Abdullah Gül

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Abdullah Gül
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

29 października 1950
Kayseri

Prezydent Turcji
Okres

od 28 sierpnia 2007
do 28 sierpnia 2014

Przynależność polityczna

Partia Sprawiedliwości i Rozwoju

Poprzednik

Ahmet Necdet Sezer

Następca

Recep Tayyip Erdoğan

Minister spraw zagranicznych Turcji
Okres

od 14 marca 2003
do 28 sierpnia 2007

Przynależność polityczna

Partia Sprawiedliwości i Rozwoju

Poprzednik

Yaşar Yakış

Następca

Ali Babacan

Premier Turcji
Okres

od 18 listopada 2002
do 14 marca 2003

Przynależność polityczna

Partia Sprawiedliwości i Rozwoju

Poprzednik

Bülent Ecevit

Następca

Recep Tayyip Erdoğan

podpis
Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Łaźni (Wielka Brytania) Wielki Łańcuch Orderu Infanta Henryka (Portugalia) Krzyż Wielki z Łańcuchem Orderu Węgierskiego Zasługi (cywilny) Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Lwa Niderlandzkiego (Holandia) Order Królewski Serafinów (Szwecja) Order Lwa Złotego (Nassau) Order Zasługi Republiki Włoskiej I Klasy Krzyż Wielki Królewskiego Norweskiego Orderu Świętego Olafa
Abdullah Gül i Cristina Fernández de Kirchner (2010)
Abdullah Gül z Bronisławem Komorowskim podczas wizyty w Polsce (2011)
Abdullah Gül i prezydent Meksyku Enrique Peña Nieto (2013)

Abdullah Gül (wym. [abduɫˈɫah ˈɟyl]; ur. 29 października 1950 w Kayseri) – turecki polityk, prezydent Turcji w latach 2007–2014, wicepremier i minister spraw zagranicznych w latach 2003–2007 oraz premier w latach 2002–2003.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Młodość i edukacja[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Kayseri w narodowe święto tureckie. Wychowywał się w konserwatywnej rodzinie, jego ojciec był mechanikiem. Studiował ekonomię na Uniwersytecie Stambulskim, potem przez dwa lata studiował także w Londynie oraz w Exeter.

Po studiach rozpoczął karierę akademicką, m.in. współpracował przy zakładaniu Wydziału Inżynierii Przemysłowej na Uniwersytecie Sakarya w Adapazarı, na którym wykładał zarządzanie. W latach 1983-1991 pracował w Islamskim Banku Rozwoju.

Początki kariery politycznej[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze doświadczenia polityczne zdobył już podczas studiów, kiedy to był członkiem Narodowego Stowarzyszenia Tureckich Studentów.

W 1991 został po raz pierwszy wybrany do parlamentu z ramienia Partii Dobrobytu (Refah Partisi). Od 1991 do 1995 Gül był członkiem Komisji Planowania i Budżetu parlamentu tureckiego. W 1995 uzyskał reelekcję. Do 2001 roku zasiadał w Komisji Spraw Zagranicznych. Od 1996 do 1997 był rzecznikiem prasowym rządu.

W 1999 został po raz trzeci wybrany do parlamentu, tym razem z ramienia Partii Cnoty (Fazilet Partisi). 14 maja 2000 niewielką ilością głosów przegrał walkę o przewodnictwo w partii. Odsunął się więc od partyjnego establishmentu i skierował w stronę formującego się, nowego ruchu, na bazie którego w sierpniu 2001 utworzono nową konserwatywną Partię Sprawiedliwości i Rozwoju (AKP, Adalet ve Kalkinma Partisi). Został jej wiceprzewodniczącym.

Premier i szef dyplomacji[edytuj | edytuj kod]

W wyniku wyborów z 3 listopada 2002 Gül ponownie zasiadł w parlamencie, tym razem z ramienia Partii Sprawiedliwości i Rozwoju (AKP). 18 listopada 2002 został wybrany przez AKP na stanowisko przejściowego premiera ponieważ szef partii, Recep Tayyip Erdoğan nie mógł objąć urzędu z powodu ciążącego na nim zakazu sprawowania funkcji publicznych. Po zmianie przepisów prawa, dokonanych przez AKP, Erdogan dostał się do parlamentu w wyniku wyborów uzupełniających i 14 marca 2003 zastąpił Güla na stanowisku premiera. Gül został w zamian mianowany wicepremierem oraz ministrem spraw zagranicznych.

W czasie jego rządów jako szefa dyplomacji, w Turcji doszło do ataków terrorystycznych, m.in. w Stambule i Kuşadasi. Gül zapowiedział wzmocnienie środków bezpieczeństwa. Prowadził również rozmowy z Unią Europejską na temat otwarcia negocjacji akcesyjnych. Próbował również umocnić stosunki z Syrią i relacje z państwami Kaukazu. W lutym 2007 złożył wizytę w USA, gdzie spotkał się z prezydentem George’em W. Bushem oraz Condoleezzą Rice.

Prezydentura[edytuj | edytuj kod]

24 kwietnia premier Erdogan ogłosił Abdullaha Güla kandydatem Partii Sprawiedliwości i Rozwoju w wyborach prezydenckich w 2007[1]. Wyboru prezydenta wedle konstytucji miało dokonać Wielkie Zgromadzenie Narodowe Turcji (parlament), większością 2/3 głosów (367 na 550) w dwóch pierwszych turach głosowania lub zwykłą większością w trzeciej turze.

Dwie pierwsze tury głosowania 27 kwietnia i 6 maja 2007 zostały zbojkotowane przez opozycję, z powodu czego zabrakło wymaganego kworum[2]. Opozycja zapowiedziała bojkot także trzeciego głosowania. W takiej sytuacji, 6 maja 2007 Abdullah Gül wycofał swoją kandydaturę, a trzy dni później Sąd Najwyższy zarządził odroczenie wyborów z powodu braku kandydatów.

Partia Sprawiedliwości i Rozwoju doprowadziła do rozpisania na dzień 22 lipca 2007 wcześniejszych wyborów parlamentarnych, w których zdobyła 341 mandatów w 550-osobowym parlamencie[3]. 13 sierpnia 2007 Abdullah Gül został ponownie nominowany kandydatem AKP do stanowiska prezydenta[4]. W dwóch pierwszych turach głosowania 20 i 24 sierpnia Gül nie uzyskał wymaganych 2/3 głosów poparcia. W trzeciej turze 28 sierpnia 2007, w której wymagana była zwykła większość głosów, zdobył 339 na 448 głosów i został wybrany nowym prezydentem Turcji. Tego samego dnia został zaprzysiężony na stanowisku[5].

We wrześniu 2008 Gül jako pierwszy w historii turecki szef państwa udał się z oficjalną wizytą do Armenii, wzbudzając tym wiele kontrowersji w kraju[6].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. „Turkey’s ruling party announces FM Gul as presidential candidate”, People’s Daily Online, 24 kwietnia 2007.
  2. „New Turkey president poll fails „, BBC News, 6 maja 2007.
  3. „Turkey re-elects governing party”, BBC News, 22 lipca 2007.
  4. „Turkey’s ruling party renominates Gul as presidential candidate „, chinaview.com, 14 sierpnia 2007.
  5. „Turkish foreign minister wins presidency, in victory for Islamic-rooted government”, Associated Press (International Herald Tribune), 28 sierpnia 2007.
  6. „Gul in landmark visit to Armenia”, BBC News, 6 września 2008.
  7. T.C. Cumhurbaşkanlığı : İsveç Ziyareti, web.archive.org, 1 lutego 2014 [dostęp 2019-06-29] [zarchiwizowane z adresu 2014-02-01].
  8. Presidency Of The Republic Of Turkey : Grand Duke Henri of Luxembourg at the Çankaya Presidential Palace, web.archive.org, 4 grudnia 2014 [dostęp 2019-06-29] [zarchiwizowane z adresu 2014-12-04].
  9. Le onorificenze della Repubblica Italiana, www.quirinale.it [dostęp 2019-06-29].
  10. Wayback Machine, web.archive.org, 1 października 2012 [dostęp 2019-06-29] [zarchiwizowane z adresu 2012-10-01].
  11. Wayback Machine, web.archive.org, 5 listopada 2013 [dostęp 2019-06-29] [zarchiwizowane z adresu 2013-11-05].
  12. Abdullah Gülün “Heydər Əliyev” ordeni ilə təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı, president.az [dostęp 2019-06-29] (azer.).
  13. Президент Турецкой Республики удостоен высшей государственной награды Туркменистана, turkmenistan.gov.tm [dostęp 2019-06-29] [zarchiwizowane z adresu 2013-12-03].
  14. Presidency of the Republic of Turkey : Abdullah GÜL, web.archive.org, 6 maja 2012 [dostęp 2019-06-29] [zarchiwizowane z adresu 2012-05-06].
  15. Кыргыз Республикасынын Президентинин расмий Интернет сайты, www.president.kg [dostęp 2019-06-29].
  16. Abdullah GÜL : Kazakhstan, www.abdullahgul.gen.tr [dostęp 2019-06-29] [zarchiwizowane z adresu 2019-06-29].
  17. Рабочий график Главы государства, nomad.su [dostęp 2019-06-29].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]