Agent White

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Agent White (mieszanka biała) – fitotoksyczny bojowy środek trujący należący do grupy tzw. tęczowych herbicydów, stosowany na dużą skalę przez wojska amerykańskie w czasie wojny wietnamskiej. Wszedł do użycia w 1965[1] lub 1966 roku, gdy brakowało innego herbicyduAgent Orange (choć i tak był on nadal wykorzystywany w przeważającej ilości)[2].

Agent White zawierał dwie substancje czynne – 2,4-dichlorofenoksyoctan triizopropanoloamoniowy i 4-amino-3,5,6-trichloropikolinian triizopropanoloamoniowy (sole triizopropanoloaminy i, odpowiednio, kwasu 2,4-dichlorofenoksyoctowego (2,4-D) oraz pikloramu)[a][2] w stosunku 4:1. Mieszanina ta miała postać białej, bardzo lepkiej cieczy, którą stosowano w postaci wodnego roztworu zawierającego do 25% substancji aktywnych, rozpylanego z powietrza[3]. Nazwa środka pochodziła jednak nie od jego barwy, a od koloru oznaczeń 55-galonowych pojemników z tym środkiem, w których był on dostarczany ze Stanów Zjednoczonych[2].

Stosowany był jako długo działający defoliant[2]. Oddziaływał na większość roślin (herbicyd totalny), powodując opadanie liści wskutek działania 2,4-D oraz hamowanie wegetacji roślin przez co najmniej rok, po dostaniu się pikloramu przez system korzeniowy[3]. W porównaniu do innych tęczowych herbicydów był mniej trujący dla ludzi[4], gdyż nie zawierał kwasu 2,4,5-trichlorofenoksyoctowego (2,4,5-T), którego zanieczyszczeniami produkcyjnymi były polichlorowane dibenzodioksyny[1].

Zużycie Agent White wynosiło 8–15 kg/ha w przeliczeniu na mieszaninę czystych składników aktywnych[3]. Łącznie w latach 1965–1971 wykorzystano 5633 tys. galonów tego środka[1].

Podobnie jak i inne herbicydy, Agent White nie jest wymieniony bezpośrednio w Konwencji o zakazie broni chemicznej z 1993 roku. Stanowiłby jednak broń chemiczną, gdyby został użyty jako „środek prowadzenia walki”[5][6]. Środek ten jest dostępny komercyjnie pod nazwą handlową Tordon 101 (Dow Chemical Company)[7].

Uwagi[edytuj]

  1. Konopski 2009 ↓ podaje błędnie, że była to mieszanina soli triizopropanoloamoniowych kwasu 2,4-dichlorofenoksyoctowego (2,4-D) i kwasu 2,4,5-trichlorofenoksyoctowego (2,4,5-T), nie wspominając o pikloramie.

Przypisy[edytuj]

  1. a b c Weapons of Mass Destruction. An Encyclopedia of Worldwide Policy, Technology, and History. Eric A. Croddy, James J. Wirtz (redaktorzy). T. I: Chemical and Biological Weapons. Santa Barbara: ABC-CLIO, s. 159–160. ISBN 1851094954.
  2. a b c d Kim Coleman: A History of Chemical Warfare. Basingstoke, New York: Palgrave Macmillan, 2005, s. 93. ISBN 9781403934598.
  3. a b c Jerzy Mazur: mieszanka biała. W: 1000 słów o chemii i broni chemicznej. Zygfryd Witkiewicz (red.). Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1987, s. 161. ISBN 8311073961. OCLC 19360683.
  4. Leszek Konopski: Historia broni chemicznej. Warszawa: Bellona, 2009, s. 139. ISBN 9788311116436.
  5. Eric Croddy, Clarisa Perez-Armendariz, John Hart: Broń chemiczna i biologiczna. Raport dla obywatela. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 2003, s. 163. ISBN 8320428173.
  6. Brief Description of Chemical Weapons, Chemical Weapon as defined by the CWC, CW Agent Group, Persistency Rate of Action (ang.). Organizacja ds. Zakazu Broni Chemicznej. [dostęp 2016-03-19].
  7. Tordon 101 Herbicide (ang.). Dow AgroSciences. [dostęp 2016-03-19].