Akademia Sztuk Pięknych i Wzornictwa Besaleela
 | |
 Gmach Akademii Sztuk Pięknych i Wzornictwa Besaleela w Migrasz ha-Rusim w Jerozolimie, siedziba uczelni od 2023 | |
| Data założenia |
1906 |
|---|---|
| Patron | |
| Państwo | |
| Adres |
Martin Buber St 1, Jerusalem |
| Liczba studentów |
2,116 |
| Kanclerz |
Adi Stern |
Położenie na mapie Jerozolimy  | |
Położenie na mapie Izraela  | |
 31°46′52,2″N 35°13′25,0″E/31,781167 35,223611 | |
| Strona internetowa | |
Akademia Sztuk Pięknych i Wzornictwa[a] Besaleela[b] – izraelska uczelnia artystyczna w Jerozolimie, utworzona w 1906 przez Borisa Schatza[1]. Jej nazwa pochodzi od biblijnego rzemieślnika Besaleela.
Historia
[edytuj | edytuj kod]W 1903 Boris Schatz zaproponował Theodorowi Herzlowi utworzenie w Palestynie żydowskiej szkoły rzemiosła i sztuk, z związku z tym, w 1905 roku Siódmy Światowy Kongres Syjonistyczny przyjął rezolucję, zgodnie z którą rok później w Jerozolimie utworzono Szkołę Sztuk „Besaleel”[2]. W 1917 roku władze osmańskie wysiedliły z Palestyny Borisa Schatza, w związku z czym szkoła została zamknięta, ponownie otwarto ją po wkroczeniu wojsk brytyjskich do Jerozolimy[2]. Wykładowcami szkoły byli m.in. Samuel Hirszenberg, Leopold Gottlieb, Abraham Neumann i Mosze Efraim Lilien[3].
W 1929 roku szkoła została zamknięta z powodu problemów finansowych, Schatz zmarł w 1932 roku w Stanach Zjednoczonych[2]. W 1932 w muzeum Szkoły Sztuk Pięknych i Rzemiosł Besaleela (jak wówczas brzmiała nazwa uczelni) umieszczono na pewien czas kolekcję sztuki (około dwustu dzieł), którą Samuel Goldflam zapisał w testamencie Uniwersytetowi Hebrajskiemu[4]. W 1935 roku pod kierownictwem Józefa Budki Szkołę Rzemiosł Artystycznych „Nowy Becalel”. Po śmierci Budki w 1940 roku funkcję dyrektora objął Mordechaj Ardon[2].
W 1952 roku nowym dyrektorem szkoły został Ze’ew Ben-Cewi, rok później jego następcą został Jacob Steinhardt[2]. W 1955 roku szkoła stała się akademią. W 1958 roku uczelnia otrzymała Nagrodę Izraela[2].
W 1975 placówka uzyskała status instytucji szkolnictwa wyższego[2]. W 1990 zakończyły się jej przenosiny na górę Skopus[2]. Od 2023 roku główny kampus uczelni znajduje się na osiedlu Migrasz ha-Rusim[5], nowa siedziba akademii została zaprojektowana przez japońskie biuro architektoniczne SANAA we współpracy z architektami izraelskimi[6][2].
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Często spotykana jest nazwa „Akademia Sztuki i Projektowania”.
- ↑ Imię to spotykane jest także w formie uproszczonej „Besalel”, uwspółcześnionej „Becalel” i angielskiej „Bezalel”. W nazwie akademii często pozostaje nieodmienione (zwłaszcza w formie angielskiej), co nie jest zgodne z polską praktyką nazewnictwa szkół i uczelni.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ D. Flisiak, Jakob Steinhardt (1887-1968). Życie i działalność. Chrzan 2022, s. 55, 124-126
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 History [online], Bezalel Academy of Arts and Design, Jerusalem [dostęp 2025-12-19] (ang.).
- ↑ Magdalena Tarnowska, Rafał Żebrowski, Becalel [online], delet.jhi.pl [dostęp 2025-12-19].
- ↑ Jerozolima w kulturze europejskiej: materiały z konferencji zorganizowanej w Instytucie Sztuki Polskiej Akademii Nauk w Warszawie w dniach 14–17 maja 1996. Warszawa: Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, 1997, s. 544–546. ISBN 83-85938-96-6.
- ↑ Bezalel opens the semester at the new campus: The President of the Academy addresses the celebration alongside recent events in the country [online], Bezalel Academy of Arts and Design, Jerusalem [dostęp 2025-12-15] (ang.).
- ↑ Jack, Joseph and Morton Mandel Campus [online], Bezalel Academy of Arts and Design, Jerusalem [dostęp 2025-12-15] (ang.).