7 Szpital Okręgowy
| Historia | |
| Państwo | |
|---|---|
| Sformowanie |
1919 |
| Rozformowanie |
1939 |
| Tradycje | |
| Rodowód |
Szpital Główny |
| Dowódcy | |
| Pierwszy |
ppłk lek. dr Kazimierz Bonawentura Nowakowski |
| Ostatni |
płk lek. dr Felicjan Wołkowiński |
| Działania zbrojne | |
| kampania wrześniowa | |
| Organizacja | |
| Dyslokacja | |
| Rodzaj sił zbrojnych | |
| Rodzaj wojsk | |
| Podległość | |
7 Szpital Okręgowy – jednostka organizacyjna służby zdrowia Armii Wielkopolskiej i Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej.
Historia szpitala
[edytuj | edytuj kod]Zadaniem 7 Szpitala Okręgowego w Poznaniu było leczenie wojskowych i osób uprawnionych do leczenia wojskowego Okręgu Korpusu nr VII[1]. Szpital dysponował ambulatorium dentystycznym, chirurgicznym, okulistycznym, laryngologicznym oraz przychodnią ogólną dla chorych. Komendant szpitala posiadał uprawnienia dowódcy pułku[2].
Minister spraw wojskowych wydał rozkaz nr O.I.Szt.Gen. 7980 Org. Częściowa likwidacja zakładów służby zdrowia, w którym między innymi nakazał dowódcy Okręgu Korpusu Nr VII zredukować z dniem 25 lipca 1924 roku liczbę łóżek w szpitalu do 400[3].
W 1931 roku został zlikwidowany 7 batalion sanitarny, a w jego miejsce została utworzona Kadra Zapasowa 7 Szpitala Okręgowego[4].
Struktura organizacyjna
[edytuj | edytuj kod]Organizacja szpitala w 1923[5]:
- komendant, kancelaria i komisja gospodarcza,
- oficer administracji budynków i magazynów,
- oddziały chorych i pracowni klinicznych: chorób wewnętrznych, zakaźny, chirurgiczny, ginekologiczny, dermatologiczny, oddział neurologiczny, okulistyczny i laryngologiczny;
- pracownia bakteriologiczna
- pracownia rentgenowska,
- prosektorium,
- ambulatorium dentystyczne,
- apteka okręgowa,
- trzy plutony obsługi sanitarnej.
Szpital posiadał 600 łóżek.
Mobilizacja 1939 roku
[edytuj | edytuj kod]7 Szpital Okręgowy był jednostką mobilizującą. Komendant szpitala był odpowiedzialny za przygotowanie mobilizacji, a komendant kadry zapasowej za jej przeprowadzenie.
Zgodnie z planem mobilizacyjnym „W” kadra zapasowa 7 Szpitala Okręgowego przed wykonaniem nałożonych na nią zadań mobilizacyjnych sama mobilizowała się w alarmie, w grupie jednostek oznaczonych kolorem żółtym, do etatu wojennego Kadry Mobilizującej Nr 7. Kadra mobilizująca była organizacją przejściową. Po wykonaniu zadań mobilizacyjnych ulegała likwidacji.
Kadra Mobilizująca Nr 7 formowała trzy komplety jednostek służby zdrowia dla wielkich jednostek piechoty stacjonujących na terenie OK VII (14 DP, 17 DP i 25 DP)[a], część kompletu jednostek służby zdrowia Armii „Poznań” oraz trzy szpitale wojenne, które w wypadku wojny z Niemcami („Z”) rozwijały się na obszarze krajowym (OK Nr II i OK Nr IX), a w wypadku wojny z Rosją („W”) pozostawały na terenie OK Nr VII.
Jednostki służby zdrowia zmobilizowane przez 7 Szpital Okręgowy
- Kadra Mobilizująca Nr 7
- 7 Szpital Okręgowy (komenda według etatu szpitala wojennego typ II)
- szpital wojenny typ I nr 701 (miejsce rozwinięcia: „W” – Słupca, „Z” – Chełm, OK Nr II)
- szpital wojenny typ I nr 702 (miejsce rozwinięcia: „W” – Konin, „Z” – Białowieża, OK Nr IX)
- szpital wojenny typ I nr 703 (miejsce rozwinięcia: „W” – Koło, „Z” – Kowel, OK Nr II)
- szpital polowy nr 701 dla 14 DP
- szpital polowy nr 702 dla 17 DP
- szpital polowy nr 703 dla 25 DP
- kompania sanitarna nr 701 dla 14 DP
- polowa kolumna dezynfekcyjno-kąpielowa nr 701 dla 14 DP
- polowa kolumna dezynfekcyjno-kąpielowa nr 702 dla 17 DP
- polowa kolumna dezynfekcyjno-kąpielowa nr 703 dla 25 DP
- polowa pracownia bakteriologiczno-chemiczna nr 701 dla 14 DP
- polowa pracownia bakteriologiczno-chemiczna nr 702 dla 17 DP
- polowa pracownia bakteriologiczno-chemiczna nr 703 dla 25 DP
- polowa pracownia dentystyczna nr 701 dla 14 DP
- polowa pracownia dentystyczna nr 702 dla 17 DP
- polowa pracownia dentystyczna nr 703 dla 25 DP
- zespół przeciwgazowy nr 701 dla Armii „Poznań”
- zespół przeciwgazowy nr 702 dla Armii „Poznań”
- zespół przeciwgazowy nr 703 dla Armii „Poznań”
- zespół przeciwgazowy nr 704 dla Armii „Poznań”
- samodzielny zespół chirurgiczny Nr 71 dla Armii „Poznań”
- samodzielny zespół chirurgiczny Nr 72 dla Armii „Poznań”
- samodzielny zespół chirurgiczny Nr 73 dla Armii „Poznań”
- samodzielny zespół chirurgiczny Nr 74 dla Armii „Poznań”
Kadra szpitala
[edytuj | edytuj kod]- Komendanci szpitala
- mjr / ppłk lek. dr Kazimierz Bonawentura Nowakowski (1919[6])
- mjr lek. dr Tadeusz Szulc[7]
- płk lek. dr Kazimierz Wilczewski[7]
- płk lek. dr Stefan Janiszewski (1922–1925[8])
- płk lek. dr Gustaw Zaręba (1925[8])
- płk lek. dr Leonard Ernest Jarociński (1925–1927[8])
- płk lek. dr Zygmunt Szarf (1927[8])
- ppłk lek. dr Marian I Witkowski (1927 – 30 IX 1929 → stan spoczynku[9][8])
- płk lek. doc. dr Teofil Kazimierz Kucharski (23 VIII 1929 – VIII 1939 → szef służby zdrowia Armii „Poznań”[8])
- płk lek. dr Felicjan Wołkowiński VIII – IX 1939[8])
- Pomocnicy komendanta szpitala – komendanci kadry zapasowej
- ppłk lek. dr Leon Kazimierz Strehl (X 1931[4] – IV 1934 → szef sanitarny DOK VIII[10])
- ppłk lek. dr Rudolf Seweryn Tatkowski (VI 1934[11] – XII 1937[12])
- ppłk lek. dr Bronisław Franciszek Decowski (XII 1937 – 1939[13])
Obsada personalna i struktura w marcu 1939 roku
[edytuj | edytuj kod]Ostatnia „pokojowa” obsada personalna szpitala[14][b]
- komendant szpitala – płk doc. dr Teofil Kazimierz Kucharski
- rezerwa personalna szpitala – mjr dr Michał Tobiasz †1940 Katyń
- starszy ordynator oddziału chirurgicznego – ppłk dr Tadeusz Józef Bętkowski
- ordynator oddziału – mjr dr Santarius Karol
- starszy ordynator oddziału wewnętrznego – ppłk dr Stanisław Linke
- starszy ordynator oddziału ocznego – mjr dr Witold Waligórski
- starszy ordynator oddziału usznego – ppłk dr Jan Maluj
- starszy ordynator oddziału skórno-wenerycznego – mjr dr Kazimierz Rudolf Frltz
- starszy ordynator oddziału nerwowo i psychicznie chorych – ppłk dr Mieczysław Naramowski
- starszy ordynator oddziału ginekologicznego – płk dr Felicjan II Wołkowiński
- kierownik pracowni rentgenowskiej – ppłk dr Stanisław Władysław Kozłowski
- kierownik pracowni bakteriologiczno-chemicznej – mjr dr Roman Sulimski
- kierownik przychodni dentystycznej – kpt. lek. dent. Jerzy Pawluć
- kierownik apteki – kpt. farm. mgr Julian Nietupski †1940 Katyń
- praktyka szpitalna – por. mgr Zdzisław Kazimierz Głód
- pomocnik komendanta ds. gospodarczych – kpt. Franciszek Marian Usarz
- oficer gospodarczy – kpt. int. Józef I Łuczak
- dowódca plutonu gospodarczego – kpt. san. Aleksander Henryk Lewandowski[c] †1940 Katyń
- kapelan – kpl. ks. Mieczysław Paszkiewicz
- na kursie – por. piech. Karol Leon Rypień
Kadra zapasowa 7 Szpitala Okręgowego
- komendant kadry – ppłk dr Bronisław Franciszek Decowski
- lekarz kadry – ppor. lek. Zygmunt Rymkiewicz
- oficer mobilizacyjny – kpt. Stanisław Wacławik
- oficer ewidencji personalnej – por. Stanisław Baranowski
- oficer materiałowy – por. mgr Witold Jan Bonifacy Sołodonis
- zastępca oficera materiałowego – vacat
- dowódca kompanii szkolnej – kpt. san. Marian Ziembiński †1940 Charków
- dowódca I plutonu – kpt. san. Aleksander Henryk Lewandowski
Żołnierze Szpitala – ofiary zbrodni katyńskiej
[edytuj | edytuj kod]Biogramy zamordowanych znajdują się na stronie internetowej Muzeum Katyńskiego[16]
| Oficerowie rezerwy, pospolitego ruszenia i stanu spoczynku posiadający przydział do Kadry Zapasowej 1 Szpitala Okręgowego – ofiary zbrodni katyńskiej | ||||
|---|---|---|---|---|
| Nazwisko i imię | stopień | zawód | miejsce pracy przed mobilizacją | zamordowany |
| Bittner Karol Wiktor | por. lek. rez. dr | lekarz | Poznań, ul. Wolsztyńska 4 | Katyń |
| Czajkowski Adolf Benon | kpt. lek. posp. rusz. dr | lekarz | Kalisz, Al. Piłsudskiego 15 | Katyń |
| Elke Maksymilian Adolf | ppor. farm. rez. mgr | farmaceuta | zam. Wejherowo, ul. Sobieskiego 20 | Katyń |
| Kamiński Feliks | por. farm. posp. rusz. mgr | dr filozofii, chemik | Wielkopolska Izba Rolnicza | Katyń |
| Konopiński Alfons Wojciech | por. lek. rez. dr | lekarz | Poznań, Stary Rynek 78 | Katyń |
| Manowski Tadeusz[17] | kpt. lek. posp. rusz. dr | lekarz | Gniezno, ul. Św. Michała 10 | Katyń |
| Moenke Edmund | ppor. lek. posp. rusz. dr | lekarz | Poznań, ul. Matejki 58 | Katyń |
| Owsianny Stanisław | kpt. lek. posp. rusz. dr | lekarz | Szamotuły | Katyń |
| Perż Kazimierz | ppor. san. rez. | adwokat | Gniezno, ul. Tumska 16 | Katyń |
| Plewniak Wojciech | kpt. lek. rez. dr | lekarz | Kalisz, ul. A. Piłsudskiej 10, ojciec Barbary | Katyń |
| Rola-Szadkowski | mjr lek. posp. rusz. dr | lekarz | praktyka w Poznaniu | Katyń |
| Rost Franciszek Ksawery | mjr lek. rez. dr | lekarz | Nowy Tomyśl | Katyń |
| Siniecki Władysław[18] | por. piech. rez. | pracownik naukowy | UAM w Poznaniu | Katyń |
| Skarżyński Wojciech | ppor. farm. rez. mgr | farmaceuta | Poznań, ul. Chłapowskiego 2 | Katyń |
| Struś Filip Antoni | ppor. lek. rez. | lekarz | Kłodawa | Katyń |
| Synoradzki Telesfor | por. lek. posp. rusz. dr | lekarz | dyr. Szpitala Miejskiego w Koźminie | Katyń |
| Trocki Jan Franciszek[19] | por. lek. rez. dr | lekarz | szpital w Koninie | Katyń |
| Urbański Wiktor | kpt. lek. posp. rusz. dr | lekarz | dyr. Lecznicy Dziecięcej w Gnieźnie | Katyń |
| Wasilewski Romuald | ppor. farm. rez. mgr | farmaceuta | Państwowy Zakład Higieny w Poznaniu | Katyń |
| Winiszewski Paweł | ppor. lek. rez. | lekarz | Zakład Psychiatryczny w Owińskach | Katyń |
| Wysocki Kazimierz | por. farm. rez. mgr | farmaceuta | apteka cukrowni w Opalenicy | Katyń |
| Zelba Feliks Józef | ppor. lek. rez. | lekarz | Brody | Katyń |
| Zerbe Franciszek | kpt. lek. rez. dr | lekarz | Poznań, ul. Śniadeckich 4 | Katyń |
| Żuralski Tadeusz Stefan | ppor. lek. rez. dr | lekarz, ginekolog położnik | Szpital Ubezpieczalni Społecznej w Poznaniu | Katyń |
| Boesche Kazimierz Alojzy | ppor. lek. rez. dr | lekarz | Poznań, ul. Wierzbięcice 7 | Charków |
| Bojakowski Klemens[20] | mjr lek. posp. rusz. dr | lekarz | praktyka w Uniejowie | Charków |
| Frąckiewicz Stanisław[21] | kpt. lek. st. sp. dr | lekarz | Charków | |
| Gintrowicz Jan Kazimierz | ppor. adm. st. sp. | oficer stanu spoczynku | Charków | |
| Gruner Julian | ppor. lek. rez. dr | lekarz | Uniwersytet Warszawski | Charków |
| Gutkowski Jan | ppor. lek. rez. dr | lekarz | praktyka w Jeziornej | Charków |
| Harembski Wincenty | ppor. lek. rez. dr | lekarz | Poznań, ul. Ratajczaka 12 | Charków |
| Kaczmarek Stefan Jakub | ppor. farm. rez. mgr | farmaceuta | kier. apteki w Kościerzynie | Charków |
| Kosmalski Tadeusz Wiktor | ppor. farm. rez. mgr | farmaceuta | Tarnowskie Góry, ul. Krakowska 7 | Charków |
| Loodtt Stanisław Edward | ppor. san. rez. | urzędnik | Charków | |
| Motylewski Stefan | kpt. lek. rez. dr | lekarz | Murowana Goślina | Charków |
| Mroczkiewicz Stefan | ppor. farm. rez. mgr | farmaceuta | Bydgoszcz, ul. Świętojańska 21 | Charków |
| Ossowski Wadysław | kpt. lek. rez. dr | lekarz | Poznań, ul. Pocztowa 10 | Charków |
| Paśko Adolf[22] | mjr lek. rez. dr | lekarz | praktyka w Osiecznej | Charków |
| Rossa Antoni | por. lek. rez. dr | lekarz | praktyka w Poznaniu | Charków |
| Słoniński Zygmunt[23] | mjr lek. rez. dr | lekarz | Charków | |
| Wieleński Bolesław[24] | mjr lek. rez. dr | lekarz | praktyka w Poznaniu | Charków |
| Zieliński Stanisław | kpt. lek. rez. dr | lekarz | Charków | |
| Żochowski Antoni Wacław | ppor. farm. rez. dr | farmaceuta | Uniwersytet Poznański | Charków |
| Karwowski Stanisław Ignacy Antoni Józef | por. lek. rez. dr | lekarz | Uniwersytet Poznański | Kalinin |
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Z wyjątkiem dwóch kompanii sanitarnych, które były mobilizowane przez 69 pp dla 17 DP (ksan nr 702) i przez 29 pp dla 25 DP (ksan nr 703).
- ↑ Wykaz zawiera obsadę jednostki według stanu bezpośrednio przed rozpoczęciem mobilizacji pierwszych oddziałów Wojska Polskiego w dniu 23 marca 1939, ale już po przeprowadzeniu ostatnich awansów ogłoszonych z datą 19 marca 1939[15].
- ↑ Kpt. san. Aleksander Henryk Lewandowski pełnił jednoczenie funkcję dowódcy I plutonu kompanii szkolnej Kadry Zapasowej.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Almanach oficerski 1923 ↓, s. 111.
- ↑ Almanach oficerski 1923 ↓, s. 105.
- ↑ Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 30 z 29 lipca 1924 roku, poz. 447.
- 1 2 Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 23 października 1931 roku, s. 339.
- ↑ Almanach oficerski 1923 ↓, s. 104.
- ↑ Andrzejewski 2011 ↓, s. 25, 27.
- 1 2 Andrzejewski 2011 ↓, s. 27.
- 1 2 3 4 5 6 7 Andrzejewski 2011 ↓, s. 28.
- ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 9 z 27 kwietnia 1929 roku, s. 111.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934 roku, s. 171.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934 roku, s. 172.
- ↑ Andrzejewski 2011 ↓, s. 29–30, tu jako Roman Tatkowski.
- ↑ Andrzejewski 2011 ↓, s. 30.
- ↑ Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 895–896.
- ↑ Rocznik oficerski 1939 ↓, s. VI.
- ↑ Księgi Cmentarne – biogramy oficerów.
- ↑ Księgi Cmentarne – wpis 2238.
- ↑ Księgi Cmentarne – wpis 3337.
- ↑ Księgi Cmentarne – wpis 3854.
- ↑ Księgi Cmentarne – wpis 4629.
- ↑ Księgi Cmentarne – wpis 5104.
- ↑ Księgi Cmentarne – wpis 6781.
- ↑ Księgi Cmentarne – wpis 7339.
- ↑ Księgi Cmentarne – wpis 14184.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2018-03-22].
- Zdzisław Andrzejewski: Poznańskie szpitalnictwo wojskowe w latach 1945–2000. Poznań: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, 2011-05-11.
- Karol Firich, Stanisław Krzysik, Tadeusz Kutrzeba, Stanisław Müller, Józef Wiatr: Almanach oficerski na rok 1923/24. T. 2. Warszawa: Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, 1923.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. T. 29. Kraków: Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego. Biblioteka Jagiellońska, 2006. ISBN 83-7188-899-6.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Najlepsza broń. Plan mobilizacyjny „W” i jego ewolucja. Warszawa: Oficyna Wydawnicza „Adiutor”, 2010. ISBN 978-83-86100-83-5.