July 1914.. [dostęp 2010-03-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-02-10)].
↑ Jung 2020b ↓, s. 13.
↑ Jung 2020b ↓, s. 14.

Bibliografia

Glenn Jewison, Jörg C. Steiner: Austro-Hungarian Army – Infantry Regiments 1914. [w:] Austro-Hungarian Land Forces 1848-1918 [on-line]. austro-hungarian-army.co.uk/. [dostęp 2025-10-16]. (ang.).
Peter Jung: Armia austro-węgierska w I wojnie światowej 1914–1916. T. 1. Oświęcim: Wydawnictwo Napoleon V, 2020. ISBN 978-83-8178-241-8.
Peter Jung: Armia austro-węgierska w I wojnie światowej 1916–1918. T. 2. Oświęcim: Wydawnictwo Napoleon V, 2020. ISBN 978-83-8178-242-5.
Kais. Königl. Militär-Schematismus für 1873. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, luty 1873. (niem.).
Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1894. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, styczeń 1894. (niem.).
Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1900. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, grudzień 1899. (niem.).
Österreich-Ungarns bewaffnete Macht 1900 - 1914

[CITEREFPułki_piechoty_1_–_102_luty_1914regiment-1] Pułki piechoty 1 – 102 luty 1914 ↓, regiment.

[CITEREFPułki_piechoty_1_–_102_luty_1914daty_powstania-2] Pułki piechoty 1 – 102 luty 1914 ↓, daty powstania.

[3] Militärschematismus des österreichischen Kaiserthums für 1868. Wiedeń: 1868, s. 354.

[4] Kais. Königl. Militär-Schematismus 1869-1870. Wiedeń: 1870, s. 420.

[5] Kais. Königl. Militär-Schematismus 1872. Wiedeń: 1872, s. 338.

[6] Kais. Königl. Militär-Schematismus 1873. Wiedeń: 1873, s. 324.

[7] Kais. Königl. Militär-Schematismus 1875. Wiedeń: 1874, s. 462.

[CITEREFSchematismus1894103,_123,_480-8] Schematismus 1894 ↓, s. 103, 123, 480.

[CITEREFJung2020a37-9] Jung 2020a ↓, s. 37.

[10] Infanterie-Regimenter 1 - 102 as at July 1914.. [dostęp 2010-03-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-02-10)].

[CITEREFJung2020b13-11] Jung 2020b ↓, s. 13.

[CITEREFJung2020b14-12] Jung 2020b ↓, s. 14.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

Dywizje piechoty	1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 OK 14 15 16 17 18 19 20 H 21 OK 22 OK 23 H 24 25 26 OK 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 H 38 H 39 H 40 H 41 H 42 H 43 OK 44 OK 45 OK 46 OK 47 48 49 50 51 H 52 53 54 55 56 56 OK 57 58 59 60 61 62 63 64 H 70 H 71 72 73 74 H 81 90 91 92 93 94 95 PR 106 PR 155 H
Brygady piechoty	3 4 5 6 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 OK 26 OK 27 28 29 30 31 32 33 34 37 38 39 H 40 H 41 OK 42 OK 43 OK 44 OK 45 H 46 H 47 48 49 50 51 OK 52 OK 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 H 74 H 75 H 76 H 77 H 78 H 79 H 80 H 81 H 82 H 83 H 84 H 85 OK 86 OK 87 OK 88 OK 89 OK 90 OK 91 OK 92 OK 94 96 97 98 121 122
Brygady górskie	1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14
Pułki cesarskiej i królewskiej Armii	1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 110 121 112 123 114 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139
Pułki piechoty bośniacko-hercegowińskiej	1 2 3 4
Pułki cesarsko-królewskiej Obrony Krajowej	1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37
Pułki królewsko-węgierskiej Obrony Krajowej	1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32
Tyrolskie pułki strzelców cesarskich	Tyrolski Pułk Strzelców Cesarskich 1 2 3 4
Pułki strzelców krajowych	I II III
Bataliony strzelców polowych	1 2 3 5 6 7 8 9 10 11 12 13 16 17 19 20 21 22 23 24 25 28 29 30 31 32
Pułki piechoty Legionów Polskich	1 2 3 4 5 6 7