8 Batalion Saperów (1939)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy 8 Batalionu Saperów (1939). Zobacz też: 8 Batalion Saperów - inne bataliony saperów z numerem 8.
8 Batalion Saperów
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1939
Rozformowanie 1939
Dowódcy
Pierwszy mjr inż. Walerian Kilmowicz
Działania zbrojne
kampania wrześniowa
Organizacja
Kryptonim Tomasz
Rodzaj sił zbrojnych Wojska lądowe
Rodzaj wojsk saperzy
Podległość 8 Dywizja Piechoty[1]
Obrona modlina 1939.png

8 Batalion Saperów (8 bsap) – pododdział saperów Wojska Polskiego II RP.

Batalion nie występował w pokojowej organizacji wojska. Został sformowany w 1939 przez 1 batalion saperów Legionów dla 8 Dywizji Piechoty.

Historia batalionu[edytuj | edytuj kod]

8 batalion saperów nie występował w organizacji pokojowej Wojska Polskiego. Zgodnie z planem mobilizacyjnym „W” batalion był formowany w alarmie, w grupie jednostek oznaczonych kolorem niebieskim. Jednostką mobilizującą był stacjonujący w Modlinie 1 batalion saperów Legionów[2]. 8 batalion saperów był organicznym pododdziałem saperów 8 Dywizji Piechoty. Jednostka była mobilizowana według organizacji wojennej L.3662/mob.org. przewidzianej dla batalionu saperów typu II. Kompanie 1. i 2. były pododdziałami pieszymi[3]. Kolumna saperska posiadała „wozy ogumione, na których oprócz sprzętu było załadowanych 40 mb mostu pontonowego o nośności 4 ton”[4].

W kwietniu 1939 roku została zmobilizowana 1 kompania i zmotoryzowana kompania minerska oraz „szkielet” dowództwa batalionu[5]. 2 kompania saperów mobilizowała się 24 sierpnia 1939 roku we wsi Bronisławka[6].

29 września 1939 roku dowódca Armii „Warszawa”, generał dywizji Juliusz Rómmel „w uznaniu zasług i wykazane męstwo i ofiarność w czasie walk z Niemcami” odznaczył:
Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari:

  • mjr inż. Walerian Kilmowicz,
  • kpt. Stanisław Józef Lipiński,
  • por. Bronisław Tołwiński,
  • ppor. Edward Fedorowicz,
  • śp. sap. Jan Kowalski,

Krzyżem Walecznych:

  • kpt. Wiktor Klimowicz (po raz trzeci),
  • por. Marian Madejski (po raz drugi),
  • kpr. Jan Bazarnik (po raz drugi),
  • kpr. Marian Mirgos (po raz drugi),
  • śp. sap. Jan Jankowski (po raz drugi),
  • sap. Bronisław Mazur (po raz drugi),
  • por. Bolesław Wacław Anecki,
  • plut. Michał Piotrowski,
  • sap. Stanisław Nowak[7].

Struktura i obsada etatowa[edytuj | edytuj kod]

Obsada personalna we wrześniu 1939[8]:

Dowództwo batalionu
  • dowódca – mjr inż. Walerian Kilmowicz
  • zastępca dowódcy – kpt. Wiktor Klimowicz
  • adiutant - ppor. rez. Zygmunt Czesław Renczarski
  • oficer płatnik - ppor. rez. NN
  • oficer gospodarczy - ppor. rez. NN

1 kompania

  • dowódca kompanii – kpt. Mieczysław Ostoja-Hełczyński
  • dowódca I plutonu – ppor. Edward Fedorowicz
  • dowódca II plutonu - ?
  • dowódca III plutonu - ?

2 kompania

  • dowódca kompanii – kpt. Stanisław Józef Lipiński
  • dowódca I plutonu - por. rez. Czesław Feliks Jurczyński
  • dowódca II plutonu - ppor. Stanisław Przymanowski
  • dowódca III plutonu - ppor. Brzeziński
  • zastępca dowódcy plutonu - ppor. rez. Zygmunt Leszczyński

3 zmotoryzowana kompania minerska

  • dowódca kompanii – por. Bolesław Wacław Anecki
  • dowódca plutonu minerskiego - ppor.rez. Marian Skoczek
  • dowódca plutonu minerskiego - ppor.rez. Bronisław Góralski
  • dowódca plutonu transportowego - ppor. Antoni Zawojski[9]

kolumna saperska

  • dowódca kompanii - por. Bronisław Tołwiński
  • dowódca I plutonu - ppor. Jerzy Borkowski
  • dowódca plutonu przeprawowego - ppor. rez. Stefan Grzegorzewski[10]
  • por. Marian Madejski

pluton przeciwgazowy

  • dowódca plutonu - ?

W batalionie walczył także sierż. pchor. Ryszard Białous, w powstaniu warszawskim dowódca harcerskiego batalionu AK „Zośka”.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Od 10 września 1939 w dyspozycji Dowództwa Obrony Modlina.
  2. Cutter 2003 ↓, s. 161.
  3. Ryszard Rybka, Kamil Stepan, Najlepsza broń. Plan mobilizacyjny „W” i jego ewolucja, Oficyna Wydawnicza „Adiutor”, Warszawa 2010, ​ISBN 978-83-86100-83-5​, s. CXXIX, 408, 1096.
  4. Walerian Kilmowicz, Działania saperów ..., s. 4.
  5. Cutter Zdzisław. Mobilizacja wojsk saperskich we wrześniu 1939. „Przegląd Historyczno-Wojskowy”. 3. s. 5-33. 
  6. Czesław F. Jurczyński, Relacja ..., s. 14.
  7. Juliusz Rómmel, Za honor i ojczyznę. Wspomnienia dowódcy armii „Łódź” i „Warszawa”, Państwowe Wydawnictwo „Iskry”, Warszawa 1958, s. 395.
  8. Cutter 2003 ↓, s. 310.
  9. "Relacje z kampanii wrześniowej" B.I.20 F - Instytut Historyczny im. gen. Sikorskiego
  10. Stefan Grzegorzewski, Relacja ..., s.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Zdzisław Józef Cutter: Polskie wojska saperskie w 1939 r. : organizacja, wyposażenie, mobilizacja i działania wojenne. Częstochowa: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej, 2003. ISBN 83-7098-834-2.
  • Zdzisław Józef Cutter: Saperzy II Rzeczypospolitej. Warszawa [etc.]: Pat, 2005. ISBN 83-921881-3-6.
  • Stefan Grzegorzewski, Relacja z Kampanii Wrześniowej 1939 r., Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie, sygn. B.I.20f.
  • Czesław Feliks Jurczyński, Relacja z działań wojennych we wrześniu 1939 r., Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie, sygn. B.I.20f.
  • Walerian Kilmowicz, Działania saperów w obronie Modlina w 1939 roku. Notatki, Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie, sygn. B.I.20f.
  • Piotr Zarzycki, Plan mobilizacyjny "W", Wykaz oddziałów mobilizowanych na wypadek wojny, Oficyna Wydawnicza "Ajaks" i Zarząd XII Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Pruszków 1995, ​ISBN 83-85621-87-3
  • Cutter Zdzisław. Mobilizacja wojsk saperskich we wrześniu 1939. „Przegląd Historyczno-Wojskowy”. 3, s. 5-33, 2000. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona. ISSN 1640-6281.