Adam Półtawski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Antykwa Półtawskiego

Adam Jerzy Półtawski (ur. 15 lub 17 maja 1881 w Warszawie, zm. 19 września 1952 w Krakowie) – polski grafik i typograf, projektant papierów wartościowych i wykładowca w szkołach przemysłu poligraficznego. Jest autorem krojów pisma: Antykwa Polska (zwanej obecnie od jego nazwiska „Antykwą Półtawskiego”, 1924-1928) oraz Mediewal Polski (tylko w projekcie).

Projektował układ drukarski i szatę graficzną (inicjały, ornamenty, winiety i przerywniki) czasopisma „Chimera” oraz m.in. Pism zebranych Cypriana Kamila Norwida i dzieła Unia Horodelska, nagrodzonego złotym medalem na Międzynarodowej Wystawie Sztuki Dekoracyjnej w Paryżu w 1925. Związany był ze środowiskami artystycznymi Warszawy, Lublina i Kielc.

Życiorys[edytuj]

Studiował historię sztuki, fizykę i chemię na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz malarstwo w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych (uczył się rysunku u Józefa Mehoffera). Następnie dla pogłębienia swej wiedzy i artystycznych umiejętności przeprowadził się najpierw do Monachium, gdzie pobierał nauki w tamtejszej Akademii, następnie do Paryża i Lipska, gdzie uczęszczał do Wyższej Technicznej Szkoły Drukarskiej, a potem do Berlina, gdzie pobierał nauki w Kunstschule des Westens.

W okresie międzywojennym pracował jako kierownik Zakładów Graficznych Bolesława Wierzbickiego w Warszawie (1912-1914 i 1919-1922). Projektował m.in. drukowane tam banknoty polskie z pierwszych lat niepodległości. Następnie był dyrektorem technicznym Drukarni Łazarskiego (1927-1930).

Prowadził działalność pedagogiczną. Wykładał techniki drukarstwa i grafikę w Wyższej Szkole Dziennikarskiej (1922-1933), Szkole Przemysłu Graficznego (1926-1944), Salezjańskiej Szkole Rzemiosł w Warszawie (1923/1924 i 1932-1939) – gdzie razem ze Stanisławem Chrostowskim prowadził Doświadczalną Pracownię Graficzną, oraz Publicznej Dokształcającej Szkole Graficznej w Warszawie (1931-1933). Wykładał też techniki graficzne i zagadnienia drukarstwa na Kursach Księgarskich przy Wolnej Wszechnicy Polskiej. W dwudziestoleciu zaznaczył swą obecność w życiu artystycznym jako organizator i uczestnik wielu wystaw graficznych tak w Polsce jak i za granicą, specjalizując się przede wszystkim w zdobnictwie książkowym i ekslibrisie. Uprawiał też rysunek, malarstwo miniaturowe i inne różne techniki graficzne. Projektował druki akcji i obligacji, zaprojektował banknot o nominale stu marek, który był pierwszym banknotem międzywojennej Polski.

Podczas okupacji organizował i prowadził tajne kursy graficzne. Podczas powstania warszawskiego uległo zniszczeniu wiele jego prac, pośród których znajdowały się m.in. próbne odbitki i niskonakładowe druki powstałe w Doświadczalnej Pracowni Graficznej. Po powstaniu został przymusowo wysiedlony do Żarnowca.

Po wojnie wyjechał do Lublina, gdzie aktywnie działał w Związku Polskich Artystów Plastyków. Ostatnie lata swego życia spędził w Kielcach, gdzie pracował jako kierownik techniczny Drukarni „Jedność” (1945-1949).

Był członkiem Związku Polskich Artystów Grafików – którego był też współzałożycielem, Warszawskiego Towarzystwa Artystycznego i Koła Artystów Grafików Reklamowych oraz członkiem honorowym Towarzystwa Bibliofilów Polskich. Był współredaktorem „Grafiki Polskiej” oraz „Grafiki” – organu ZPAG.

Jego prace znajdują się w zbiorach Biblioteki Narodowej w Warszawie i Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego. Komplet prac, również tych niepublikowanych, znajduje się obecnie w posiadaniu rodziny artysty.

Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 lipca 1952 na wniosek Ministra Kultury i Sztuki – za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi po raz drugi[1].

Upamiętnienie[edytuj]

Adam Półtawski jest patronem kieleckiej drukarni związanej organizacyjnie z Wydawnictwem Jedność[2].

Przypisy

  1. M.P. z 1952 r. Nr 70, poz. 1078
  2. SuperS. User SuperS., O nas, www.drukarnia.kielce.pl [dostęp 2016-02-15].

Bibliografia[edytuj]