Ahmet Adnan Saygun

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ahmet Adnan Saygun
Ilustracja
Ahmet Adnan Saygun (1988)
Data i miejsce urodzenia 7 września 1907
Smyrna
Pochodzenie tureckie
Data i miejsce śmierci 6 stycznia 1991
Stambuł
Instrumenty fortepian
Gatunki muzyka poważna, muzyka modernistyczna, muzyka neoklasycystyczna
Zawód kompozytor, etnomuzykolog

Ahmet Adnan Saygun (ur. 7 września 1907 w Smyrnie (tur. İzmir), zm. 6 stycznia 1991 w Stambule)[1]turecki kompozytor i etnomuzykolog.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W wieku 13 lat zaczął uczyć się gry na fortepianie i na ud oraz pobierał lekcje z zakresu teorii muzyki. Cztery lata później został zatrudniony jako nauczyciel muzyki w szkole średniej. W 1928 dzięki rządowemu stypendium podjął studia kompozycyjne w konserwatorium w Paryżu u Eugène’a Borrela, a następnie w Schola Cantorum de ParisInformacje powiązane z artykułem „Schola Cantorum de Paris” w Wikidanych u Vincente’a d’Indy[1][2].

Po powrocie do Turcji w 1931 zajął się działalnością pedagogiczną. Wykładał w Musiki Muallim Mektebi (Akademia Nauczycieli Muzyki) w Ankarze i konserwatorium miejskim w Stambule (1936–1939). W latach 1946–1972 wykładał kompozycję w państwowym konserwatorium w Ankarze, a w latach 1972–1987 etnomuzykologię i kompozycję w konserwatorium Mimar Sinan Universitesi w Stambule[1][2].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

We wczesnym okresie swojej twórczości czerpał inspiracje z francuskiego impresjonizmu, po 1942 zwócił się ku neoklasycystyzmowi. Wraz z Cemalem Reşitem Reyem, Ulvi Cemalem Erkinem, Hasanem Feridem Alwarem i Necilem Kâzimem Aksesem współtworzył tzw. Grupę Pięciu (tur. Türk Beşleri)[1][2].

Autor pięciu symfonii (Trzecia powstała na zamówienie Fundacji Siergieja Kusewickiego). Międzynarodowy rozgłos przyniosło mu oratorium „Yunus Emre” do tekstów średniowiecznego tureckiego poety-mistyka Yunusa Emrego. Kompozycja ta została wykonana m.in. przez Orkiestrę NBC pod dyrekcją Leopolda Stokowskiego w siedzibie ONZ w Nowym Jorku w 1958[1][2], a 4 września 1991 w Castel Gandolfo w obecności Jana Pawła II. W swoim języku muzycznym łączył tradycje europejską z inspiracją poezją suficką i muzyką derwiszy wirujących (tur. mevlevich).

Ważniejsze kompozycje[edytuj | edytuj kod]

(na podstawie materiałów źródłowych[1][2])

Adnan Ahmet Saygun (1915)

Utwory orkiestowe[edytuj | edytuj kod]

  • Symfonia nr 1 op. 29 - 1953
  • Symfonia nr 2 op. 30 - 1958
  • Symfonia nr 3 op. 39 - 1960
  • Symfonia nr 4op. 53 - 1974
  • Symfonia nr 5 op. 70 - 1985
  • Koncert fortepianowy nr 1 op. 34 - 1958
  • Koncert fortepianowy nr 2 op. 71 - 1985
  • Koncert skrzypcowy op. 44 - 1967
  • Koncert altówkowy op. 59 - 1977
  • Koncert wiolonczelowy op. 74 - 1987

Opery[edytuj | edytuj kod]

  • „Özsoy” op. 9 (pol. Prawdziwe pochodzenie) - 1934
  • „Taşbebek" op. 11 (pol. Kamienna lalka) - 1934
  • „Kerem” op. 28 - 1953
  • „Köroğlu” op. 52(pol. Syn ślepca) - 1973
  • „Gılgameş” op. 65 (pol. Gilgamesz) - 1983
  • Oratorium op. 26 „Yunus Emre” - 1942
  • Beş türküsü (pol. Pięć pieśni ludowych) op. 41 na bas i orkiestrę - 1968

Balety[edytuj | edytuj kod]

  • „Bir Orman Masalı” op. 17 (pol. Leśna opowieść) - 1943
  • „Kumru Efsanesi” op. 75 (pol. Legenda o Kumru) -1989

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Joanna Miklaszewska: Saygun Ahmet Adnan. W: Encyklopedia muzyczna PWM. Elżbieta Dziębowska (red.). Wyd. I. T. 9: S–Sł część biograficzna. Kraków: PWM, 2007. ISBN 978-83-224-0865-0. (pol.)
  • Faruk Yener: Saygun, Ahmet Adnan. W: The New Grove Dictionary of Music and Musicians, vol. S. Oxford University Press, 2004. ISBN 978-0-19-517067-2. (ang.)
  • Lesław Czapliński. Turek w operze jako motyw fabularny oraz z dziejów tego gatunku w Turcji. „Muzyka21”. 1/2010. ISSN 1509-569X. OCLC 749236622 (pol.). 
  • Lesław Czapliński. Liryka i epika wokalno-instrumentalna w twórczości Ahmeta Adnana Sayguna - A pieśni przetrwają…. „Muzyka21”. 7-8/2010. ISSN 1509-569X. OCLC 749236622 (pol.). 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]