Adelospondyli

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Adelogyrinidae)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Adelospondyli
Watson, 1930
Okres istnienia: dolny karbon
Adelospondylus watsoni
Adelospondylus watsoni
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Nadgromada Tetrapoda
Gromada płazy
Podgromada lepospondyle
Rząd Adelospondyli
Rodziny i rodzaje

Adelospondylirząd prymitywnych wczesnokarbońskich czworonogów.

Systematyka nie jest jasna, prawdopodobnie są spokrewnione z lepospondylami, zwłaszcza aistopodami. Dawniej zaliczane do mikrozaurów[1].

Ogólnie zwierzęta te mogły przypominać współczesne amfiumy albo syrenowate. Małe rozmiary – do 30 cm[2]; długość znanych czaszek nie przekracza 7 cm[1]. Ciało silnie wydłużone (co najmniej 70 kręgów)[2]. Pas kończyn przedstawiony tylko skórnymi elementami, obecności pasa tylnych kończyn nie dowiedziono. Kończyny szczegółowo nieznane[2], prawdopodobnie były małe i nieskostniałe. Kręgi gastrocentryczne, jak u mikrozaurów i Lysorophia. Sklepienie czaszki jest nadzwyczaj wyspecjalizowane. Szereg kości zredukowanych, obecny element skwamozotabularny, oczy przesunięte do końca pyska. Obecna linia boczna i masywne łuki skrzelowe.

Żyły w wodach stojących, żywiły się bezkręgowcami, być może filtrowały zdobycz drobnymi zębami[2].

Rodzina Adelogyrinidae obejmuje cztery rodzaje i gatunki opisane z wizenu Szkocji:

Rodzinę Archerontiscidae utworzono dla jednego gatunku (nie wykluczone, że to młody osobnik jakiegoś przedstawiciela Adelogyrinidae):

  • Archerontiscus caledoniae Carrol, 1969 – opisany na podstawie jednego egzemplarza ze wczesnych warstw serpuchowu Szkocji. Dokładny wiek i miejsce pochodzenia nieznane, wzór znaleziono w kolekcji muzealnej. Jest to bardzo drobne (długość całkowita – 15 cm, długość czaszki – 16 mm) zwierzę o długim ciele i słabo zaznaczonych kończynach. Jego kręgi są zbudowane z dwu prawie jednakowych cylindrów przypominających pleurocentra i hipocentra embolomerów[3][4][5].

Adelospondyle są interesujące jako najdawniejsze lepospondyle, ich istnienie wskazuje na dużą różnorodność małych „płazów” już na początku karbonu[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Ju. A. Orłow: Osnowy paleontołogii. T. 12: Ziemnowodnyje, priesmykajuszczijesia i pticy. Moskwa: Nauka, 1964, s. 164—166.
  2. a b c d Iwanow A. O., Czeriepanow G. O.: Iskopajemyje nizszyje pozwonocznyje: uczebnoje posobije. Wyd. 2. Sankt-Petersburg: Izdatielstwo Sankt-Pietierburgskogo uniwiersitieta, 2007, s. 203—203. ISBN 978-5-288-04342-0.
  3. Carroll R. L.. A new Family of Carboniferous Amphibians. „Paleontology”. 12 (4), s. 537–548, 1969 (ang.). 
  4. a b Caroll R.: Paleontołogija i ewolucija pozwonocznych. T. 1. Moskwa: Mir, 1992, s. 219—221. ISBN 5-03-001819-0.
  5. Acherontiscus caledoniae (ang.). palaeocritti.com. [dostęp 2013-04-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-04-23)].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]