Akcja Bałtycka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Świstunka żółtawa schwytana podczas Akcji Bałtyckiej 2008, widoczna obrączka na nodze ptaka
Raniuszek w sieci

Akcja Bałtycka − trwający od II połowy XX wieku program badania wędrówek ptaków, szczególnie wróblowych, na polskim wybrzeżu Bałtyku. Rodowód Akcji wywodzi się z obozów studenckiego Koła Naukowego Biologów Uniwersytetu Warszawskiego. Pierwszy taki obóz w okolicy ujścia Wisły odbył się jesienią 1960 roku, a jego wyniki dały inspirację do stworzenia programu Akcji Bałtyckiej, który ruszył jesienią 1961. Twórcą i wieloletnim kierownikiem Akcji Bałtyckiej był prof. dr hab. Przemysław Busse. Obecnie Akcja Bałtycka prowadzona jest przez Stację Badania Wędrówek Ptaków Uniwersytetu Gdańskiego.

Terenowe prace Akcji Bałtyckiej prowadzone są wiosną (24 marca - 15 maja) i jesienią (12 sierpnia - 2 listopada) w przynajmniej dwu lokalizacjach jednocześnie na tak zwanych terenowych stacjach obrączkowania ptaków (TSOP). Tylko trzy stacje terenowe Akcji Bałtyckiej pracowały nieprzerwanie przez całe 50 lat:

Stacje terenowe mają charakter obozu namiotowego z zadaszonym miejscem do pracy z ptakami. W sąsiedztwie obozu rozstawione są sieci ornitologiczne do chwytania ptaków, a schwytane ptaki są obrączkowane i mierzone w obozie. Kontrole sieci prowadzone są co godzina, od świtu do zmierzchu, a w okresie przelotu sów również w nocy. Prace odbywają się bez względu na pogodę. Dziennie chwyta się od kilkunastu do ponad 1500 ptaków. Badania terenowe Akcji Bałtyckiej w dużym stopniu oparte są na pracy wolontariuszy. Wolontariuszami uczestniczącymi w pracach terenowych Akcji Bałtyckiej mogą zostać wszystkie osoby, które ukończyły 18 lat i są zainteresowane badaniami ptaków.

W wyniku działań Akcji Bałtyckiej zaobrączkowano blisko dwa miliony ptaków, z których około 1,5 miliona zostało pomierzonych. Standardowe procedury obrączkowania i mierzenia ptaków wypracowane na Akcji Bałtyckiej i obecnie stosowane w wielu krajach, obejmują 16 pomiarów i oznaczeń. Akcja Bałtycka posiada najbogatszą bazę danych pomiarowych kręgowców na świecie. Prace Akcji Bałtyckiej zaowocowały kilkunastoma tysiącami dalekodystansowych wiadomości powrotnych (komplet informacji o okolicznościach zaobrączkowania i ponownego stwierdzenia w innym czasie i miejscu jakiegoś osobnika). Na podstawie danych zebranych w ramach Akcji Bałtyckiej przygotowano ponad 200 publikacji, raportów i innych prac naukowych.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]