Aelurodon

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Aelurodon
Hibbard 1934
Okres istnienia: wczesny miocen–środkowy miocen
Ilustracja
Aelurodon taxoides
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd drapieżne
Rodzina psowate
Podrodzina Borophaginae
Rodzaj Aelurodon
Synonimy
  • Prohyaena Schlosser, 1890
  • Strobodon Webb, 1969
Gatunki[1][2]
  • A. asthenostylus
  • A. ferox
  • A. mcgrewi
  • A. montanensis
  • A. stirtoni
  • A. taxoides

Aelurodonwymarły rodzaj ssaka z rodziny psowatych, z podrodziny Borophaginae. Żył od czasów fauny barstowiańskiej 16 milionów lat temu, co przypada na miocen środkowy, aż do klarendońskiej w miocenie późnym, 9 milionów lat temu[2][3]. Żył więc przez 7 milionów lat.

Pochodzenie[edytuj | edytuj kod]

Aelurodon stirtoni

Aelurodon stanowi część kladu psowatych znanych po angielsku pod nieścisłymi nazwami „bone-crushing” bądź „hyena-like” dogs (psów kruszących kości bądź przypominających hieny), które wyewoluowały od wcześniejszych rodzajów Protomarctus i Tomarctus[2]. Zapis kopalny przekazuje informacje o kilku gatunkach. Pochodzą one ze środkowych i zachdonich Stanów Zjednoczonych, co wskazuje na szeroki zasięg występowania podczas epoki mioceńskiej[2][4]. Gatunki znacznych rozmiarów (A. ferox oraz A. taxoides) mogły polować w grupach, jak czynią to dzisiejsze wilki[5].

Konkurencja wśród psowatych[edytuj | edytuj kod]

Aelurodon żył w tym samym czasie, co inne psowate, zwłaszcza Borophaginae takie, jak Epicyon (20,6—5,330 miliona lat temu), Paratomarctus (16,3—5,3 miliona lat temu), Borophagus (23,3—3,6 miliona lat temu), Carpocyon (20,4—3,9 miliona lat temu) oraz pierwszy z pojawiających się wilków, Canis lepophagus (10,3—1,8 miliona lat temu).

Gatunki[edytuj | edytuj kod]

W omawianym rodzaju wyróżnia się 6 gatunków[1][2]

  • Aelurodon asthenostylus – żył pomiędzy 20,6—13,6 miliona lat temu, nazwę nadali mu Wang et al. in 1999. Skamiliny zostały znalezione na zachodzie Nebraski, północy Kolorado, w Nevadzie i południowo-środkowej Kalifornii. Masę dwóch okazów szacuje się na 33,0 kg i 29,4 kg[6]
  • Aelurodon ferox – żył pomiędzy 16,3—10,3 miliona lat temu, nazwę nadał mu Leidy w 1858. Okazy znaleziono na zachodzie Nebraski, w Nowym Meksyku do wybrzeża w Teksasie i południa Montany. Masę dwóch okazów oszacowano na 45,6 kg i 39,9 kg.
  • Aelurodon mcgrewi – żył pomiędzy 16,3—13,6 miliona lat temu. Skamieliny pochodzą z zachodniej Nebraski. Masę dwóch okazów oszacowano na 30,6 kg i 34,7 kg.
  • Aelurodon montaneis – żył pomiędzy 16,3—13,6 miliona lat temu.
  • Aelurodon stirtoni – żył pomiędzy 16,3—10,3 Ma. Skamieniałości wydobyto na zachodzie Nebraski oraz w Nowym Meksyku. Masę dwóch okazów oszacowano na 33,9 kg i 29,3 kg.
  • Aelurodon taxoides – żył pomiędzy 13,6—5,330 miliona lat temu. Skamieniałości wydobyto na Florydzie, w południowym, jak też północnym Teksasie, w Nowym Meksyku, Kansas i w rejonie zatok w Kalifornii. Masę dwóch okazów oszacowano na 56,3 kg i 48,8 kg.

Nazwę Aelurodon stworzył Joseph Leidy w 1858. Mniejsza linia Aelurodon wyewoluowałą zęby zaadaptowane do diety składającej się wyłącznie z mięsa, trend ten zgadz się z występującymi u innych Borophaginae[2]. Okazy największego z gatunków, Aelurodon taxoides, osiągały wielkość tygrysa[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Xiaoming Wang, Beryl Taylor. Phylogenetic systematics of the Borophaginae. „Bulletin of the American Museum of Natural History”. 243, s. 1–391, 1999-11-17 (ang.). [dostęp 2007-07-08]. 
  2. a b c d e f Xiaoming Wang, Ralph Nichols, Debra Hanneman. A new species of Aelurodon (Carnivora, Canidae) from the Barstovian of Montana. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 24 (2), s. 445–452, June 2004. DOI: 10.1671/2493 (ang.). [dostęp 2007-07-08]. 
  3. Aelurodon, Age Range and Collections [w:] PaleoBiology Database [online] [dostęp 2014-04-13].
  4. List of Aelurodon specimens from the Berkeley Natural History Museum. [dostęp 2006-11-04].
  5. Van Valkenburgh, B., Wang, X.. Pack hunting in Miocene borophagine dogs: evidence from craniodental morphology and body size. „Bulletin of the American Museum of Natural History”. 279, s. 147–162, 2003. DOI: <0147:C>2.0.CO;2 10.1206/0003-0090(2003)279<0147:C>2.0.CO;2 (ang.). [dostęp 2008-05-02]. 
  6. Serge Legendre, Claudia Roth. Correlation of carnassial tooth size and body weight in recent carnivores (mammalia). „Historical Biology”. 1, s. 85, 1988. DOI: 10.1080/08912968809386468 (ang.).