Pyrwa profesionałna futbołna liga

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z A PFG)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pyrwa profesionałna futbołna liga
Първа професионална футболна лига
Sports current event.svg 2018/2019
Państwo  Bułgaria
Dyscyplina piłka nożna
Organizator rozgrywek Bułgarski Związek Piłki Nożnej
Data założenia 1924
Założyciel Bułgarski Związek Piłki Nożnej
Poprzednia nazwa Dyrżawno pyrwenstwo (1924–1937)
Nacionałna futbołna diwizija (1937–1940)
Dyrżawno pyrwenstwo (1941–1943)
Republikansko pyrwenstwo (1945–1948)
Republikanska futbołna diwizija (1948–1949)
A Republikanska futbołna grupa (1950–2000)
Wissza profesionałna futbołna liga (2000–2003)
A Profesionałna futbołna grupa (2003–2016)
Rozgrywki
Liczba drużyn 14
Zwycięzca Mistrz Bułgarii
Niższy poziom ligowy Wtora PFL
Puchary: Puchar Bułgarii
Zwycięzcy
Pierwszy zwycięzca Władysław Warna (1925)
Obecny zwycięzca Łudogorec Razgrad (2018/2018)
Najwięcej zwycięstw CSKA Sofia (31)
Strona internetowa

Pyrwa profesionalna futbolna liga (bułg. Първа професионална футболна лига) – najwyższa w hierarchii klasa męskich ligowych rozgrywek piłkarskich w Bułgarii, będąca jednocześnie najwyższym szczeblem centralnym (I poziom ligowy), utworzona w 1924 roku i od samego początku zarządzana przez Bułgarski Związek Piłki Nożnej (BFS). Zmagania w jej ramach toczą się cyklicznie (co sezon) i przeznaczone są dla 14 najlepszych krajowych klubów piłkarskich. Jej triumfator zostaje Mistrzem Bułgarii, zaś najsłabsze drużyny są relegowane do Wtoroj PFL (II ligi bułgarskiej).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Mistrzostwa Bułgarii w piłce nożnej rozgrywane są od 1924 roku. Na początku rozgrywki nazywały się Dyrżawno pyrwenstwo (bułg. Държавно първенство) za wyjątkiem lat 1937–1940 kiedy nosiła nazwę Nacionałna futbołna diwizija (bułg. Републиканска футболна дивизия). Od 1945 do 1948 liga nazywała się Republikansko pyrwenstwo (bułg. Републиканско първенство), a potem Republikanska futbołna diwizija (bułg. Републиканско първенство). W latach 1950–2000 funkcjonowała pod nazwą A Republikanska futbołna grupa (bułg. „А” Републиканска футболна група), a w latach 2000–2003 jako Wissza profesionałna futbołna liga (bułg. Висша професионална футболна лига). W latach 2003-2016 nazywała się A Profesionałna futbołna grupa (bułg. „А” Професионална футболна група), w skrócie A PFG (bułg. А ПФГ)[1]. Rozgrywki Pyrwa profesionalna futbolna liga (bułg. Първа професионална футболна лига) startowały w sezonie 2016/17[2].

System rozgrywek[edytuj | edytuj kod]

Obecny format ligi zakładający rozgrywki w dwie rundy obowiązuje od sezonu 2014/15.

Rozgrywki składają się z 26 kolejek spotkań rozgrywanych pomiędzy drużynami systemem kołowym. Każda para drużyn rozgrywa ze sobą dwa mecze – jeden w roli gospodarza, drugi jako goście. Po dwóch rundach rozgrywek zespoły z miejsc 1-6 walczą w trzeciej rundzie o mistrzostwo i europejskie puchary, a zespoły z miejsc 7-14 o utrzymanie w lidze. Pierwsza szóstka rozgrywa ze sobą mecze – u siebie oraz na wyjeździe. Dolna ósemka również rozgrywa ze sobą mecze – u siebie oraz na wyjeździe. Od sezonu 2015/16 w lidze występuje 14 zespołów. W przeszłości liczba ta wynosiła od 5 do 28. Drużyna zwycięska za wygrany mecz otrzymuje 3 punkty (do sezonu 1992/93 2 punkty), 1 za remis oraz 0 za porażkę.

Po rozegraniu dwóch rund systemem kołowym zespoły dzielą się na dwie grupy. Pierwszą jest grupa mistrzowska, w której sześć pierwszych drużyn regularnego sezonu rozgrywa 10 meczów w systemie kołowym o tytuł Mistrza Bułgarii w piłce nożnej. Mistrz Bułgarii kwalifikuje się do eliminacji Ligi Mistrzów UEFA. Druga oraz trzecia drużyna zdobywają możliwość gry w Lidze Europy UEFA. Również zwycięzca Pucharu Bułgarii startuje w eliminacjach do Ligi Europy lub, w przypadku, w którym zdobywca krajowego pucharu zajmie pierwsze miejsce w lidze – możliwość gry w eliminacjach do Ligi Europy otrzymuje również czwarta drużyna klasyfikacji końcowej.

Kolejna grupa zostaje utworzona z zespołów, które w sezonie zasadniczym zajęły miejsca od 7 do 14. Drużyny z tej grupy rywalizują o play-off Ligi Europy w dwóch kolejnych podgrupach i rozgrywają po 10 meczów w systemie kołowym. Zwycięzcy podgrup spotykają się w dwumeczu, w celu wyłonienia drużyny, której będzie przysługiwać prawo do zmierzenia się z czwartą lub piątą drużyną grupy mistrzowskiej o rundę kwalifikacyjną rozgrywek Ligi Europy.

Dwie najgorsze drużyny z dwóch podgrup oraz druga i trzecia drużyny z Wtoroj PFL (pierwsza drużyna ma zapewniony awans do najwyższej klasy) następnie walczą w barażach play-off o utrzymanie w najwyższej lidze. Najsłabsza drużyna barażów spada do Wtoroj PFL.

W przypadku zdobycia tej samej liczby punktów, klasyfikacja końcowa ustalana jest w oparciu o wynik dwumeczu pomiędzy drużynami, w następnej kolejności w przypadku remisu – różnicą bramek w pojedynku bezpośrednim, następnie ogólnym bilansem bramkowym osiągniętym w sezonie, większą liczbą bramek zdobytych oraz w ostateczności losowaniem.

Skład ligi w sezonie 2018/19[edytuj | edytuj kod]

Uczestnicy poprzedniej edycji
RAZ Łudogorec Razgrad Simple gold crown.svg Razgrad 1
CSK CSKA Sofia Sofia 2
LEV Lewski Sofia Sofia 3
BSZ Beroe Stara Zagora Stara Zagora 4
BOT Botew Płowdiw Płowdiw 5
VER Wereja Stara Zagora Stara Zagora 6
SLA Sławia Sofia Sofia 7
SEP Septemwri Sofia Sofia 8
LPL Łokomotiw Płowdiw Płowdiw 9
CHM Czerno More Warna Warna 10
DUN Dunaw Ruse Ruse 12
ETA Etyr Wielkie Tyrnowo Wielkie Tyrnowo 13
po barażach
VIT Witosza Bistrica Bistrica 14
Aiga uparrow inv.svg Awans z Wtora PFL 2017/2018
BVR Botew Wraca Wraca 1

Oznaczenia:

  • kolumna pierwsza – skróty nazw drużyn,
  • kolumna trzecia – siedziba klubu,
  • kolumna czwarta – miejsce zajęte w poprzednim sezonie.

Lista sezonów[edytuj | edytuj kod]

Statystyka[edytuj | edytuj kod]

Tabela medalowa[edytuj | edytuj kod]

Mistrzostwo Bułgarii zostało do tej pory zdobyte przez 16 różnych drużyn.

Stan na 31 maja 2018.

Lp. Drużyna Miejsca na podium
Gold medal with cup.svg Silver medal with cup.svg Bronze medal with cup.svg
1. CSKA Sofia 31 23 6
2. Lewski Sofia 26 32 11
3. Sławia Sofia 7 10 10
4. Łudogorec Razgrad 7 0 0
5. Łokomotiw Sofia 4 6 10
6. Liteks Łowecz 4 1 3
7. Władysław Warna 3 4 0
8. Botew Płowdiw 2 2 9
9. Czerno More Warna 1 2 3
10. Spartak Warna 1 2 2
11. Łokomotiw Płowdiw 1 1 4
12. Beroe Stara Zagora 1 1 2
13. Spartak Płowdiw 1 1 0
14. Etyr Wielkie Tyrnowo 1 0 2
15. AS 23 Sofia 1 0 0
SK Sofia 1 0 0
17. Spartak Sofia 0 2 0
18. Lewski Ruse 0 1 0
Makedonija Skopje 0 1 0
Neftochimik Burgas 0 1 0
Sportist Sofia 0 1 0
22. Wełbyżd Kiustendił 0 0 3
23. Akademik Sofia 0 0 2
24. Botew Wraca 0 0 1
Marek Stanke Dimitrow 0 0 1
Spartak Plewen 0 0 1
Szypka Sofia 0 0 1
ŻSK-Sławia Sofia 0 0 1

Rekordy[edytuj | edytuj kod]

Drużynowe[edytuj | edytuj kod]

  • Najwięcej tytułów mistrza krajuCSKA Sofia (31)
  • Najwięcej sezonów w I lidzeLewski Sofia (83 sezony, wszystkie od początku rozgrywek)
  • Najmniej sezonów w I lidzeBenkowski Widin, Czerweno Zname Pawlikeni, Rozowa Dolina Kazanliak, Akademik Warna i Olimpik Tetewen (1 sezon)
  • Najwięcej zwycięstw w jednym sezonie — Lewski Sofia (26 na 36 meczów w rozgrywkach 2001-02)
  • Najmniej zwycięstw w jednym sezonieTorpedo Ruse (na 22 mecze w rozgrywkach 1951) i Rakowski Ruse (na 30 meczów w rozgrywkach 1996-97) - ani jedno zwycięstwo
  • Najwięcej porażek w jednym sezonie — Rakowski Ruse (29 na 30 meczów w rozgrywkach 1996-97)
  • Najmniej porażek w jednym sezonieSpartak Sofia (na 22 mecze w rozgrywkach 1951), Lewski Sofia (na 18 meczów w rozgrywkach 1948-49) i CDNA Sofia (na 11 meczów w rozgrywkach 1958) - ani jedna porażka
  • Najwięcej goli zdobytych w jednym sezonieCSKA Septemwrijsko Zname Sofia (95 bramek w 34 meczach w rozgrywkach 1971-72)
  • Najmniej goli zdobytych w jednym sezonie — Rakowski Ruse (na 30 meczów w rozgrywkach 1996-97), Torpedo Ruse (na 22 mecze w rozgrywkach 1951) i Czerno More Warna (na 11 meczów w rozgrywkach 1968) - po 8 bramek
  • Najwięcej goli straconych w jednym sezonie — Rakowski Ruse (110 bramek w 30 meczach w rozgrywkach 1996-97)
  • Najmniej goli straconych w jednym sezonie — CDNA Sofia (na 22 mecze w rozgrywkach 1951) i Spartak Sofia (na 22 mecze w rozgrywkach 1951) - po 7 bramek
  • Największe zwycięstwo — CSKA Sofia-Torpedo Ruse 12:0 w rozgrywkach 1951

Indywidualne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]