Agamia (ptak)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Agamia
Agamia agami[1]
(J.F. Gmelin, 1789)
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd pelikanowe
Podrząd czaplowce
Rodzina czaplowate
Rodzaj Agamia[2]
Reichenbach, 1853[3]
Gatunek agamia
Synonimy

Rodzaju:

Gatunku:

  • Ardea Agami J.F. Gmelin, 1789[6]
  • Doryphorus agami Reichenow, 1877[4]
  • Doriponus agami Reichenow, 1890[5]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[7]
Status iucn3.1 VU pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Agamia[8], czapla zielonoskrzydła[9] (Agamia agami) – gatunek dużego ptaka z rodziny czaplowatych (Ardeidae). W Brazylii jest nazywana soco beija-flor (czapla-koliber) ze względu na żywe barwy upierzenia.

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Agamia występujące od wsch. Meksyku przez Amerykę Środkową i płn. Amerykę Południową do płn.-wsch. Ekwadoru, wsch. Boliwii i płn. oraz środ. Brazylii[10].

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Gatunek po raz pierwszy opisał w 1789 roku niemiecki zoolog Johann Friedrich Gmelin, nadając mu nazwę Ardea Agami[6]. Okaz typowy pochodził z Kajenny[6]. Takson monotypowy[10][11]. Jedyny przedstawiciel rodzaju Agamia utworzonego w 1853 roku przez niemieckiego zoologa i systematyka Ludwiga Reichenbacha[3].

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

  • Agamia: epitet gatunkowy Ardea agami J.F. Gmelin, 1789[12].
  • Doryphorus: średniowiecznołac. doryphorus „włócznik”, od gr. δορυφορος doruphoros „włócznik, noszący włócznię”, od δορυ doru, δορατος doratos „włócznia”; -φορος -phoros „noszący”, od φερω pherō „nosić”[13].
  • Doriponus: gr. δοριπονος doriponos „dzierżący włócznię, potrząsający włócznią”, od δορυ doru, δορατος doratos „włócznia”; πονος ponos „bitwa, trud”[14].
  • agami: nazwa Agami oznaczająca w języku rdzennej ludności z Kajenny „leśnego ptaka”, być może odnosiła się do gruchaczy (Psophia)[15].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała 60–76 cm; masa ciała 475–580 g[10]. Charakterystyczne kasztanowe upierzenie na szyi (z biała centralną linią) i w dolnych partiach, zielone skrzydła, niebieskie pióra w okolicach głowy i ogona. Krótkie jak na czaplę nogi, długi, cienki dziób i skóra w okolicy oczu są żółte. Samiec i samica podobne.

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Ten gatunek wybiera na siedliska leśne bagna lub mokradła. Gniazduje na drzewach, w koloniach, które mogą liczyć nawet do 100 gniazd. Normalny lęg to 2 niebieskawe jaja.

Odżywia się brodząc w płytkiej wodzie, najczęściej w zacienionym miejscu, rzadko zapuszcza się na otwartą wodę. Szukając pożywienia czatuje nieruchomo lub powoli śledzi ofiarę. Poluje na ryby, ale także na żaby, małe gady i ślimaki.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Agamia agami, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Agamia, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2018-07-17]
  3. a b H.G.L. Reichenbach: Avium systema naturale. Das natürliche system der vögel mit hundert tafeln grösstentheils original-abbildungen der bis jetzt entdecken fast zwölfhundert typischen formen. Vorlaüfer einer iconographie der arten der vögel aller welttheile. Dresden und Leipzig: Expedition der vollständigsten naturgeschichte, 1850, s. xvi. (niem.)
  4. a b A. Reichenow. Systematisclie Uebersicht der Schreitvögel (Gressores), einer natürlichen, die Ibidae, Ciconidae, Phoenicopteridae, Scopidae, Balaenicipidae und Ardeidae umfassenden Ordnung. „Journal für Ornithologie”. Vierte Folge. 25, s. 259, 1877 (niem.). 
  5. a b F. Heine & A. Reichenow: Nomenclator Musei Heineani Ornithologici; Verzeichniss der Vogel-Sammlung des Kgl. Oberamtmanns Ferdinand Heine. Berlin: R. Friedländer & Sohn, 1890, s. 308. (łac.)
  6. a b c J.F. Gmelin: Caroli a Linné. Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Wyd. 13. T. 1. Cz. 2. Lipsiae: impensis Georg. Emanuel. Beer, 1789, s. 629. (łac.)
  7. BirdLife International 2016, Agamia agami, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2018 [online], wersja 2018-1 [dostęp 2018-07-17] (ang.).
  8. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Ardeidae Leach, 1820 - czaplowate - Herons (Wersja: 2016-03-19). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-02-19].
  9. Paweł Mielczarek, Włodzimierz Cichocki. Polskie nazewnictwo ptaków świata. „Notatki Ornitologiczne”. Tom 40. Zeszyt specjalny, 1999. ISSN 0550-0842. 
  10. a b c A. Martínez-Vilalta, A. Motis, G.M. Kirwan & C.J. Sharpe: Agami Heron (Agamia agami). W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie & E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2020. [dostęp 2020-05-09]. (ang.)
  11. F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.): Ibis, spoonbills, herons, hamerkop, shoebill, pelicans (ang.). IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-02-18].
  12. Jobling 2018 ↓, s. Agamia.
  13. Jobling 2018 ↓, s. Doryphorus.
  14. Jobling 2018 ↓, s. Doriponus.
  15. Jobling 2018 ↓, s. agami.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]