Aguti złocisty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Aguti złocisty
Dasyprocta leporina[1]
(Linnaeus, 1758)
Aguti złocisty
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd gryzonie
Rodzina agutiowate
Rodzaj aguti
Gatunek aguti złocisty
Synonimy
  • Dasyprocta aguti (Linnaeus, 1758)[2]
  • Mus aguti Linnaeus, 1766[3]
  • Mus leporinus Linnaeus, 1758[3]
Podgatunki

zobacz opis w tekście

Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Aguti złocisty[5] (Dasyprocta leporina) – gatunek gryzonia z rodziny agutiowatych, spokrewniony ze świnką morską[6], żyjący w gęstych i wilgotnych lasach Brazylii, Gujany Francuskiej, Gujany, Surinamu, Trynidadu i Tobago i Wenezueli[4]. Introdukowany na Dominice, Grenadzie i Wyspach Dziewiczych[4].

Charakterystyka[edytuj]

Długość tego gryzonia dochodzi do 50 cm, ogon jest króciutki (ok 2 cm). Masa ciała dorosłego osobnika wynosi od 3 do 6 kilogramów[7]. Jaskrawo-złote, przechodzące przez rudy aż do pomarańczowego futerko jest gęste, szczeciniaste. Żyje pojedynczo lub parami, bardzo rzadko stadnie. Broni swego terytorium przed obcym aguti. Umie pływać i skakać.Jego kończyny są długie i smukłe, a przednie są krótsze od tylnych, co jest przystosowaniem do ucieczek przed drapieżnikami[6].  Jego kryjówka to np. nisko położona dziupla w drzewie. Nie mają typowych dla gryzoni pazurów, ponieważ uległy one przekształceniu w kopytka. Posiadają stale rosnące siekacze, które muszą regularnie ścierać[6].

Żeruje nocą, zjada głównie rośliny (owoce, orzechy, korzenie), nie gardzi jajami ani pisklętami ptaków. Gdy teren, na którym żeruje, jest obfity w pożywienie, robi zapasy. Pokarm przenosi w torbach policzkowych. Aguti złocisty jest szkodnikiem w swojej ojczyźnie. Odławiany dla smacznego mięsa, czasem bywa oswajany.

Pierwsze wzmianki o aguti znajdują się w książce Andre Thereta, XVI-wiecznego francuskiego kosmografa. Pomimo to odkrycie tego gatunku przypisuje się oficerowi hiszpańskiemu don Feliksowi de Azara, który w 1780 roku przebywał w Paragwaju.

Rozmnażanie Aguti złocisty nie mają wyraźnego sezonu rozmnażania. Ich młode są stosunkowo dobrze rozwinięte. [6]Samice w jednym miocie mają zazwyczaj od 1 do 3 młodych. Okres ciąży wynosi 104 do 120 dni. Po 20 tygodniach młode są odstawiane od mleka matki. Aguti złocisty dopóki nie osiągną dorosłości żyją z rodzicami.

Podgatunki[edytuj]

Wyróżnia się osiem podgatunków aguti złocistego[8]:

  • D. leporina albida Gray, 1842
  • D. leporina cayana Lacépède, 1802
  • D. leporina croconota Wagler, 1831
  • D. leporina fulvus Kerr, 1792
  • D. leporina leporina (Linnaeus, 1758)
  • D. leporina lunaris Thomas, 1917
  • D. leporina maraxica Thomas, 1923
  • D. leporina noblei Allen, 1914

Przypisy

  1. Dasyprocta leporina, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Dasyprocta leporina leporina. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 21 listopada 2009]
  3. a b Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Dasyprocta. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 21 listopada 2009]
  4. a b c L. Emmons, F. Reid 2008. Dasyprocta leporina. W: IUCN 2016. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2015-4. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2016-03-07]
  5. W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska, A. Jasiński, W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 290. ISBN 978-83-88147-15-9.
  6. a b c d Włodzimierz Serafiński: Ssaki zwierzęta świata. Warszawa: PWN, 1988. ISBN 83-01-05877-3.
  7. Malu S. Jorge: Population density and home range size of Red-Roumped Agoutis (Dasyprocta leporina) within and outside a natural Brasil nut stand in southeastern Amazonia (ang.). [dostęp 2011-07-29].
  8. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Dasyprocta leporina. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 21 listopada 2009]