Afrorudzik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Afrorudzik
Stiphrornis erythrothorax[1]
Hartlaub, 1855
Samiec afrorudzika oliwkowego (S. e. pyrrholaemus)
Samiec afrorudzika oliwkowego (S. e. pyrrholaemus)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina muchołówkowate
Podrodzina złotokosy
Rodzaj Stiphrornis[2]
Hartlaub, 1855
Gatunek afrorudzik
Podgatunki
  • S. e. erythrothorax Hartlaub, 1855
  • S. e. inexpectatus Voelker, Tobler, Prestridge, Duijm, Groenenberg, Hutchinson, Martin, Nieman, Roselaar & Huntley, 2016
  • S. e. dahomeyensis Voelker, Tobler, Prestridge, Duijm, Groenenberg, Hutchinson, Martin, Nieman, Roselaar & Huntley, 2016
  • S. e. pyrrholaemus Schmidt & Angehr, 2008
  • S. e. gabonensis Sharpe, 1883
  • S. e. xanthogaster Sharpe, 1903
  • S. e. rudderi Voelker, Tobler, Prestridge, Duijm, Groenenberg, Hutchinson, Martin, Nieman, Roselaar & Huntley, 2016
  • S. e. sanghensis Beresford & Cracraft, 1999
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Afrorudzik[4], koloratka rudogardła[5] (Stiphrornis erythrothorax) – gatunek ptaka z rodziny muchołówkowatych (Muscicapidae).

Systematyka[edytuj]

Długo był uznawany za takson monotypowy, jednak Pamela Beresford i Joel Cracraft w 1999 roku zasugerowali wyróżnianie kilku gatunkówtypowego S. erythrothorax, S. gabonensis, S. xanthogaster i S. sanghensis[6]. Hipoteza ta była wspierana przez niektórych badaczy, m.in. Schmidta i współpracowników (2008), którzy opisali gatunek S. pyrrholaemus[7], czy Voelkera i współpracowników (2016)[8]. Według BirdLife Taxonomic Working Group uznawanie ich za osobne gatunki obecnie jest jednak przedwczesne, mimo iż badania ich DNA sugerują dość istotną izolację tych taksonów[9], które ponadto różnią się ubarwieniem i bioakustyką[8]. Badania molekularne sugerują, że gatunek wyewoluował w pliocenie, około 4 mln lat temu[8]. Według IOC World Bird List rodzaj Stiphrornis jest monotypowy, a taksony uważane wcześniej za odrębne gatunki, są uznawane za podgatunki afrorudzika[9].

Badania genetyczne wskazują na przynależność rodzaju do muchołówek, a nie drozdów (Turdidae), w których umieszczano je w dawniejszych klasyfikacjach[7].

Filogeneza[edytuj]

Kladogram według Voelkera i współpracowników (2016)[8]
Stiphrornis 

 Stiphrornis pyrrholaemus





 Stiphrornis xanthogaster




 Stiphrornis sanghensis



 Stiphrornis rudderi






 Stiphrornis erythrothorax




 Stiphrornis inexpectatus




 Stiphrornis dahomeyensis



 Stiphrornis gabonensis







Podgatunki[edytuj]

Wyróżniono kilka podgatunków S. erythrothorax[9][10][4], przez niektórych uznawanych za odrębne gatunki[7][8]:

  • S. erythrothorax erythrothoraxafrorudzik rdzawogardłySierra Leone do południowej Nigerii
  • S. erythrothorax inexpectatusafrorudzik brązowawyGhana
  • S. erythrothorax dahomeyensisafrorudzik dahomejskiBenin i Ghana
  • S. erythrothorax pyrrholaemusafrorudzik oliwkowy – południowo-zachodni Gabon
  • S. erythrothorax gabonensisafrorudzik gaboński – zachodni Kamerun do zachodniego Gabonu, Bioko
  • S. erythrothorax xanthogasterafrorudzik ciemnogrzbiety – południowo-wschodni Kamerun i północno-wschodni Gabon do południowej Ugandy
  • S. erythrothorax rudderiafrorudzik kongijski – okolice rzeki Kongo w Demokratycznej Republice Konga
  • S. erythrothorax sanghensisafrorudzik żółtogardły – południowo-zachodnia Republika Środkowoafrykańska

Przypisy

  1. Stiphrornis erythrothorax, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Stiphrornis. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2012-11-24]
  3. BirdLife International 2012. Stiphrornis erythrothorax. W: IUCN 2016. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2015-4. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2016-04-21]
  4. a b P. Mielczarek, M. Kuziemko: Podrodzina: Cossyphinae Vigors, 1825 - złotokosy (wersja: 2016-01-25). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2016-04-19].
  5. P. Mielczarek, W. Cichocki. Polskie nazewnictwo ptaków świata. „Notatki Ornitologiczne”. Tom 40. Zeszyt specjalny, s. 273, 1999. ISSN 0550-0842. 
  6. Pamela Beresford, Joel Cracraft. Speciation in African forest robins (Stiphrornis: species limits, phylogenetic relationships, and molecular biogeography. „American Museum Novitates”. 3270, s. 1–22, 1999 (ang.). 
  7. a b c Brian K. Schmidt, Jeffrey T. Foster, George R. Angehr, Kate L. Durrant, Robert C. Fleischer. A new species of African Forest Robin from Gabon (Passeriformes: Muscicapidae: Stiphrornis). „Zootaxa”. 1850, s. 27–42, 2008 (ang.). 
  8. a b c d e Gary Voelker, Michael Tobler, Heather L. Prestridge, Elza Duijm, Dick Groenenberg, Mark R. Hutchinson, Alyssa D. Martin, Aline Nieman, Cees S. Roselaar, Jerry W. Huntley. Three new species of Stiphrornis (Aves: Muscicapidae) from the Afro-tropics, with a molecular phylogenetic assessment of the genus. „Systematics and Biodiversity”, 2016. DOI: 10.1080/14772000.2016.1226978 (ang.). 
  9. a b c F. Gill, D. Donsker (red.): Chats, Old World flycatchers (ang.). IOC World Bird List: Version 6.1. [dostęp 2016-04-21].
  10. Forest Robin (Stiphrornis erythrothorax) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 2012-11-24].