Adam Strzembosz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Adam Strzembosz
Święto Niepodległości 2012 47.JPG
Adam Strzembosz (z prawej) w trakcie odznaczania Orderem Orła Białego
Data i miejsce urodzenia 11 września 1930
Warszawa
Pierwszy prezes Sądu Najwyższego
Okres od 1 lipca 1990
do 7 października 1998
Poprzednik Adam Łopatka
Następca Lech Gardocki
Odznaczenia
Order Orła Białego Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Wielki Orderu Zasługi RFN Komandor Orderu Świętego Grzegorza Wielkiego

Adam Justyn Strzembosz (ur. 11 września 1930 w Warszawie) – polski prawnik, sędzia, profesor nauk prawnych, wiceminister sprawiedliwości (1989–1990), pierwszy prezes Sądu Najwyższego i przewodniczący Trybunału Stanu (1990–1998). Kawaler Orderu Orła Białego.

Życiorys[edytuj]

Maturę uzyskał w 1949, następnie rozpoczął dwustopniowe studia prawnicze na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1953 uzyskał tytuł zawodowy magistra na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego. W 1969 zdobył stopień doktora, a w 1979 doktora habilitowanego. W 1986 otrzymał tytuł profesora nauk prawnych.

W latach 1953–1956 pracował w centrali Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie. Odbył aplikację sądową. Od 1961 do 1968 był sędzią Sądu Powiatowego Warszawa-Praga, a od 1966 sędzią Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy. W 1974 podjął pracę w Instytucie Badania Prawa Sądowego, gdzie w 1980 objął stanowisko docenta.

Po 1980 zaangażował się w organizację niezależnych struktur związkowych w Ministerstwie Sprawiedliwości. Został wybrany do prezydium Komisji Koordynacyjnej NSZZ „Solidarność”, przewodniczył Komisji Zakładowej w Ministerstwie Sprawiedliwości, a ponadto wszedł w skład zarządu Regionu Mazowsze. Był też delegatem na I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność” w Gdańsku, gdzie został wybrany do Krajowej Komisji Rewizyjnej. Po wprowadzeniu stanu wojennego został odwołany ze stanowiska sędziego Sądu Wojewódzkiego, a kilka dni później ze stanowiska docenta w IBPS.

W latach 80. uczestniczył w pracach Centrum Obywatelskich Inicjatyw Ustawodawczych Solidarności[1]. W latach 1982–1989 był wykładowcą Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Jednocześnie współpracował z podziemnymi strukturami „Solidarności”. Podczas obrad Okrągłego Stołu został przewodniczącym podzespołu ds. prawa i sądów, a następnie pełnił funkcję przewodniczącego komisji prawa i sprawiedliwości Komitetu Obywatelskiego przy Przewodniczącym NSZZ „Solidarność” Lechu Wałęsie.

We wrześniu 1989 został powołany przez premiera Tadeusza Mazowieckiego na stanowisko podsekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości. W lipcu 1990 objął stanowisko sędziego Sądu Najwyższego, po czym decyzją Sejmu został wybrany na pierwszego prezesa SN. Funkcję tę pełnił do 1998, będąc z urzędu również przewodniczącym Trybunału Stanu.

W marcu 1995 ogłosił swoją kandydaturę w wyborach prezydenckich. Poparły go m.in. Porozumienie Centrum, Partia Konserwatywna i Stronnictwo Ludowo-Chrześcijańskie. Pierwsze z tych ugrupowań wkrótce wycofało jednak swoje poparcie; we wrześniu Adam Strzembosz wycofał się, popierając Hannę Gronkiewicz-Waltz[2].

W 1998 po zakończeniu kadencji w SN przeszedł w stan spoczynku, powrócił do pracy w KUL. W 2000 został powołany na stanowisko profesora zwyczajnego tej uczelni. Był również wykładowcą Akademii Polonijnej w Częstochowie.

W latach 2002–2004 zasiadał w Radzie Konsultacyjnej Centrum Monitoringu Wolności Prasy Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich[3]. Powołany w skład rady programowej Fundacji Academia Iuris oraz rady patronackiej Instytutu Jagiellońskiego.

W 2002 ukazała się na jego cześć księga jubileuszowa Ius et lex. Księga jubileuszowa ku czci profesora Adama Strzembosza[4].

Rodzina[edytuj]

Brat Teresy i Tomasza Strzemboszów, syn Adama i Zofii z domu Gadomskiej.

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj]

Wybrane publikacje[edytuj]

  • Nieletni sprawcy kradzieży w środowisku wielkomiejskim, PWN, Warszawa 1971.
  • Nowa ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich: próba komentarza, Wyd. Prawnicze, Warszawa 1983.
  • System sądowy środków ochrony dzieci i młodzieży przed niedostosowaniem społecznym, KUL, Lublin 1985.
  • Sędziowie warszawscy w czasie próby 1981–1988 (współautor z Marią Stanowską), IPN, Warszawa 2005.
  • Wiek XX we wspomnieniach Strzemboszów: rodowód, Acad, Józefów 2010.

Przypisy

  1. Kazimierz Barczyk, Stanisław Grodziski, Stefan Grzybowski: Obywatelskie Inicjatywy Ustawodawcze Solidarności 1980–1990. Warszawa: Kancelaria Sejmu, 2001. ISBN 83-7059-503-0. [dostęp 2015-05-02].
  2. Aleksander Hall, Osobista historia III Rzeczypospolitej, Rosner i Wspólnicy, Warszawa 2011, s. 284–286.
  3. Historia CMWP. freepress.org.pl. [dostęp 2015-05-02].
  4. Antoni Dębiński, Alicja Grześkowiak, Krzysztof Wiak (red.), Ius et lex. Księga jubileuszowa ku czci profesora Adama Strzembosza, KUL, Lublin 2002, ​ISBN 8373630252​.
  5. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 6 listopada 2012 r. o nadaniu orderów (M.P. 2013 poz. 267).
  6. Ordery Orła Białego dla Daviesa, Buzka i Strzembosza. rp.pl, 10 listopada 2012. [dostęp 2015-05-02].
  7. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 17 października 2008 r. o nadaniu orderów i odznaczeń (M.P. 2009 nr 25 poz. 347).
  8. Trasa Niepodległości. Wizyta Prezydenta RP w Lublinie. prezydent.pl, 19 października 2008. [dostęp 2015-05-02].
  9. a b Adam Strzembosz. encyklopedia-solidarnosci.pl. [dostęp 2015-05-02].
  10. Papieskie ordery dla czwórki Polaków. tvp.info, 6 listopada 2010. [dostęp 2015-05-02].
  11. Krzysztof Sobczak: Medal MS na 80. urodziny prof. Strzembosza. lex.pl, 10 września 2010. [dostęp 2015-05-02].
  12. Adam Strzembosz honorowym obywatelem Warszawy. Deweloper przepadł. warszawa.gazeta.pl, 2016-06-16. [dostęp 2016-06-16].
  13. Prawnikiem roku został prof. Adam Strzembosz. rp.pl, 16 marca 2017. [dostęp 2017-03-16].

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]