Adiantum

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Adiantum
Ilustracja
Adiantum właściwe
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada telomowe
Gromada naczyniowe
Klasa paprocie
Podklasa paprotkowe
Rząd paprotkowce
Rodzina orliczkowate
Rodzaj adiantum
Nazwa systematyczna
Adiantum
Sp. Pl. 1094. 1 Mai 1753
Typ nomenklatoryczny

Adiantum capillus-veneris L.[3]

Adiantum aethiopicum
Adiantum aleuticum
Adiantum stopowate
Adiantum owłosione

Adiantum, niekropień, złotowłos[4][5] (Adiantum) – rodzaj paproci. Liczy ponad 230 gatunków[6]. Są to paprocie naziemne i naskalne. Najbardziej zróżnicowane są w Ameryce Południowej[4]. Jedynym gatunkiem rosnącym dziko w Europie jest adiantum właściwe A. capillus-veneris[4]. W polskiej florze gatunek ten ma status tylko przejściowo dziczejącego z upraw (efemerofita)[7]. Liczne gatunki z tego rodzaju uprawiane są jako rośliny ozdobne w szklarniach lub doniczkach[5].

Łacińska nazwa adiantum oznacza niezwilżalny, nie podlegający zamoczeniu.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Adiantum cunninghamii
Adiantum edgeworthii
Liście
Niezwilżalne, 1–5-krotne pierzasto złożone, z ciemnymi, błyszczącymi osadkami[4].
Zarodnie
W kupkach na brzegach spodniej strony listków[4].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Adiantum peruvianum
Adiantum raddianum
Adiantum reniforme
Adiantum trapeziforme
Pozycja systematyczna

Jeden z rodzajów z podrodziny Vittarioideae z rodziny orliczkowatych Pteridaceae[2].

Wykaz gatunków[6][5][8]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2021-02-28] (ang.).
  2. a b The Pteridophyte Phylogeny Group, A community-derived classification for extant lycophytes and ferns, „Journal of Systematics and Evolution”, 54 (6), 2016, s. 563–603, DOI10.1111/jse.12229.
  3. Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-03-16].
  4. a b c d e Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski (red.): Słownik botaniczny. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003, s. 9. ISBN 83-214-1305-6.
  5. a b c Elżbieta Zenkteler: Paprocie. Poznań: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1994, s. 102-103. ISBN 83-09-01604-2.
  6. a b Adiantum L.. W: Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2020-12-26].
  7. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  8. Ludmiła Karpowiczowa (red.): Słownik nazw roślin obcego pochodzenia łacińsko-polski i polsko-łaciński. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 1973.