Adam Bieńkowski (oficer)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Adam Bieńkowski
Ilustracja
rotmistrz rotmistrz
Data urodzenia 2 października 1892]
Data i miejsce śmierci 15 października 1942
Wydmy Łuże
Przebieg służby
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki 30 Pułk Artylerii Polowej,
214 Pułk Ułanów
Stanowiska dowódca dywizjonu,
dowódca pułku
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
wojna polsko-ukraińska (obrona Lwowa),
wojna polsko-bolszewicka
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Złoty Krzyż Zasługi

Adam Bieńkowski herbu Łada, także jako Adam Łada-Bieńkowski (ur. 2 października 1892, zm. 15 października 1942 na Wydmach Łuże) – rotmistrz rezerwy kawalerii Wojska Polskiego, działacz społeczny.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 2 października 1892[1][2]. U kresu I wojny światowej brał udział w obronie Lwowa podczas wojny polsko-ukraińskiej. W stopniu porucznika dokonał przejęcia zbrojnego od Ukraińców Szkoły Kadeckiej, obsadził stanowisko i był komendantem Pododcinka „Szkoła Kadecka” w obrębie Odcinka I[3][4]. 17 listopada 1918 po zmasowanych natarciu Ukraińców na szkołę atak został skutecznie i w sposób zorganizowany odparty, po czym nieliczne siły polskie przeszły do kontrataku na cofające się ok. 10-krotnie liczniejsze siły wroga (łącznie w tym czasie miało być zmobilizowanych ok. 700 Ukraińców), zajmując Persenkówkę wraz z elektrownią, plac powystawowy, ulicę Poniatowskiego, docierając do ulicy św. Zofii – operacja dowodzona przez ppor. Bieńkowskiego została określona za jedno z największych polskich zwycięstw podczas obrony Lwowa, zaś w rezultacie tych walk Ukraińcy przystali na zawieszenie broni, które z kolei umożliwiło przeczekanie Polakom na wsparcie sił kpt. Michała Tokarzewskiego-Karaszewicza[5]. Za swoje czyny nocą 21 listopada 1918 Adam Bieńkowski został awansowany do stopnia rotmistrza[6]. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej, podczas której pełnił funkcje dowódcy I dywizjonu 214 pułku ułanów Armii Ochotniczej, a jesienią 1920 został dowódcą tego pułku[7].

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości 1918 został przyjęty do Wojska Polskiego. Został zweryfikowany w stopniu rotmistrza rezerwy kawalerii ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919[8][9]. W 1923, 1924 był oficerem rezerwowym 24 pułku ułanów w garnizonie Kraśnik[10][11]. W okresie II Rzeczypospolitej był dyrektorem Obywatelskiego Komitetu Zimowej Pomocy Bezrobotnym oraz przewodniczącym okręgu warszawskiego ZHP. W 1939 był wiceprzewodniczącym Obwodu Warszawa-Południe Obozu Zjednoczenia Narodowego[12].

Po wybuchu II wojny światowej i nastaniu okupacji niemieckiej został aresztowany przez Niemców 18 czerwca 1942 i był osadzony na Pawiaku, po czym 15 października 1942 został zamordowany w egzekucjach na Wydmach Łuże[13][14].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficerowie. Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie. [dostęp 2016-04-18].
  2. Rocznik Oficerski podał przy tożsamości Adam Bieńkowski I datę urodzenia 16 lutego 1886.
  3. Jan Gella: Ruski miesiąc 1/XI – 22/XI 1918. Ilustrowany opis walk listopadowych we Lwowie z 2 mapami. Lwów: Komitet Obywateli Miasta Lwowa, ok. 1919, s. 155–156.
  4. G.Łukomski, Cz.Partacz, B.Polak. / Iwona Łaptaszyńska (autor opracowania): Obrona Lwowa 1 – 22.11.1918 r.. genealogia.okiem.pl. [dostęp 2016-04-18].
  5. Jan Gella: Ruski miesiąc 1/XI – 22/XI 1918. Ilustrowany opis walk listopadowych we Lwowie z 2 mapami. Lwów: Komitet Obywateli Miasta Lwowa, ok. 1919, s. 158, 159.
  6. Jan Gella: Ruski miesiąc 1/XI – 22/XI 1918. Ilustrowany opis walk listopadowych we Lwowie z 2 mapami. Lwów: Komitet Obywateli Miasta Lwowa, ok. 1919, s. 160.
  7. Rafał Surdacki: 214. Pułk Ułanów Armii Ochotniczej przeciw bolszewikom. nowastrategia.org.pl, 2013-08-14. [dostęp 2016-04-18].
  8. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 698.
  9. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 620.
  10. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 647.
  11. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 579.
  12. [Inc.: Podajemy do wiadomości, że zgodnie z instrukcją Okręgu Stołecznego Obozu Zjednoczenia Narodowego został utworzony z dniem 1 kwietnia b.r. Obwód O.Z.N. Warszawa-Południe, obejmujący teren Starostwa Grodzkiego Warszawa-Południe...] : Warszawa, maj 1939 r.
  13. Władysław Bartoszewski: Palmiry. op.cit., s. 73–74.
  14. Więźniowie Pawiaka. stankiewicze.com. [dostęp 2016-04-18].
  15. Dekoracja Orderem „Virtuti Militari”. „Gazeta Lwowska”. Nr 87, s. 4, 17 kwietnia 1921. 
  16. M.P. z 1931 r. nr 156, poz. 227.
  17. M.P. z 1937 r. nr 64, poz. 94.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]