Adiuwant (immunologia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Adiuwant, adjuwant[1][2] (łac. adiuvare – pomagać, wzmacniać[2]) – substancja powodująca wzmocnienie poszczepiennej odpowiedzi odpornościowej na podany antygen. Adiuwanty stosowane są zarówno w badaniach naukowych, jak i w medycynie, np. w celu zwiększenia skuteczności szczepionek. Idealny adiuwant nie powinien wywoływać odpowiedzi swoistej względem siebie[3]. Termin adiuwant został wprowadzony w 1926 roku przez Gastona Ramona [4].

Mechanizm działania adiuwantów, ze względu na ich różny charakter chemiczny, nie jest ściśle określony, wydaje się natomiast, że jedną z głównych ich właściwości jest spowolnienie uwalniania antygenu. Według teorii niebezpieczeństwa adiuwanty mogą także dostarczać tzw. sygnału niebezpieczeństwa, dzięki czemu nawet antygeny, względem których normalnie odpowiedź odpornościowa nie zachodzi, mogą zostać "zauważone" przez układ odpornościowy.

Należy także zwrócić uwagę na fakt, że adiuwanty stosowane w badaniach na zwierzętach zwykle nie nadają się do użycia w przypadku szczepionek. Głównym powodem takiego stanu rzeczy jest to, że większość adiuwantów działa toksycznie. Przykładem takich adiuwantów mogą być: adiuwant Freunda, lipopolisacharydy czy też niektóre sole rtęci.

Generalnie, adiuwanty można podzielić na adiuwanty pochodzenia bakteryjnego (np. kompletny adiuwant Freunda, Mycobacterium BCG, lipid A[3], dipeptyd muramylowy[3] czy endotoksyna) oraz niebakteryjnego (wodorotlenek glinu, fosforan glinu[3], fosforan wapnia[3], witamina A, ISCOM, MF-59[3] czy liposomy).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Encyklopedia PWN - adjuwant immunologiczny
  2. 2,0 2,1 Lekarski Poradnik Językowy – Adjuwant czy adiuwant
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Jakub Gołąb, Marek Jakóbisiak, Witold Lasek, Tomasz Stokłosa: Immunologia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007, s. 334-335. ISBN 978-83-01-15154-6.
  4. Derek O'Hagan: Vaccine adjuvants: preparation methods and research protocols. Totowa, N.J.: Humana Press, 2000. ISBN 0-89603-735-5.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Lecznicza moc DNA. „Świat Nauki”. 8/2010 (228), sierpień 2010. Prószyński Media. ISSN 08676380. 

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.