Adolf Juzwenko

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Adolf Juzwenko
Wikimedia Polska Conference 2011 Adolf Juzwenko 2.jpg
Adolf Juzwenko w trakcie Konferencji Wikimedia Polska 2011
Data i miejsce urodzenia 1939
Lisowce
dyrektor
Przynależność Biblioteka Ossolineum
Okres urzędowania od 1990
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Adolf Juzwenko (po prawej)
i prof. Zieliński, 1981

Adolf Juzwenko (ur. 7 marca 1939 w Lisowcach na zachodnim Podolu[1]) – polski historyk, doktor nauk humanistycznych, od 1990 dyrektor Biblioteki Ossolineum, następnie Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu.

Jest autorem prac naukowych i innych publikacji, szczególnie na temat stosunków polsko-rosyjskich.

Życiorys[edytuj]

Urodzony na Kresach Wschodnich, po wojnie, w wyniku zmiany granic, wraz z rodzicami, przyjechał w 1946 roku na Ziemie Zachodnie i zamieszkał na wsi pod Sobótką[2]; do Wrocławia przeprowadził się natomiast w 1956 roku[3]. Studiował historię na Uniwersytecie Wrocławskim, gdzie doktoryzował się u prof. Henryka Zielińskiego. W latach 1961–1990, jako pracownik naukowo-dydaktyczny Instytutu Historycznego, specjalizował się w dziejach polskiego ruchu niepodległościowego, zajmował się też historią Rosji i stosunkami polsko-rosyjskimi w XIX i XX wieku.

Działacz opozycji demokratycznej od lat 70. prowadził wykłady, odczyty i prelekcje tak w ramach Wrocławskich Czwartków Naukowych Wrocławskiego Towarzystwa Naukowego, jak również w Klubach Inteligencji Katolickiej i Wszechnicach „Solidarności”. Działacz i doradca NSZZ „Solidarność”, przewodniczący delegacji Zarządu Regionu Dolny Śląsk na I Krajowy Zjazd „Solidarności” (jesień 1981).

Przed wyborami do Sejmu kontraktowego wyznaczonymi na 4 czerwca 1989, w kwietniu powołany przez Związek na przewodniczącego Wrocławskiego Komitetu Obywatelskiego „Solidarność”; funkcję tę pełnił do września 1989.

W 1990 powierzono mu funkcję dyrektora Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich PAN. Dzięki m.in. jego zabiegom 5 stycznia 1995 Sejm przyjął uchwałę nadającą Zakładowi Narodowemu im. Ossolińskich status fundacji prawa publicznego. Rada Kuratorów Ossolineum powierzyła mu w tym samym roku stanowisko dyrektora Zakładu im. Ossolińskich, które pełni do dziś[4]. W styczniu 2007 Senat Uniwersytetu Wrocławskiego uhonorował Adolfa Juzwenkę – „za konsekwencję działania i perspektywiczność myślenia” oraz za doprowadzenie do restytucji fundacji – Złotym Medalem Uniwersytetu Wrocławskiego.

W 1999 Juzwenko wynegocjował z braćmi Janem i Pawłem Tarnowskimi, właścicielami oryginalnego rękopisu Pana Tadeusza Adama Mickiewicza, cenę 200 000 USD za to dzieło – 1/3 szacowanej wówczas jego wartości[5]. Kwotę tę zapłaciło miasto, a rękopis przechowywany jest w skarbcu Biblioteki Ossolineum. Z inicjatywy dyrektora Juzwenki i prezydenta miasta w 2016 powstało we Wrocławiu Muzeum „Pana Tadeusza”.

Od 1994 jest członkiem Polsko-Ukraińskiej Komisji do spraw Wspólnego Dziedzictwa Kulturalnego, a od 2001 przewodniczącym Rady Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego we Wrocławiu. W 2005 był członkiem Honorowego Komitetu Poparcia Lecha Kaczyńskiego w wyborach prezydenckich. W 2008 przystąpił do stowarzyszenia Dolny Śląsk XXI. Od 2009 członek Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa (SKOZK). Jest także członkiem Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego.

18 stycznia 2016 zasiadł w Radzie Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa[6].

Nagrody i odznaczenia[edytuj]

W listopadzie 2007 otrzymał Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”[7]. Postanowieniem Prezydenta RP z dnia 30 czerwca 2009 za wybitne zasługi w propagowaniu wiedzy o wspólnym dziedzictwie historycznym narodów tworzących Rzeczpospolitą Obojga Narodów został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski[8]. W 2016 Rada Miejska Wrocławia przyznała mu tytuł Honorowego Obywatela Wrocławia[9]

Dzieła wybrane[edytuj]

Przypisy

  1. Opozycja w PRL. Słownik biograficzny 1956–1989. Tom 3, wyd. Ośrodek KARTA, Warszawa 2006.
  2. Przemysław Kucharczak, Wagony zamieniają się w sale wystawowe 03.10.2007, GN 39/2007
  3. Jacek Antczak: Wrocławianie: 30 rozmów. Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 2008, s. 139–140. ISBN 978-83-245-8737-7.
  4. Aktualne w marcu 2011.
  5. W ten sposób bracia Tarnowscy, których przodkowie kupili Pana Tadeusza od Władysława Mickiewicza, syna poety, stali się głównymi ofiarodawcami dzieła.
  6. Członkowie Rady Ochrony Walk i Męczeństwa w kadencji 2013-2017. Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa. [dostęp 2016-03-03].
  7. Szef Ossolineum odznaczony medalem Gloria Artis. m.onet.pl, 8 listopada 2007. [dostęp 2013-01-14].
  8. M.P. z 2009 r. Nr 78, poz. 974 – pkt 1.
  9. Święto Wrocławia. Honorowi Obywatele odebrali tytuły. www.gazetawroclawska.pl. [dostęp 2016-06-24].

Bibliografia[edytuj]