Akcja Panienka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Akcja Panienka – zamach przeprowadzony 4 marca 1944 (w trakcie II wojny światowej) przez oddział Kedywu Armii Krajowej, na dowódcę posterunku Bahnschutzpolizei na dworcu Warszawa Zachodnia Karla Schmalza[1]. Dowódcą akcji był Kazimierz Jakubowski „Kazik”[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Karl Schmalz przez warszawiaków był przezywany „Panienką”, stąd kryptonim akcji. Na śmierć skazał go podziemny sąd za torturowanie i zamordowanie wielu Polaków zatrzymanych w rejonie przydworcowym, których liczbę szacowano na 100–200 osób. Świadomy tego, że grozi mu niebezpieczeństwo ze strony polskiego podziemia, starał się zachowywać środki bezpieczeństwa[2].

Bardzo istotną rolę w umożliwieniu zamachu odegrało dwóch kolejarzy, którzy mieli poinformować, kiedy Schmalz znajdzie się w dworcowej wartowni[2]. Zamachu dokonał 17-osobowy oddział Kedywu, w tym 10-osobowy oddział wykonawczy, z którego dwóch AK-owców przebranych było w niemieckie mundury (policyjny i Wehrmachtu), a trzeci udawał złapanego złodzieja kolejowego. Weszli oni do posterunku dworcowego, odwracając uwagę Niemców, aby do budynku mógł wtargnąć większy, 7-osobowy oddział AK. Główne „przedstawienie” odegrał Krzysztof Sobieszczański ps. „Kolumb”, znający język niemiecki. W kancelarii posterunku zastrzelono Schmalza oraz dwóch stawiających opór bahnschutzów. Zamachowcy oszczędzili jednego z Niemców i bez strat własnych oddalili się, przejmując całą znalezioną w posterunku broń[1]. Pozostawienie przy życiu świadka zemściło się jednak jeszcze w tym samym miesiącu. Na ulicy rozpoznał on Kazimierza Jakubowskiego, który razem z żoną został zatrzymany, a później zamordowani przez Niemców[2].

Akcja (z drobnymi różnicami) została przedstawiona w powieści Romana Bratnego Kolumbowie. Rocznik 20 i jej ekranizacji, serialu telewizyjnym pod tym samym tytułem (odc. 2)[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Strzembosz 1983 ↓.
  2. a b c d e Akcja „Panienka” - najlepsza akcja konspiracyjnej Warszawy?. historia.org.pl, 4 marca 2011. [dostęp 3 sierpnia 2018].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]