7 Dywizja Piechoty (PSZ)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy 7 Dywizji Piechoty PSZ na Zachodzie. Zobacz też: 7 Dywizja Piechoty - inne dywizje piechoty o numerze 7.
7 Dywizja Piechoty
Ilustracja
Godło Dywizji
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1941
Rozformowanie 1947
Dowódcy
Pierwszy gen. Zygmunt Bohusz-Szyszko
Ostatni gen. bryg. Zygmunt Łakiński
Organizacja
Dyslokacja Tockoje; Kermine[1].
Rodzaj wojsk piechota
Podległość Polskie Siły Zbrojne w ZSRR

7 Dywizja Piechoty (7 DP) – wielka jednostka piechoty Polskich Sił Zbrojnych w latach 1942-1947.

Formowanie w ZSRR i ewakuacja do Iraku[edytuj]

6 września 1941 polsko-radziecka wojskowa komisja mieszana uzgodniła podniesienie stanu żywionych Armii Polskiej w ZSRR do 44 tys. oraz rozpoczęcie organizowania 7 Dywizji Piechoty i oddziałów armijnych, na co Sztab Generalny Armii Radzieckiej wyraził zgodę. Na stanowisko dowódcy dywizji przewidziano płk dypl. Leopolda Okulickiego, który wówczas pełnił funkcję szefa sztabu armii.

Dywizja miała zostać sformowana na podstawie etatu radzieckiej dywizji piechoty, w składzie:

Stanowisk dowódców samodzielnych batalionów nie obsadzono. Zalążki oddziałów dywizji rozpoczęto formować w Ośrodku Zapasowym Armii w miejscowości Tockoje.

5 stycznia 1942 dowódca armii wydał rozkaz organizacyjny zgodnie z którym 7 Dywizja Piechoty miała być formowana na podstawie etatów brytyjskich, w składzie:

o łącznym stanie 663 oficerów i 13.386 podoficerów i szeregowych. W rozkazie wskazano jako miejsce formowania dywizji miejscowość Kermine w Uzbeckiej Socjalistycznej Republice Radzieckiej (150 km na północny zachód od Samarkandy). Zgodnie z rozkazem dowódcy armii, gen. dyw. Władysława Andersa stanowisko dowódcy dywizji objął gen. bryg. Zygmunt Bohusz-Szyszko. 16 marca, w wyniku nacisków władz radzieckich, gen. Anders dokonał zmiany na stanowisku szefa sztabu armii. Nowym szefem sztabu został gen. bryg. Bohusz-Szyszko. Jego miejsce w 7 Dywizji Piechoty zajął płk dypl. Leopold Okulicki przy czym do pełnienia obowiązków dowódcy dywizji przystąpił dopiero 21 kwietnia.

Do momentu ewakuacji z ZSRR dywizja nie osiągnęła gotowości organizacyjnej i nie była uzbrojona[2].

W dniach 5-9 sierpnia, w sześciu transportach kolejowych oddziały dywizji zostały przegrupowane z Kermine do Krasnowodska. 11 sierpnia wszystkie jednostki dywizji zgrupowały się w Polskiej Bazie Ewakuacyjnej w Krasnowodzku. Dzień później żołnierzy oraz ludność cywilną zaokrętowano na radzieckie statki "Kaganowicz" i "Żdanow".

Późnym wieczorem 13 sierpnia oba statki zacumowały na redzie irańskiego portu Pahlevi. Po wyokrętowaniu pododdziały marszem pieszym zostały skierowane do obozu położonego kilka kilometrów od Pahlevi, gdzie przeszły kwarantannę i otrzymały mundury tropikalne. W dniach 16-19 sierpnia dywizja przegrupowała się z obozu w rejonie Pahlevi do obozu Khanaquin w Iraku.

W Armii Polskiej na Wschodzie[edytuj]

Oznaka Armii Polskiej na Wschodzie

Z dniem 12 września 1942 dywizja, jako 7 Dywizja Zapasowa, weszła w skład Armii Polskiej na Wschodzie. Zadaniem dywizji było zachowanie zdolności do rozwinięcia w bojowy związek taktyczny, prowadzenie scentralizowanego szkolenia oficerów, podchorążych i specjalistów poszczególnych broni i służb oraz zbieranie i szkolenie uzupełnień dla jednostek armii. W skład dywizji weszły:

  • 7 Brygada Strzelców,
  • Kadra 8 Brygady Strzelców,
  • Centrum Wyszkolenia Armii,
  • Ośrodek Zapasowy Armii,
  • Baza Etapów.

W marcu 1943, w ramach reorganizacji Armii Polskiej na Wschodzie, w dywizji przeprowadzono redukcję stanów oraz rozwiązano polowe jednostki i służby, a żołnierzy odesłano do innych jednostek celem uzupełnienia braków. Dywizja przyjmowała żołnierzy powracających ze szpitali oraz nowowcielonych. Żołnierze zdrowi i zdolni do służby liniowej kierowani byli ponownie do jednostek armii, a z chorych organizowane były kompanie ozdrowieńców. Oficerów i szeregowych starszych wiekiem i niezdolnych do służby liniowej przenoszono do drugiej grupy tzw. nieliniowej lub zwalniano do rezerwy.

W maju 1943, w ramach kolejnej reorganizacji dywizja została podporządkowana dowódcy Bazy i Etapów Armii, gen. bryg. Józefowi Wiatrowi. 12 czerwca dywizję wizytował gen. broni Władysław Sikorski. W sierpniu i wrześniu jednostki Armii Polskiej na Wschodzie zostały przesunięte do południowej Palestyny. 7 Dywizja została rozmieszczona w obozie Yibna. 7 września odbyło się uroczyste przekazanie obowiązków dowódcy dywizji przez płk Leopolda Okulickiego dla płk Alfreda Schmidta. 25 listopada gen. broni Kazimierz Sosnkowski, naczelny wódz wydał wytyczne organizacyjne, zgodnie z którymi Armia Polska na Wschodzie została podzielona na trzy rzuty. W pierwszym rzucie znalazł się 2 Korpus wzmocniony przez wysuniętą na teren operacyjny bazę armii. Cały rzut stanowił samodzielny związek taktyczno-operacyjny dowodzony przez gen. dyw. Władysława Andersa i podporządkowany operacyjnie dowódcy brytyjskiej 8 Armii. W skład wysuniętej bazy armii weszły: 7 Dywizja Zapasowa, Centrum Wyszkolenia Armii, szpitale, domy ozdrowieńców, kasyna polowe i inne. W wyniku tych decyzji dotychczasowa organizacja dywizji uległa zmianie. Kadra 8 Brygady Strzelców została przekształcona w Ośrodek Zapasowy Armii, który pozostawał w drugim rzucie armii. Zadaniem ośrodka było zbieranie, szkolenie i wysyłanie do 7 Dywizji żołnierzy powracających ze szpitali oraz przeprowadzenie zwolnień ze służby czynnej oficerów i żołnierzy.

Struktura organizacyjna dywizji w marcu 1944[edytuj]

  • Dowództwo 7 Dywizji Zapasowej
  • 7 Brygada Piechoty
  • 7 Pułk Artylerii Mieszanej
  • 7 Zapasowy Batalion Czołgów
  • 7 zapasowy szwadron rozpoznawczy
  • Rezerwa Oficerów
  • 7 kompania saperów
  • 7 kompania łączności
  • 7 kompania zaopatrzenia
  • 7 pluton żandarmerii
  • 7 pluton warsztatowy
  • delegat do Spraw Uzupełnień
  • Komenda Obozu Jeńców Wojennych z armii niemieckiej
  • Komenda Placu na obszarze 8 Armii (brytyjskiej)

W dniu 12 kwietnia 1944 dowództwo dywizji przejął płk Józef Giza. Wymieniony oficer (29 września awansowany na generała brygady), obowiązki dowódcy dywizji pełnił do sierpnia 1945 z przerwą na leczenie.

Według Piotra Żaronia, w czerwcu 1944 na bazie zapasowego batalionu czołgów i zapasowego szwadronu rozpoznawczego sformowano 7 Pułk Pancerny[3].

W połowie sierpnia 1944 dywizji przywrócono nazwę - 7 Dywizja Piechoty. We wrześniu 1944 wszystkie jednostki dywizji noszące numer „7” otrzymały numer „17” z wyjątkiem 7 Pułku Pancernego. W okresie od czerwca do października 1944 obowiązki dowódcy dywizji pełni etatowy zastępca dowódcy, płk Walenty Peszek (z dniem 1 stycznia 1964 awansowany na generała brygady). Ostatnim dowódcą dywizji został gen. bryg. Zygmunt Łakiński. Obowiązki na tym stanowisku pełnił od sierpnia 1945 do kwietnia 1947.

Symbole dywizji[edytuj]

Oznaka 7DP.png

Odznaka pamiątkowa
Wykonana w metalu, srebrzona i oksydowana, czteroczęściowa o wymiarach 46 x 32 mm. Na tarczy w kolorze starego srebra nałożony herb: na białej tarczy herbowej stylizowany czerwony gryf. Pod herbem dwa skrzyżowane miecze. Dolna część tarczy i boki otoczone wieńcem z liści wawrzynu i dębu. W zwieńczeniu inicjały "D 7P" i dwa biało - czerwone proporczyki . Tarcza herbowa obramowana wąskim granatowym paskiem emalii[4].

Oznaka rozpoznawcza

Oznaka[5] wykonana z sukna o wymiarach 52 x 40 mm. Na białej tarczy czerwony gryf ze złoconymi szponami. Gryf obramowany wąskim niebieskim paskiem[6]. Oznaka noszona była na lewym rękawie 5 cm poniżej naszywki "Poland"[4].

Dowódcy dywizji[edytuj]

Przypisy

  1. Kazimierz Sobczak [red.]: Encyklopedia II wojny światowej. s. 29.
  2. Biegański 1990 ↓, s. 53-54.
  3. Taką informację podaje Piotr Żaroń. Według Janusza Magnuskiego 7 Szwadron Rozpoznawczy został sformowany w styczniu 1944 na bazie 7 Pułku Rozpoznawczego (poprzednio 7 Pułku Kawalerii Pancernej), w czerwcu 1944 wszedł w skład Ośrodka Zapasowego Broni Pancernych, który z kolei został w sierpniu 1944 przemianowany na 7 Pułk Pancerny.
  4. a b Partyka 1997 ↓, s. 48.
  5. Zatwierdzona Dz. Rozk. Nacz. Wodza Nr 1 z dn. 6 III 1944 roku, poz. 2
  6. Biegański 1967 ↓, s. 233.

Bibliografia[edytuj]

  • Witold Biegański: Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie. Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1990. ISBN 83-03-02923-1.
  • Witold Biegański: Wojsko Polskie: krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. 5, Regularne jednostki Wojska Polskiego na Zachodzie: formowanie, działania bojowe, organizacja, metryki dywizji i brygad. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1967.
  • Piotr Żaroń, Armia Polska w ZSRR, na Bliskim i Środkowym Wschodzie, Warszawa 1981,
  • Janusz Magnuski, Samochód pancerny "Staghound", Seria Typy Broni i Uzbrojenia, zeszyt 154, Warszawa 1993,
  • Jan Partyka: Odznaki i oznaki PSZ na Zachodzie 1939-1946. Rzeszów: Wydawnictwo Libri Ressovienses, 1997. ISBN 83-902021-9-0.
  • Andrzej Przemyski, Ostatni komendant. Generał Leopold Okulicki, Lublin 1990,
  • Kazimierz Sobczak [red.]: Encyklopedia II wojny światowej. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1975.