Akcja „Burza” w Okręgu Lublin Armii Krajowej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Żołnierze AK podczas akcji „Burza” w Lublinie, lipiec 1944
Akcja burza 1944.png
Struktury terenowe Armii Krajowej w 1944
Tablica pamiątkowa w Kościele Wniebowzięcia NMP w Kocku poświęcona pamięci walk i wyzwolenia spod okupacji hitlerowskiej Kocka i okolic przez 27 Wołyńską Dywizję Piechoty 22 lipca 1944

Akcja „Burza” w Okręgu Lublin AK – część akcji wojskowej zorganizowanej i podjętej przez oddziały Armii Krajowej przeciw wojskom niemieckim, w końcowej fazie okupacji niemieckiej, bezpośrednio przed wkroczeniem Armii Czerwonej (operacja brzesko-lubelska), prowadzona w granicach II RP.

Akcja „Burza” w Okręgu Lublin AK była prowadzona od 20 do 29 lipca 1944.

W „Burzy” wzięły udział oddziały 3 Dywizji Piechoty[1], 9 Dywizji Piechoty, 15 Pułku Piechoty oraz 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty. Do działań włączyły się też oddziały Batalionów Chłopskich i Państwowego Korpusu Bezpieczeństwa. Ogółem wszystkie zmobilizowane siły liczyły do 20 tysięcy ludzi[2].

Partyzanci atakowali wycofujące się jednostki niemieckie na całej długości szlaków komunikacyjnych przebiegających przez Lubelszczyznę. W kilkunastu przypadkach bronili pacyfikowane przez hitlerowców miejscowości. 22 lipca 3 batalion 7 Pułku Piechoty kapitana Bolesława Flisiuka „Jaremy” w Puchaczowie blokował odejście jednostki niemieckiej. Wsparcia ogniowego udzieliła artyleria sowiecka. Do niewoli wzięto około 100 jeńców z dowódcą dywizji włącznie. Zdobyto znaczne ilości uzbrojenia.

Na terenie Inspektoratu Zamość walczyły oddziały 9 Pułku Piechoty AK majora Stanisława Prusa „Adama”. 21 lipca batalion majora Wilhelma Szczepankiewicza „Drugaka” wyzwolił Bełżec, a wspólnie z wojskami sowieckimi zdobywał Tomaszów Lubelski. Batalion porucznika Adama Piotrowskiego „Doliny” obronił mosty w Bondyrzu i Kaczórkach, współdziałał z oddziałami sowieckimi w walkach o Zwierzyniec i Frampol. Batalion podporucznika Stefana Kwaśniewskiego „Wiktora” atakował Niemców koło Majdanu Wojsławickiego, pod Majdanem Nowym i w Grabowcu. Oddział partyzancki porucznika Józefa Śmiecha „Ciąga” walczył w Skierbieszowie i w rejonie Izbicy oraz Orłowa.

Na terenie Inspektoratu Lublin oddziały miejskie opanowały wiele ważnych obiektów publicznych i przemysłowych. Uratowano dworzec kolejowy w Lublinie. Prowadzono rozpoznanie na korzyść oddziałów sowieckich. Wzięto do niewoli kilkuset żołnierzy niemieckich. Oddziały leśne walczyły w powiecie lubelskim i lubartowskim. 21 i 22 lipca jednostki 27 Dywizji Piechoty AK opanowały Kock, Firlej, Kamionkę, Kozłówkę i Michów. Współdziałając z oddziałem porucznika Józefa Jurałozińskiego „Jura” zdobyły Lubartów.

Na terenie Inspektoratu Puławy walczyły oddziały 8 i 15 Pułku Piechoty AK. Organizowano zasadzki na drogach Lublin – Kurów, Kazimierz DolnyPuławy, Puławy – Wąwolnica, GodówOpole Lubelskie. Opanowano Kurów, Urzędów, Nałęczów, Garbów, Wąwolnicę, Sobolew, Ryki, Końskowolę.

26 lipca oddziały kapitana Stanisława Węglowskiego „Lechity”, porucznika Mariana Sikory „Przepiórki” i podporucznika Franciszka Jerzego Jaskulskiego „Zagona” uczestniczyły w walkach o Puławy. Na przedpolach działał oddział podporucznika Bolesława Frańczaka „Argila”. Oddział podporucznika Mariana Bernaciaka „Orlika” zlikwidował załogę niemiecką w składach amunicji w Stawach. Oddział kapitana Piotra Ignacaka „Sawy” zajął fort na Mierzwiączce. Zgrupowanie podporucznika Klemensa Kurzypa „Wojtyńskiego” opanowało koszary w Stężycy.

W Klementowicach i Sobolewie zatrzymano transporty wojskowe zdobywając uzbrojenie, amunicję i sprzęt wojenny.

24 lipca oddział porucznika Stanisława Łokuciewskiego „Małego” rozbił pod Urzędowem kolumnę niemiecką. 25 lipca oddział podporucznika Janusza Furdala „Dębicza” współdziałając z grupą Batalionów Chłopskich podporucznika Jana Jabłońskiego „Drzazgi” obronił mieszkańców Zastowu Polanowskiego od zagłady. Walczono w Końskowoli z oddziałem niemieckim usiłującym podpalić miasteczko.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zgrupowanie 9 Pułku Piechoty w Puszczy Solskiej bezpośrednio przed jej rozpoczęciem zostało rozbite.
  2. Przyłucki 1994 ↓, s. 31.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]