Agi Jambor

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Agi Jambor
Data i miejsce urodzenia 2 lutego 1910
Budapeszt
Data i miejsce śmierci 3 lutego 1997
Baltimore
Instrumenty fortepian
Gatunki muzyka poważna

Agi Jambor (ur. 2 lutego 1910 w Budapeszcie; zm. 3 lutego 1997 w Baltimore) – węgierska pianistka; laureatka V nagrody na III Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym im. Fryderyka Chopina (1937).

Życiorys[edytuj]

Kariera pianistyczna[edytuj]

Na fortepianie zaczęła grać w wieku czterech lat. Edukację rozpoczęła w Szkole Muzycznej Fodora w Budapeszcie. W latach 1926–1931 studiowała w Hochschule für Musik w Berlinie u Edwina Fischera. Swe umiejętności doskonaliła w Paryżu i w Królewskiej Akademii Muzycznej w Budapeszcie[1].

Występowała od najmłodszych lat. Już w wieku 12 lat dawała koncerty z orkiestrą[2]. W 1937 roku wzięła udział w Konkursie Chopinowskim w Warszawie, gdzie zajęła V miejsce[3]. Później koncertowała w wielu krajach Europy, w tym kilka razy w Polsce.

W trakcie drugiej wojny światowej przebywała w Holandii i na Węgrzech. W 1944 brała udział w węgierskim ruchu oporu. W 1947 wyemigrowała wraz z mężem do Stanów Zjednoczonych[2]. Tam rozpoczęła pracę pedagogiczną w Bryn Mawr College, Peabody Institute i Philadelphia Musical Academy[4]. Kontynuowała też karierę koncertującej pianistki, często występując z Orkiestrą Filadelfijską. W 1951 dała koncert dla prezydenta Harry'ego Trumana[5].

Zmarła 3 lutego 1997 r. w Baltimore.

Życie prywatne[edytuj]

W latach 1933–1949 jej mężem był węgierski fizyk i pianista Imre Patai[2]. W latach 1959–1960 jej drugim mężem był brytyjski aktor Claude Rains[4]. W trakcie drugiej wojny światowej urodziła syna, który zmarł po dwóch tygodniach[2].

Repertuar i dyskografia[edytuj]

Grywała głównie utwory Fryderyka Chopina, ale także Johanna Sebastiana Bacha i Wolfganga Amadeusa Mozarta. Nagrała wiele płyt dla różnych firm fonograficznych. Była też autorką Sonaty fortepianowej "Victims of Auschwitz"[4].

Przypisy

  1. S. Dybowski, Laureaci Konkursów Chopinowskich w Warszawie, wyd. Selene, Warszawa 2005, s. 113.
  2. a b c d Fred Rasmussen: Agi Jambor, 87, pianist from Hungary who fled Nazis (ang.). baltimoresun.com, 9 lutego 1997. [dostęp 2016-04-11].
  3. S. Wysocki, Wokół Konkursów Chopinowskich, Wydawnictwa Radia i Telewizji, Warszawa 1987, s. 32.
  4. a b c S. Dybowski, op. cit., s. 115.
  5. The President's Day – Wednesday, February 14, 1951 (ang.). trumanlibrary.org. [dostęp 2016-04-11].

Bibliografia[edytuj]

  • Stanisław Dybowski, Laureaci Konkursów Chopinowskich w Warszawie, wyd. Selene, Warszawa 2005, s. 113–115, ISBN 83-910515-1-X.
  • Stefan Wysocki, Wokół Konkursów Chopinowskich, Wydawnictwa Radia i Telewizji, Warszawa 1987, ISBN 83-212-0443-0.

Linki zewnętrzne[edytuj]