Przejdź do zawartości

AMZ-Kutno

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
AMZ-Kutno S.A.
Ilustracja
Ekspozycja AMZ-Kutno na MSPO 2018 (od lewej Tur VI, Tur V i Bóbr III)
Państwo

 Polska

Siedziba

Kutno

Adres

ul. Sklęczkowska 18
99-300 Kutno

Data powstania

czerwiec 1999

Forma prawna

Spółka akcyjna

Prezes

Dariusz Fabisiak

Nr KRS

0000581019

Zatrudnienie

394 (2009)

Dane finansowe
Kapitał zakładowy

1 000 000 PLN[1]

Położenie na mapie Kutna
Mapa konturowa Kutna, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „AMZ-Kutno S.A.”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, w centrum znajduje się punkt z opisem „AMZ-Kutno S.A.”
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa konturowa województwa łódzkiego, u góry znajduje się punkt z opisem „AMZ-Kutno S.A.”
Położenie na mapie powiatu kutnowskiego
Mapa konturowa powiatu kutnowskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „AMZ-Kutno S.A.”
Ziemia52°13′16,6″N 19°24′04,0″E/52,221278 19,401111
Strona internetowa

AMZ-Kutno – przedsiębiorstwo produkcyjno-usługowe z siedzibą w Kutnie, działające od czerwca 1999 roku, obecnie jako spółka akcyjna. Specjalizuje się w projektowaniu oraz produkcji zabudów specjalnych do samochodów użytkowych: ambulansów, bankowozów, autobusów klasy mini, pojazdów specjalnych dla służb mundurowych, a także pojazdów wojskowych, w tym opancerzonych.

Historia

[edytuj | edytuj kod]

Przedsiębiorstwo powstało w 1999 roku, w formie spółki z o.o., prowadząc działalność w dzierżawionej hali o powierzchni 1000 m²[2]. W 2014 roku powierzchnia hal wykorzystywanych przez spółkę sięgnęła prawie 14 000 m², łączna powierzchnia gruntów 100 000 m²[2]. W październiku 2015 r. przedsiębiorstwo przekształcono w spółkę akcyjna[1]. W końcu 2006 roku zatrudnienie w firmie wynosiło około 350 osób, a w 2009 r. wynosiło 394 pracowników.

Jednym z pierwszych produktów stały się specjalistyczne zabudowy dla karetek, zarówno wojskowych i cywilnych, których pierwsze 50 wyprodukowano w 2000 roku[2]. Ten profil produkcji stał się jednym z filarów firmy, następnie dołączyły samochody opancerzone, pojazdy policyjne, autobusy i inne pojazdy specjalne[2].

Produkcja

[edytuj | edytuj kod]

Do najpopularniejszych pojazdów produkowanych w zakładach AMZ-Kutno należą samochody opancerzone:

  • Dzik 1 — wariant opracowany dla sił specjalnych Policji; załoga 6 osób; dopuszczalna masa całkowita 5500 kg; podwozie SCAM SM55; wymiary 5,5 × 2,16 × 2,15 m; 3 drzwi[3].
  • Dzik 2 — wariant dla oddziałów specjalnych Żandarmerii Wojskowej; załoga 6 osób; dopuszczalna masa całkowita 6200 kg; podwozie SCAM SM62; wymiary 5,76 × 2,3 × 2,85 m; 5 drzwi; przewidziane stanowisko dla km 7,62 mm (na obrotnicy)[3].
  • Dzik 3 — wariant eksportowy (opracowany według wymagań irackiego resortu obrony); załoga 11 osób; dopuszczalna masa całkowita 6200 kg; wymiary 5,76 × 2,3 × 2,85 m; 4 drzwi[3]..
  • Tur II — pojazd z 2008 r. ze stałym napędem 4×4; opancerzenie wg STANAG 4569 na poziomie 2 (w opcji 3), ochrona przeciwminowa 2A/2B; wskazywany jako platforma nośna dla zintegrowanego węzła łączności Turkus (ZWŁ Turkus)[4].
  • Tur III — zmodernizowana wersja Tur II; szczegółowa specyfikacja pojazdu określona jako niejawna[4].
  • Tur V — wielozadaniowy pojazd opancerzony; m.in. ładowność 2000 kg oraz silnik o mocy 240 kW; wymiary 6184 × 2561 × 2664 mm (wartości podawane w opisie pojazdu)[5].
  • Tur VI/LTO — lekki transporter opancerzony używany w jednostkach kontrterrorystycznych Policji; podwozie MAN TGM 4×4; załoga 8 osób; dopuszczalna masa całkowita 15 000 kg; silnik 6,9 l o mocy 326 KM (240 kW); wymiary 6589 × 2568 × 2851 mm; ochrona balistyczna poziomu 2 wg STANAG 4569 (oraz przeciwminowa poziomu 1)[6][7].
  • Tur VII — pojazd (wariant w konfiguracji opancerzonego ambulansu pokazywany na MSPO 2022); silnik o mocy 285 KM; DMC 12 t; prędkość do 110 km/h; deklarowany zasięg 600 km po drogach utwardzonych i 400 km w terenie; w przekazach podawano ochronę balistyczną poziomu 1 oraz ochronę przeciwminową 3A wg STANAG 4569; wersja medyczna opisywana jako zdolna do przewozu do 7 osób (w tym rannego na noszach)[8][9][10][11].
  • Żubr — pojazd odporny na miny projektowany pierwotnie jako wóz piechoty (8–10 żołnierzy); ładowność 2000 kg; możliwość holowania przyczepy o masie do 1500 kg; w wersji P wskazywano ochronę kabiny na poziomie 4 wg STANAG 4569 oraz odporność przeciwminową co najmniej 3A (oraz opisywano też 3B)[4].
  • Żubr-P — platforma dla systemów specjalnych; w opisie prezentacji wskazywano m.in. integrację urządzeń systemu przeciwlotniczego Poprad oraz możliwość użycia jako nośnika elementów zestawu radarowego (np. N-26/MMSR)[12].
  • Bóbr-3 — kołowy (4×4) amfibijny lekki opancerzony transporter rozpoznawczy; w opisie prototypu podawano m.in. masę (ok. 12–14,5 t), załogę 2+8, silnik 240 kW, prędkość maks. ok. 90 km/h, zasięg ok. 700 km oraz zdolność pływania (ok. 7 km/h)[13][14].

W fabryce wykonywano również (w formie zabudów/odmian specjalnych na bazowych platformach):

  • KTO Rosomak — według opracowania historycznego, w lutym 2006 WZM S.A. zawarły porozumienie z AMZ-Kutno dotyczące budowy prototypu wozu ewakuacji medycznej (WEM) na bazie Rosomaka[15].
  • SCAM SM55 — wykonanie m.in. wozów dowodzenia/nośników systemów łączności oraz sanitarek na podwoziu SCAM SM55 (wskazywane w opisie realizacji kontraktu eksportowego)[16].
  • adaptację Scam SM55 na laboratorium chemiczne

Model Dzik był produkowany w trzech wersjach na potrzeby polskich służb mundurowych oraz na eksport do Iraku. Do lutego 2008 roku trafiło tam ponad 600 sztuk. W 2008 roku opracowano nowy model samochodu opancerzonego Żubr zamawianego w ograniczonej liczbie przez Wojsko Polskie. Od 2006 roku rozwijana jest rodzina lżejszych pojazdów opancerzonych nazwanych Tur, lecz pierwsze z nich pozostały prototypami (w 2007 roku Tur, w kolejnych latach Tur II i dalsze odmiany do Tur V z 2015 roku)[17]. Dopiero Tur VI został zamówiony przez Policję w liczbie 8 sztuk[17]. W 2022 roku zaprezentowano najnowszy Tur VII[17].

AMZ Kutno produkowały liczne zabudowy karetek dla Wojska Polskiego, ale także w 2010 roku dla Bundeswehry (20 pojazdów na podwoziach Mercedes-Benz)[2]. Karetki cywilne eksportowane były m.in. do Danii i Szwecji[2].

Zakłady produkują także pojazdy dla polskiej Policji – jednym z większych kontraktów była dostawa 600 furgonów wypadowych na bazie Mercedes-Benz Sprinter 316CDI w latach 2011–2012[2].

Wyprodukowano także m.in. 103 więźniarki na podwoziu Renault Master 150 dla Służby Więziennej[2].

Autobusy klasy mini na podwoziach samochodów dostawczych są produkowane od 2001 roku. W ich nazwach pojawia się najczęściej nazwa modelu samochodu, który jest jego podstawą. Wykorzystuje się podwozia firm: Ford, Iveco, Mercedes-Benz, Opel, Renault i Volkswagen. Początkowo wykonywano jedynie konwersje furgonów na autobusy. Z czasem zaczęto produkować autobusy o nadwoziach własnej, oryginalnej konstrukcji, na podwoziach samochodów dostawczych lub nawet ciężarowych.

8 czerwca 2011 roku z okazji 12 rocznicy założenia firmy, zaprezentowany został prototyp niskopodłogowego autobusu miejskiego klasy maxi AMZ City Smile CS12LF[18], który przystosowany jest do przewozu maksymalnie 105 pasażerów. Pierwszy większy kontrakt na ich dostawę zawarto w tym roku do Krakowa[2]. We wrześniu 2011 roku podczas targów MSPO 2011 zaprezentowany został opancerzony pojazd wielozadaniowy AMZ Świstak[19] przeznaczony dla jednostek specjalnych. W styczniu 2014 roku zaprezentowano prototyp samochodu osobowego Syrenka[20]. W wyniku umowy podpisanej w 2013 roku firma wyprodukowała prototypy pojazdu AMZ Bóbr-3, który ma zastąpić obecnie użytkowane pojazdy BRDM-2 w Wojsku Polskim, w ramach programu Nowego Lekkiego Opancerzonego Transportera Rozpoznawczego o kryptonimie „Kleszcz”. W lutym 2024 roku producent doczekał się zawarcia z reprezentującą Skarb Państwa Rzeczypospolitej Polskiej Agencją Uzbrojenia umowy ramowej, której przedmiotem jest pozyskanie 286 LOTR Kleszcz w latach 2025 - 2035. Pierwsza umowa wykonawcza ma zostać zawarta jeszcze w 2024[21].

Po początkowym wzroście, produkcja autobusów zaczęła spadać, ze względu na przeniesienie części pracowników do produkcji modelu Dzik-3 dla Iraku. Sprzedaż w Polsce w kolejnych latach wynosiła: 2003 – 60 szt., 2004 – 79 szt., 2005 – 56 szt., 2006 – 39 szt., 2007 – 27 sztuk. Eksport trwa od 2005 roku. W kolejnych latach wynosił on: 2005 – 7 szt., 2006 – 24 szt., 2007 – 2 sztuki.

Program produkcyjny autobusów:

Galeria

[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. a b Odpis z Krajowego Rejestru Sądowego nr 0000581019 [dostęp 2018-03-11].
  2. a b c d e f g h i Mateusz Multarzyński, 15-lecie AMZ-Kutno, „Nowa Technika Wojskowa” nr 9/2014, s. 92–95.
  3. a b c Leszek Orłowski, Badania i rozwój opancerzonego samochodu patrolowo-interwencyjnego, opracowanego dla sił specjalnych Policji, Żandarmerii oraz wojska, „Biuletyn Wojskowego Instytutu Techniki Pancernej i Samochodowej”, 2006, s. 103–110 [dostęp 2026-02-19].
  4. a b c Przegląd Sił Zbrojnych nr 6/2015 (tabela: „Porównanie wybranych LOSP”) [online], Przegląd Sił Zbrojnych, 2015, s. 32 [dostęp 2026-02-19].
  5. Pojazd opancerzony TUR V [online], Defence24 [dostęp 2026-02-19].
  6. Andrzej Chyliński, Niezawodny ciężarowiec w policyjnej służbie [online], Policja 997 [dostęp 2026-02-19].
  7. Nieoznakowane pojazdy dla jednostek kontrterrorystycznych Policji [online], Policja.pl, 30 sierpnia 2024 [dostęp 2026-02-19].
  8. MSPO 2022 [online], AMZ-Kutno, 5 września 2022 [dostęp 2026-02-19].
  9. Premiera lekkiego Transporter Medyczny Tur VII [online], Altair [dostęp 2026-02-19].
  10. MSPO 2022: Premiera Tur 7 z Kutna [online], MilMag [dostęp 2026-02-19].
  11. MSPO 2022: Poland's AMZ unveils TUR 7 armoured vehicle [online], Janes [dostęp 2026-02-19].
  12. Żubr wychynął [online], Altair, 10 marca 2008 [dostęp 2026-02-19].
  13. Bóbr 3 z AMZ Kutno [online], Altair [dostęp 2026-02-19].
  14. LOTR Bóbr-3 [online], Konflikty.pl [dostęp 2026-02-19].
  15. Jerzy Kajetanowicz, Polskie konstrukcje sprzętu pancernego po 1945 roku, „Res Politicae”, X, 2018, s. 23–43, DOI10.16926/rp.2018.10.02 [dostęp 2026-02-19].
  16. O Turze i nie tylko [online], Altair [dostęp 2026-02-19].
  17. a b c Tomasz Wachowski. Rodzina Turów z AMZ-Kutno. „Wojsko i Technika”. Nr 9/2022, s. 68-74, wrzesień 2022. Warszawa. 
  18. Udany jubileusz AMZ [online], Kutno.com.pl, 8 czerwca 2011 [dostęp 2011-06-08] [zarchiwizowane z adresu 2014-02-01].
  19. Świstak dla specjalsów [online], Altair, 5 września 2011 [dostęp 2011-09-06] [zarchiwizowane z adresu 2011-11-29].
  20. Paweł Rygas: Nowa polska marka. Prototyp już jeździ! Mamy zdjęcia. Interia.pl. [dostęp 2014-01-24]. (pol.).
  21. Inwazja KLESZCZY w Siłach Zbrojnych RP [online], www.wojsko-polskie.pl [dostęp 2024-03-02].

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]
  • AMZ. [w:] Ciężarówki Świata 2007, Nr 1 (15) 2007, s. 82.
  • Hołdanowicz G., Dzik – propozycja na czasie. [w:] „Raport Wojsko Technika Obronność”, nr 11, 2004.
  • Hołdanowicz G., Dzik 2 w Sulejówku i Wilnie. [w:] „Raport Wojsko Technika Obronność”, nr 4, 2005.
  • Hołdanowicz G., W Kutnie pojawił się Tur. [w:] „Raport Wojsko Technika Obronność”, nr 3, 2007, s. 44–46.
  • Kiński A., Dzik-3 dla Iraku. [w:] „Nowa Technika Wojskowa”, nr 8, 2005.
  • Orłowski L., Samochód patrolowo-interwencyjny Dzik. Wyd. Bellona, Warszawa 2006, s. 32. Seria: Typy Broni i Uzbrojenia 222, ISBN 83-11-10492-1.
  • Mateusz Multarzyński, 15-lecie AMZ-Kutno, „Nowa Technika Wojskowa” nr 9/2014, s. 92–95

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]