Agata Sycylijska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Święta
Agata z Sycylii
Agatha
dziewica
męczennica
IcoonAgatha.jpg
Św. Agata, mal. Bergognone (1510)
Data urodzenia 235
Katania, Sycylia
Data śmierci 5 lutego 251
Katania
Czczona przez Kościół katolicki, prawosławny
Wspomnienie 5 lutego[a]

18 lutego[b]

Atrybuty chleb, dom w płomieniach, korona w rękach, obcięte piersi na misie
Patronka Sycylii, miasta Katanii, San Marino, Palermo, chorych na raka piersi, męczenników, ofiar tortur, ofiar gwałtów, ochrony przed pożarami, trzęsieniami ziemi, klęskami żywiołowymi, erupcji wulkanów, a także piekarzy oraz ludwisarzy
Męczeństwo św. Agaty,
mal. Sebastiano del Piombo (1520).

Agata Sycylijska, również: Święta Agata, Agata z Katanii (z Sycylii), (cs.) Muczenica Agafija, Sicilijskaja (ur. 235, zm. 5 lutego 251) – dziewica, męczennica chrześcijańska, święta Kościoła katolickiego i prawosławnego.

Życie[edytuj]

Zgodnie z opisem męczeństwa pochodzącym z V wieku, Agata pochodziła ze znamienitego rodu rzymskiego. Urodziła się w Katanii na Sycylii. Po przyjęciu wiary chrześcijańskiej postanowiła żyć w dziewictwie. Gdy odrzuciła rękę namiestnika Sycylii Kwincjana, oddano ją do domu rozpusty. Mimo to zachowała dziewictwo i nie wyparła się Chrystusa.

Kiedy cesarz Decjusz rozpoczął prześladowania chrześcijan, Kwincjan jako jedną z pierwszych postawił przed sądem Agatę. Skazano ją na tortury, podczas których odcięto jej piersi. Z nastaniem niespodziewanego trzęsienia ziemi namiestnik nakazał zaprzestania tortur, dostrzegając w tym karę Bożą. Ostatecznie Agata poniosła śmierć rzucona na rozżarzone węgle. Jej ciało zostało pogrzebane przez chrześcijan poza miastem.

Kult[edytuj]

W rok po jej śmierci nastąpił wielki wybuch Etny. Spływająca lawa nie zalała jednak miasta, a zatrzymała się tuż przed nim. To cudowne ocalenie nawet poganie przypisywali wstawiennictwu Agaty[potrzebny przypis].

Dzień obchodów

Wspomnienie liturgiczne Agaty męczennicy w Kościele katolickim obchodzone jest 5 lutego[1] natomiast Kościół prawosławny wspomina ją 5/18 lutego, tj. 18 lutego według kalendarza gregoriańskiego[2].
W tym dniu błogosławi się chleb, sól, wodę, które mają zapobiegać pożarom, szczególnie od pioruna.

Jej znajdujące się w Katanii relikwie umieszczono w relikwiarzu, który w każdą rocznicę jej śmierci obwożony jest po mieście w uroczystej procesji.

Wizerunek jej znajduje się na Orderze Świętej Agaty, a dzień 5 lutego jest świętem państwowym w San Marino[3].

Patronat

Jest świętą, do której chrześcijanie zwracają się przy zagrożeniach związanych z ogniem i pożarami; ma również chronić Sycylię przed wybuchami Etny.

Patronuje przede wszystkim zawodom związanym z ogniem: kominiarzom, ludwisarzom, odlewnikom, a także z powodu męczeńskiej śmierci – pielęgniarkom. Jest również orędowniczką w chorobach piersi.

Ikonografia

W ikonografii chrześcijańskiej św. Agata przedstawiana jest w długiej sukni, z kleszczami, którymi zadawano jej tortury.

Atrybutami Agaty są: dom w płomieniach, kość słoniowa – symbol czystości i niewinności oraz siły moralnej – a także misa z obciętymi podczas męczeństwa piersiami.

Sanktuaria

W Rzymie ku czci świętej Agaty papież Symmachus (zm. 514) wystawił okazałą bazylikę, w 593 kolejną świątynię poświęcił jej Grzegorz I, a Grzegorz II (zm. 731) wystawił ku jej czci trzeci rzymski kościół przy bazylice św. Chryzogona na Zatybrzu.

Zobacz też[edytuj]

Uwagi

  1. liturgia katolicka oraz prawosławna według kalendarza juliańskiego
  2. prawosławna liturgia według kalendarza gregoriańskiego

Przypisy

  1. Święta Agata na brewiarz.pl. [ostatnia aktualizacja: 2011-01-25]
  2. Agata, męczennica. na cerkiew.pl (oprac. Jarosław Charkiewicz)
  3. Aleksandra Pronińska: Historia San Marino (w: Historia małych krajów Europy), Ossolineum, Wrocław 2002, str. 497