Airbus A220
 Airbus A220-300 | |
| Dane podstawowe | |
| Państwo |
Kanada / międzynarodowy |
|---|---|
| Producent |
|
| Typ |
samolot pasażerski średniego zasięgu |
| Historia | |
| Lata produkcji |
od 2012 |
| Liczba egz. |
118 (stan na 31 sierpnia) |
| Dane techniczne | |
| Napęd |
2 × Pratt & Whitney PW1500G |
| Ciąg |
2 × 100 kN |
| Wymiary | |
| Rozpiętość |
35,1 m |
| Długość |
38,7 m (A220-300) |
| Dane operacyjne | |
| Rzuty | |
| |
Airbus A220, znany wcześniej pod nazwą Bombardier CSeries (lub seria C) – rodzina dwusilnikowych wąskokadłubowych samolotów pasażerskich średniego zasięgu sprzedawanych przez koncern Airbus, ale zaprojektowanych i pierwotnie zbudowanych przez kanadyjskiego producenta Bombardier Aerospace.
Airbus A220-100, mieszczący od 108 do 133 miejsc (poprzednio CS100) odbył dziewiczy lot 16 września 2013 roku, a 18 stycznia 2015 roku otrzymał wstępny certyfikat od Ministerstwa Transportu Kanady (Transport Canada). 15 lipca 2016 roku wszedł do służby w Swiss Global Air Lines. Model A220-300, mieszczący od 130 do 160 miejsc (poprzednio CS300) po raz pierwszy odbył lot 27 lutego 2015 roku. Otrzymał on wstępną certyfikację 11 lipca 2016 roku, zaś 14 grudnia 2016 roku wszedł do służby w airBaltic.
Airbus nabył 50,01% udziałów w programie CSeries w październiku 2017 roku. Transakcja została zamknięta w lipcu 2018 roku. W jej ramach Bombardier zachował 31% udziałów w samolocie, zaś Investissement Québec – 19%. Airbus planuje otworzyć drugą linię montażową dla samolotów w fabryce w Mobile.
Historia
[edytuj | edytuj kod]W latach 90. Bombardier Aerospace dominował w segmencie regionalnym dzięki maszynom serii CRJ, jednak poszukiwał możliwości wejścia na rynek większych odrzutowców (100–150 miejsc). W 1996 r. firma prowadziła zaawansowane negocjacje w sprawie przejęcia aktywów bankrutującego holenderskiego Fokkera. Ostatecznie Bombardier odrzucił ofertę przejęcia linii produkcyjnej modelu Fokker 100, oceniając projekt jako nieperspektywiczny technicznie (m.in. przestarzały profil skrzydła i konfiguracja silników T-tail)[2].
Po zarzuceniu planów zakupu Fokkera, w 1998 r. ogłoszono projekt BRJ-X (Bombardier Regional Jet eXpansion). Zakładał on odejście od konstrukcji silników montowanych na ogonie na rzecz gondoli podskrzydłowych. Rozważano wybór jednostek napędowych spośród trzech dostawców: Rolls-Royce (BR710), Pratt & Whitney (PW6000) oraz CFM (CFM56-9). Projekt został jednak wstrzymany ze względu na ryzyko finansowe i silną pozycję rynkową rodzin A320 oraz B737 NG. Zamiast tego producent zdecydował się na bezpieczniejszy wariant rozwoju dotychczasowej linii, wprowadzając model CRJ-900.
Oficjalne ogłoszenie programu CSeries nastąpiło podczas Farnborough Airshow w lipcu 2004 r. Konstrukcja miała być przełomowa dzięki szerokiemu zastosowaniu kompozytów (skrzydła) oraz stopów aluminiowo-litowych w kadłubie, co obniżyło masę własną o ok. 15% w stosunku do tradycyjnych kadłubów aluminiowych. Kluczowym elementem był wybór silników Pratt & Whitney PW1500G z przekładnią (Geared Turbofan), które obiecywały 20% mniejsze zużycie paliwa niż starsze konstrukcje[3].
Program zanotował serię poważnych opóźnień:
- 2008-2010: Problemy z łańcuchem dostaw i integracją systemu fly-by-wire.
- 16 września 2013: Pierwszy lot prototypu (FTV1) z lotniska Mirabel[4].
- Maj 2014: Poważna awaria silnika (uncontained engine failure) podczas testów naziemnych, która wstrzymała certyfikację na ponad 100 dni[5].
W obliczu groźby bankructwa w 2015 r., rząd prowincji Quebec zainwestował w program 1 mld USD, przejmując 49,5% udziałów w nowo utworzonej spółce CSeries Aircraft Limited Partnership (CSALP)[6]
W 2016 r. zamówienie 75 sztuk przez Delta Air Lines spotkało się z reakcją Boeinga, który złożył wniosek o nałożenie ceł antydumpingowych[7]. Amerykański Departament Handlu wstępnie nałożył na samoloty cło w wysokości 292,21%.
Sytuacja zmieniła się w październiku 2017 r., gdy Airbus ogłosił przejęcie kontrolnego pakietu udziałów (50,01%) w programie CSeries. Francuski producent zdecydował o przeniesieniu części produkcji do Mobile w stanie Alabama (USA), co pozwoliło na uniknięcie ceł importowych.[8] 1 lipca 2018 r. nazwa CSeries została oficjalnie zlikwidowana, a samoloty weszły do oferty Airbusa jako modele A220-100 (dawny CS100) oraz A220-300 (dawny CS300).
Projekt
[edytuj | edytuj kod]Samolot Airbus A220 zbudowany jest z dużej ilości materiałów kompozytowych i ma większe okna. Jego kabina wyposażona jest w duże, obrotowe schowki na bagaż podręczny. Airbus twierdzi, że w porównaniu z kabinami obecnych samolotów wąskokadłubowych A220 zapewnia szerszy korytarz i najwięcej miejsca w schowkach w stosunku do liczby pasażerów[9].
Według producenta A220 ma o 15% niższy koszt eksploatacji samolotu przypadający na miejsce, 20% niższe zużycie paliwa i emisję dwutlenku węgla oraz 25-procentową redukcję kosztów utrzymania i czterokrotną redukcję emisji hałasu w porównaniu z pozostałymi samolotami pasażerskimi[10]. Ponadto Airbus twierdzi, że silnik i skrzydła pozwolą zaoszczędzić do 20% paliwa w porównaniu z Airbusem A320neo i Boeingiem 737NG; A220-300 jest o 6 ton lżejszy od Airbusa A319neo i prawie 8 ton lżejszy od Boeinga 737 MAX 7[11].
Wersje
[edytuj | edytuj kod]A220-100
[edytuj | edytuj kod]- Dawniej CS1
A220-300
[edytuj | edytuj kod]- Dawniej CS300.
Użytkownicy
[edytuj | edytuj kod]Na stan z 4 lipca 2023 roku, ponad 250 samolotów pełni służbę w[12][13]:
- Swiss International Air Lines
- airBaltic
- Korean Air
- Delta Airlines
- Air Tanzania
- Air Canada
- Air France
- JetBlue Airways
- Breeze Airways
- EgyptAir
- ITA Airways
- Air Austral
- Iraqi Airways
- Air Manas
- Air Senegal
- Bulgaria Air
Samoloty podobne do Airbusa A220 ze względu na rolę, pojemność, czas produkcji:
Galeria
[edytuj | edytuj kod]-
Airbus A220-100 linii Swiss International Air Lines na płycie Portu lotniczego Frankfurt -
Airbus A220-300 w barwach linii Air Baltic -
Airbus A220-300 w barwach linii Air Canada -
Airbus A220-100 w barwach linii ITA Airways -
Wnętrze Airbusa A220-300 przewoźnika JetBlue Airways
.jpg)
.jpg)
_at_Milan_Linate.jpg)
Airbus A220 w Polskich Liniach Lotniczych LOT
[edytuj | edytuj kod]16 czerwca 2025 r. podczas targów Paris Air Show 2025 koncern Airbus podpisał duży kontrakt na dostawę samolotów Airbus A220 do Polskich Linii Lotniczych LOT. Umowa przewiduje dostawę 40 samolotów w ramach zamówienia podstawowego i dalszych 44 w ramach opcji. Dostawy zamówienia podstawowego rozpoczną się w 2027 roku.[14]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Airbus’ majority stake in C Series partnership with Bombardier and Investissement Québec comes into effect [online], www.airbus.com [dostęp 2019-04-17] (ang.).
- ↑ Bloomberg Business News, COMPANY NEWS;BOMBARDIER DECIDES NOT TO BID FOR FOKKER, „The New York Times”, 28 lutego 1996, ISSN 0362-4331 [dostęp 2026-02-06] (ang.).
- ↑ https://simpleflying.com/pratt-whitney-gtf-a-engine-latest/
- ↑ https://www.cbc.ca/news/business/bombardier-cseries-jet-completes-maiden-flight-1.1855731
- ↑ https://avweb.com/news/engine-failure-stops-cseries-testing/
- ↑ https://www.cbc.ca/news/business/bombardier-quebec-cseries-investment-1.3293716
- ↑ https://www.reuters.com/article/us-boeing-bombardier-commerce/us-backs-300-percent-in-duties-on-bombardier-after-boeing-complaint-idUSKBN1CB29X/
- ↑ Airbus and Bombardier Announce C Series Partnership | Airbus [online], www.airbus.com, 28 października 2021 [dostęp 2026-02-06] (ang.).
- ↑ Media [online], www.bombardier.com [dostęp 2019-04-17] [zarchiwizowane z adresu 2011-06-15] (ang.).
- ↑ Zarchiwizowana kopia. [dostęp 2019-04-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)].
- ↑ The Plastic Airplane: a Review of the World's First Bombardier CS300 Airliner » The Center for Transport Strategies [online], en.cfts.org.ua [dostęp 2019-04-17] (ang.).
- ↑ Which Airlines Fly The Airbus A220? [online], Simple Flying, 5 lipca 2020 [dostęp 2023-07-04] (ang.).
- ↑ Airbus A220 Operators [online], www.planespotters.net [dostęp 2023-07-04].
- ↑ Defence24, Paris Air Show 2025: Wielkie wejście Airbusa do Polski [online], defence24.pl, 16 czerwca 2025 [dostęp 2025-06-16].
