Adolf Godfrejów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Adolf Godfrejów
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 21 września 1852
Dawidów
Data i miejsce śmierci 29 kwietnia 1912
Nowy Sącz
Przebieg służby
Lata służby 1890-1912
Formacja Polskie Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”
Jednostki Gniazdo „Sokoła” w Samborze
Stanowiska Druh
Późniejsza praca Galicyjska Kolej Transwersalna
Odznaczenia
Soki2.gif

Adolf Godfrejów (ur. 21 września 1852 w Dawidowie – zm. 29 kwietnia 1912 w Nowym Sączu) – polski inżynier kolejowy, działacz sokolstwa polskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pochodził z rodziny ziemiańskiej z Podola, z okolic Uszyc, indygenowanej w Rzeczypospolitej, o silnych tradycjach patriotycznych. Był synem powstańca styczniowego – Józefa Godfrejówa i Henryki z Serwaczyńskich, wnukiem powstańca listopadowego (także Józefa). Obaj spoczywają na Starym Cmentarzu w Tarnowie. Żonaty z Emilią Webersfeld, miał jednego syna – Władysława (kapitana WP, wojskowego lekarza weterynarii w Krakowie). Szwagier Edwarda Webersfelda, hrabiego Heinricha von Wimpffena i radcy Wyższego Sądu Krajowego w Krakowie – Piotra Tomżyńskiego. Jego dziadkowie (za udział w powstaniu listopadowym) byli represjonowani przez władze carskie i w roku 1842 wyjechali do Galicji. W Galicji aż trzech Godfrejów było urzędnikami kolejowymi[1].

Galicyjska Kolej Transwersalna[edytuj | edytuj kod]

W roku 1876 Godfrejów ukończył (pod kierunkiem prof. inż. Józefa Rychtera) Katedrę Budownictwa Drogowego i Wodnego Akademii Technicznej we Lwowie.

W latach osiemdziesiątych XIX w. pracował nad projektem linii kolejowej na trasie Nowy Sącz-Chabówka, która została otwarta 16 grudnia 1884 roku. Było to ważne połączenie Nowego Sącza z Husiatyniem w ramach rozwoju tzw. Galicyjskiej Kolei Transwersalnej. Obecnie w Chabówce znajduje się skansen kolejowy i kursuje zabytkowy tabor.

Pracował w zespole inżynieryjnym Stanisława Rawicz Kosińskiego, która projektowała mostu kolejowego nad Prutem w Jaremczu. Most oddano do użytku w roku 1896. Mierzył 205 m długości i 32 m wysokości. Był kamienną konstrukcją nad Prutem o największej w ówczesnej Europie rozpiętości łuku[2].

Był ck radcą i inspektorem ruchu sekcji konserwacji linii kolejowej (tzw. Sekcji Nowy Targ II)[3]. Na emeryturę przeszedł po trzydziestu latach pracy na kolei (w roku 1907). W roku 1907 wprowadzał poprawki do projektu kaplicy św. Kazimierza w Nowym Sączu. Na przełomie lat 1907/1908 współprojektował jeszcze nowy, secesyjny dworzec kolejowy w Nowym Sączu i nadzorował tę budowę do r. 1909.

Polskie Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” w Samborze[edytuj | edytuj kod]

W roku 1890 wstąpił do samborskiego gniazda „Sokoła”. Towarzystwo liczyło na początku 65 osób. Prezesem (na pierwszym, założycielskim zebraniu 21 lutego 1890 roku) obrano dra Ignacego Petelenza (dyrektora samborskiego gimnazjum klasycznego). Wiceprezesem został burmistrz Sambora - dr Ignacy Budzynowski.

Godfrejów projektował i nadzorował z ramienia towarzystwa budowę nowego gmachu sokolstwa[4]. W roku 1902 otrzymano od miasta parcelę pod budowę Domu „Sokoła”. 20 kwietnia 1903 magistrat miejski zatwierdził plany budowlane. 12 lipca 1903 r. lwowska firma budowlana inż. Bronisława Bauera i Spółki. Poza Godfrejowem, nadzór budowlany sprawował miejski architekt – inż. Józef Hornung. Budynek w stylu wiedeńskiego „Landhausstil” oddano do użytku w roku 1905 (choć uroczyste otwarcie i poświecenie gmachu odbyło się w wcześniej – w dniach 5-6 listopada 1904)[5].

Sambor, budynek "Sokoła"

W Samborskim „Sokole” opracowywał wraz z innymi druhami gniazda instrukcje dla powstającego w mieście ruchu skautowego. Współorganizował także obchody sokolstwa galicyjskiego na zlocie przemyskiego (IV okręgu) „Sokoła”, który odbył się 3 lipca 1903 roku we Lwowie Żona Godfrejówa – Emilia z Webersfeldów – udzielała się w sokolim Komitecie Polek.

Godfrejów był odznaczony Medalem Jubileuszowym „Signum Memoriae” 1898 i Medalem „1868-1908” dla austriackich urzędników cywilnych i funkcjonariuszy kolei cesarskich[3].

Zmarł w roku 1912. Spoczywa wraz z żoną na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. M. Dęboróg-Bylczyński, Ród Godfrey, w: „Rocznik Tarnowski”, 2008, t. 13, s. 45-55
  2. Most kolejowy na Prucie w Jaremczu | Światłoryt, swiatloryt.moffin.eu [dostęp 2017-11-16] (pol.).
  3. a b Szematyzmy Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskim…, Lwów, 1808-1913.
  4. W służbie „Sokoła” – artykuł na portalu T.G. „Sokół” sokole.pl http://wsokole.pl/w-sluzbie-sokola-losy-adolfa-i-wladyslawa-godfrejow/
  5. Józef Serwacki, Czterdziestolecie. Sokół w Samborze. 1890-1930, Sambor 1930.
  6. http://www.rakowice.eu/ - nagrobek w : pas 61, rząd wsch.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jan Boberski, Politechnika Lwowska. 1844-1945, Wrocław 1993.
  • Szematyzmy Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskim…, Lwów, 1808-1913.
  • J. Kachel, Galicja na torach czyli kolejowa historia Podbeskidzia, Łódź 2013.
  • S. Szuro, Informator statystyczny do dziejów społeczno-gospodarczych Galicji : koleje żelazne w Galicji w latach 1847-1914, Kraków 1997.
  • M. Rymar, Architektura dworców Kolei Karola Ludwika w Galicji w latach 1855-1910, Warszawa 2009.
  • M. Dęboróg-Bylczyński, Ród Godfrey, w: „Rocznik Tarnowski”, 2008, t. 13, s. 45-55
  • M. Dęboróg-Bylczyński, Królestwo Galicji i Lodomerii. Nobilitacje jako konsekwencja monarchistycznego ustroju prowincji galicyjskiej, w: „Wiadomości Monarchistyczne”. - 2006, nr 1, s. 29-30
  • IV Zlot sokolstwa polskiego we Lwowie, Lwów 1903.
  • Jan Snopko, Polskie Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” w Galicji. 1867-1914, Białystok 1997.
  • Józef Serwacki, Czterdziestolecie. Sokół w Samborze. 1890-1930, Sambor 1930.