Ahmed I

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ahmed I
ilustracja
wizerunek herbu
Tugra Ahmeda I
Sułtan Imperium Osmańskiego
Okres panowania od 1603
do 22 listopada 1617
Poprzednik Mehmed III
Następca Murad IV
Dane biograficzne
Dynastia Osmanowie
Data urodzenia 18 kwietnia 1590
Data śmierci 22 listopada 1617
Przyczyna śmierci Choroba, chory na tyfus
Ojciec Mehmed III
Matka Handan Sultan
Rodzeństwo Mustafa I
Żona Kösem Sultan

Mahfiruz Hatice Sultan Fatma Hatun

Dzieci Osman II,
Murad IV,
Ibrahim I

Ahmed I (ur. 18 kwietnia 1590 – zm. 22 listopada 1617) - sułtan z dynastii Osmanów, panujący od 1603 do 1617 roku. Syn Mehmeda III, brat Mustafy I Szalonego, ojciec Osmana II, Murada IV i Ibrahima I.

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Ahmed został sułtanem w bardzo młodym wieku (miał 13 lat). Jako prezent podarowany z okazji objęcia tronu przez babcie Ahmeda - Sułtankę Safyie- dostał młodą greczynkę Anastazję(później Sułtankę Kosem). Kobieta szybko stała się jego nałożnicą, a następnie żoną. Ahmed bardzo ją kochał. Została jedną z najbardziej wpływowych kobiet w historii ottomańskiej. Była dwa razy regentką.[1]

Nałożnice Ahmeda:

  • Sułtanka Mahpeyker Kösem [1] 
  • Sułtanka Mahfiruz Hatice[2] 
  • Sułtanka Fatma[3] 

Dzieci z Sułtanką Kosem:[edytuj | edytuj kod]

Chłopcy:

  • Książę Mehmed (08 marca 1605 - 12 kwietnia 1621)
  • Książę Orhan (1610 - 1612)
  • Książę Sulejman (lipiec 1611 - 27 lipca 1635)
  • Książę Selim (27 czerwca 1611 - 27 lipca 1611)
  • Książę/Sułtan Murad (27 lipiec 1612 - 08 lutego 1640)
  • Książę Kasim (1614 - 1648)
  • Książę/ Sutan Ibrahim ( 5 listopada 1615- 18 wreśnia 1648)

Dziewczyny:

  • Sułtanka Ayse  (1605 - 1657)
  • Sułtanka Fatma (1606 - 1670)
  • Sułtanka Gevherhan (1608 - 1660)
  • Sułtanka Hanzade (1609/23 września 1650)
  • Sultanka Atiker (1614-1675)[4]

Dzieci z Sułtanką Mahfiruze:[edytuj | edytuj kod]

Chłopcy:

  • Książę/Sułtan Osman (03 listopada 1604 - 20 maja 1622)
  • Książę Bayezid (1612 - 27 lipca 1635)
  • Książę Hussein (1613 - 1617)

Dziewczyny:

  • Sułtanka Hatice (1608 - 1610)[3]

Dzieci z Sułtanką Fatmą:[edytuj | edytuj kod]

Chłopcy:

  • Książę Cihangir (1609 - 1609)
  • Książę Hassan (1612 - 1615)

Dziewczyny:

  • Sułtanka Abide  (urodzona po śmierci Ahmeda w 1618-1675)[3]

Sułtan miał jeszcze kilkoro dzieci z przypadkowymi nałożnicami , najprawdopodobniej dzieci te zmarły w dzieciństwie. Sułtanka kosem urodziła Ahmedowi kilka razy bliźniaki.

Wojny i panowanie[edytuj | edytuj kod]

Kontynuował wojny z Habsburgami na Węgrzech, zakończone rozejmem w Zsitvatorok (1606) i potwierdzonym przez traktaty wiedeńskie (1615, 1616); na mocy tego rozejmu Osmanowie utrzymali zwierzchność nad węgierskimi twierdzami Eger, Gran i Kaniżą, ale byli zmuszeni wypłacić cesarzowi jednorazowe odszkodowanie wojenne. Toczył walki z Safawidami, zakończone niepomyślnie dla państwa Osmanów, które zostało zmuszone do cesji Gruzji i Azerbejdżanu na rzecz przeciwnika.

W okresie jego panowania wzrosła korupcja w administracji państwowej, nastąpiło rozprężenie dyscypliny w armii, przybrały na sile bunty ludowe (tzw. celali, 1603-06) i ruchy odśrodkowe (np. powstanie księcia Druzów, Fahreddina).

Wprowadził zasadę senioratu – najstarszy mężczyzna rodu zostawał sułtanem, natomiast jego synów i braci skazywano na luksusową niewolę; efektem była czasami niekompetencja lub choroby umysłowe przyszłych władców. Opanował kilka obcych języków; był fundatorem Błękitnego Meczetu w Stambule. W okresie jego panowania w imperium osmańskim zaczęto używać tytoniu. Zmarł na tyfus.

Przypisy

  1. a b Kösem Sultan Bio, „Kosem Sultan Resume”, Kosem Sultan Resume [dostęp 2016-01-23] (ang.).
  2. ProjectP. Gutenberg ProjectP., mahfiruz hatice sultan | Project Gutenberg Self-Publishing - eBooks | Read eBooks online, „www.gutenberg.us”, www.gutenberg.us [dostęp 2016-01-23].
  3. a b c Leslie P.L. P. Peirce Leslie P.L. P., The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire, Oxford University Press, 1993, ISBN 9780195086775 [dostęp 2016-01-23] (ang.).
  4. Дети Ахмеда I и Кесем Султан, „TurkCinema.tv”, TurkCinema.tv [dostęp 2016-01-23].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Słownik Władców Świata. Małgorzata Hertmanowicz-Brzoza, Kamil Stepan. Wyd. Zielona Sowa – 2005 r.