Adam Pawlikowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Adam Pawlikowski
Data i miejsce urodzenia 21 listopada 1925 r.
Warszawa  Polska
Data i miejsce śmierci 17 stycznia 1976 r.
Warszawa  Polska

Adam Pawlikowski (ur. 21 listopada 1925 w Warszawie, zm. 17 stycznia 1976 w Warszawie) – polski aktor, dziennikarz, krytyk filmowy, muzykolog, kompozytor, wirtuoz okaryny. Nazywany "Dudusiem".

Biografia[edytuj]

Adam Pawlikowski urodził się 21 listopada 1925 roku w Warszawie, w rodzinie Kazimierza i Zofii z Nowackich. Był żołnierzem Pułku Armii Krajowej "Baszta", a od 21 września 1944 roku – 21 Pułku Piechoty "Dzieci Warszawy". W pierwszym dniu powstania warszawskiego został ranny. Po kapitulacji powstania trafił do Oflagu VII A Murnau. Wiosną 1945 roku, po wyzwoleniu z niemieckiej niewoli, wstąpił do 2 Korpusu Polskiego we Włoszech i rozpoczął studia medyczne. W 1947 roku wrócił do Polski. Studiował muzykologię, a w latach 1948–1957 zajmował się krytyką filmową i muzyczną. Później zajął się aktorstwem i grał w wielu polskich filmach.

Do historii polskiego kina przeszła scena z jego udziałem z filmu Popiół i diament Andrzeja Wajdy – przy barze ze Zbyszkiem Cybulskim zapalają alkohol w kieliszkach, jak znicze dla poległych.

Mało znanym faktem jest, że jego głos w niektórych filmach podkładał aktor Zygmunt Listkiewicz.

Zeznawał jako świadek oskarżenia w procesie przeciwko Januszowi Szpotańskiemu, autorowi "Cichych i gęgaczy", za co został ukarany towarzyskim ostracyzmem, podejrzewany o współpracę z SB. Prawdą jest, że był w obrębie zainteresowań służb bezpieczeństwa, został w ich aktach określony jako kontakt poufny. O swoich kontaktach ze służbami informował wszystkich znajomych.

Według słów Jana Olszewskiego, obrońcy w procesie Szpotańskiego, rola aktora była marginalna, a jego zeznanie zostało przez niego udzielone niechętnie (został na nie dowieziony z zakładu psychiatrycznego, w którym przypuszczalnie ukrył się przed sądem), z których następnie próbował się wycofywać. Jego rola została wyolbrzymiona przez "czarną legendę", zwłaszcza niezasadne łączenie procesu ze śmiercią samobójczą, która była rezultatem długotrwałej choroby psychicznej (cyklofrenii)[potrzebny przypis].

W ostatnim okresie życia aktor borykał się z problemami finansowymi, żył na granicy ubóstwa (jadał u przyjaciół i znajomych), a problemy natury psychicznej uniemożliwiały mu podjęcie pracy zarobkowej. To dodatkowo potwierdza, że nie miał innych źródeł finansowania ze służb bezpieczeństwa[potrzebny przypis].

Zmarł śmiercią samobójczą, wyskakując z okna swojego warszawskiego mieszkania na ósmym piętrze w bloku na tyłach Alej Jerozolimskich. Był przyjacielem Andrzeja Wajdy.

Wybrana filmografia[edytuj]

Bibliografia[edytuj]

  • Wojciech Czuchrowski, Człowiek z okaryną [w:] alehistoria, dodatek do Gazety Wyborczej; poniedziałek 16 stycznia 2012

Linki zewnętrzne[edytuj]