Agata (szczyt)
50°53′21″N 20°54′20″E/50,889167 20,905556 | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Pasmo | |
| Wysokość |
613,96 m n.p.m. |
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego  | |
Położenie na mapie Polski  | |
| 50°53′21″N 20°54′20″E/50,889167 20,905556 | |
Agata, częściej Góra Agaty, Skała Agaty, Zamczysko[1] – najwyższy punkt Gór Świętokrzyskich o wysokości 613,96 m n.p.m., będący wschodnim wierzchołkiem góry Łysicy (613,31 m n.p.m.).
Leży w odległości ok. 700 m na południowy wschód od „głównego” wierzchołka z dębowym krzyżem. Znajduje się w ostrej grańce, jaką tworzą tu wychodnie kambryjskich kwarcytów. Widać tu wyraźnie biegi poszczególnych warstw skalnych oraz ich upad. Skały, silnie potrzaskane, przedstawiają początkowe stadium wietrzenia mechanicznego[2].
Choć w przewodnikach i mapach turystycznych informacja o tym, że Agata jest punktem wyżej położonym niż zachodni wierzchołek Łysicy, była podawana wcześniej[3], twierdzenie to zweryfikowano po raz pierwszy dopiero w 2017 r. w trakcie badań prowadzonych przez dr. Macieja Hajdukiewicza i dr. inż. Ihora Romanyshyna z Katedry Geotechniki, Geomatyki i Gospodarki Odpadami Politechniki Świętokrzyskiej[4].
Według pomiarów satelitarnych określono wówczas dla Agaty wysokość 613,70 m, a dla Łysicy 613,35 m, natomiast według analizy numerycznego modelu terenu odpowiednio dla Agaty 613,40 m, a dla Łysicy 613,14 m. Pomiary niwelacyjne przeprowadzone w zamkniętym ciągu długości 1,6 km wykazały przewyższenie Agaty nad Łysicą wynoszące +0,37 m[5]. W 2019 roku, w trakcie dalszych badań prowadzonych przez dr. Macieja Hajdukiewicza i dr. inż. Ihora Romanyshyna ustalono wysokość Agaty na 613,96 m n.p.m. (w zaokrągleniu: 614 m n.p.m.), a zachodniego wierzchołka („właściwej” Łysicy, z krzyżem) na 613,31 m n.p.m.[6][7]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Łysica wyższa niż na mapach, Skała Agaty to nasz najwyższy szczyt! [online], Gazeta Wyborcza Kielce [dostęp 2019-11-20] (pol.).
- ↑ Sylwester Kowalczewski: Góry Świętokrzyskie. Przewodnik turystyczny, wydanie V. poprawione i rozszerzone, wy. Sport i Turystyka, Warszawa 1967, s. 106
- ↑ Maria i Przemysław Pilichowie: Ziemia Kielecka – panorama turystyczna. Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1979, s. 83–85.
- ↑ M. Hajdukiewicz, I. Romanyshyn: An accuracy assessment of spot heights on digital elevation model (DEM) derived from als sutvey: case study of Łysiva massif, „Structure and Environment”, vol. 9, 2/2017, s. 125–132.
- ↑ Tymoteusz Wróblewski: Agata ponad Łysicą, „Wierchy” R. 83 (2017), Kraków 2020, s. 207–210.
- ↑ Zaktualizowane wysokości Łysicy i Góry Agaty [online], Świętokrzyski Park Narodowy [dostęp 2019-11-20] (pol.).
- ↑ Łysica nie jest już najwyższym szczytem Gór Świętokrzyskich [online] [dostęp 2019-11-20] (pol.).