Akcja Wyborcza Polaków na Litwie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
AWPL
Lider Waldemar Tomaszewski
Data założenia 28 sierpnia 1994
Adres siedziby ul. Zamkowa 16,
LT-01123 Wilno
Ideologia polityczna konserwatyzm, Polacy na Litwie, chrześcijańska demokracja[1], eurosceptycyzm
Członkostwo
międzynarodowe
brak
Europejska Grupa
Parlamentarna
Europejscy Konserwatyści i Reformatorzy
Barwy      biel      czerwień
Obecni posłowie
8 / 141
Obecni eurodeputowani
1 / 12
http://www.awpl.lt/
Litwa
Godło Litwy
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Litwy

Wikiprojekt Polityka

Akcja Wyborcza Polaków na Litwie (AWPL) (lit. Lietuvos lenkų rinkimų akcija, LLRA) – regionalna litewska partia polityczna reprezentująca Polaków mieszkających na Wileńszczyźnie.

Historia[edytuj]

W 1994 na Litwie została przyjęta ustawa o organizacjach społecznych, na mocy której organizacja społeczno-polityczna Związek Polaków na Litwie miała przekształcić się w organizację społeczną albo w partię polityczną. Społeczność polska, chcąc zachować własną organizację społeczną oraz mieć udział w życiu politycznym Litwy powinna była powołać własną partię polityczną. 14 sierpnia zwołano V Nadzwyczajny Zjazd ZPL, podczas którego przyjęta była decyzja o przekształceniu ZPL w organizację społeczną i utworzenie partii pod nazwą Akcja Wyborcza ZPL. 23 października po naciskach litewskiego Ministerstwa Sprawiedliwości w sprawie usunięcia z nazwy wyrazu "Związek" została zarejestrowana Akcja Wyborcza Polaków na Litwie. Na zjazdach AWPL z lat 1994 i 1997 w głosowaniu prezesem partii został Jan Sienkiewicz, natomiast w 1999 – Waldemar Tomaszewski, ponownie wybierany na prezesa również na IV i na V zjeździe AWPL. Według stanu na marzec 2016 r. do partii należy 2207 członków[2].

Udział w wyborach do organów państwa litewskiego i Unii Europejskiej[edytuj]

AWPL staje do wyborów samorządowych, parlamentarnych i europarlamentarnych. W Sejmie VI kadencji (1996–2000) Akcję reprezentowali Gabriel Jan Mincewicz i Jan Sienkiewicz. Na zmniejszenie się polskiej reprezentacji w stosunku do kadencji 1992–1996 wpłynęło wprowadzenie klauzuli zaporowej 5% dla podziału mandatów z listy krajowej. Dwóch kandydatów AWPL uzyskało mandaty w okręgach jednomandatowych: Wilno-Soleczniki i Wilno-Szyrwinty.

W wyborach z 2000 AWPL uzyskała 1,85% głosów. Dwa miejsca w tych samych okręgach co poprzednio zdobyli: Waldemar Tomaszewski oraz Gabriel Mincewicz. W wyborach z 2004 Akcja wystartowała z przedstawicielami mniejszości rosyjskiej i białoruskiej, co przełożyło się na 3,8% głosów i 2 mandaty. Posłami zostali Waldemar Tomaszewski i Leokadia Poczykowska. W wyborach parlamentarnych z 2008 AWPL zdobyła 4,79% głosów, czyli uzyskała wynik zbliżony do klauzuli zaporowej 5%. W okręgach jednomandatowych po raz pierwszy zdobyła trzy, a nie dwa mandaty, które przypadły: Waldemarowi Tomaszewskiemu (Wilno–Soleczniki), Michałowi Mackiewiczowi (Szyrwinty–Wilno) i Jarosławowi Narkiewiczowi (Wilno–Troki). Do uzyskania czwartego mandatu w okręgu Nowa Wilejka zabrakło niewielkiej liczby głosów. W wyborach parlamentarnych z 2012 AWPL zdobyła 5,83% głosów i po raz pierwszy przekroczyła pięcioprocentowy próg wyborczy. Z listy krajowej mandaty poselskie zdobyli: Wanda Krawczonok, Józef Kwiatkowski, Michał Mackiewicz oraz Zbigniew Jedziński i Irina Rozowa (po rezygnacji z objęcia mandatów przez Waldemara Tomaszewskiego i Zdzisława Palewicza). W okręgach jednomandatowych mandaty poselskie zdobyli: Jarosław Narkiewicz, Leonard Talmont i Rita Tamašunienė.

Obecność w samorządach Wileńszczyzny[edytuj]

AWPL od lat reprezentowana jest w samorządach na Wileńszczyźnie. Zdobywała kolejno: 69 mandatów (1995)[3], 59 (1997), 53 (2000), 50 (2002) i 53 mandaty (2007). W wyborach samorządowych 2011 AWPL wraz z koalicyjnym Sojuszem Rosyjskim otrzymała poparcie 6,50% głosujących, wprowadzając do samorządów 65 radnych (o 12 więcej niż w wyborach z 2007), z czego Akcji Wyborczej Polaków na Litwie przypadły 62 mandaty, a Sojuszowi Rosyjskiemu – 3. W wyborach samorządowych w roku 2015 partia znów wystartowała w koalicji z Sojuszem Rosyjskim i uzyskała wynik 7,72% (o 1,22% więcej niż w poprzednich wyborach samorządowych). Tym razem koalicja wywalczyła 67 mandatów (w tym 6 - Sojusz Rosyjski) oraz dodatkowo dwa stanowiska merów rejonów (będących również radnymi) - w Rejonie solecznickim i Rejonie wileńskim.

Wyniki koalicji i AWPL w poszczególnych rejonach[4]:

  • Rejon solecznicki – 76,18% głosów i 20 mandatów na 24 oraz stanowisko mera(wcześniej: 70,29% głosów i 22 mandaty na 25)
  • Rejon wileński – 60,83% głosów i 20 mandatów na 30 oraz stanowisko mera(wcześniej: 64,72% głosów i 19 mandatów na 27)
  • Wilno – 17,19% głosów i 10 mandatów na 50(wcześniej: 15,07% głosów i 11 mandatów na 51)
  • Rejon święciański – 16,68% głosów i 5 mandatów na 24(wcześniej: 13,24% głosów i 4 mandaty na 25 )
  • Rejon trocki – 15,45% głosów i 4 mandaty na 24[5](wcześniej: 18,74% głosów i 5 mandatów na 25)
  • Kłajpeda - 11,89% głosów i 4 mandaty na 30
  • Wisaginia – 9,34% głosów i 3 mandaty na 24(wcześniej: 6,50% głosów i 2 mandaty na 25)
  • Rejon szyrwincki - 5,40% głosów i 1 mandat na 20.

Od 1995 AWPL sprawuje samodzielnie władzę w rejonach wileńskim i solecznickim. W radzie m. Wilna AWPL była w latach 2007–2009 w koalicji z Litewską Partią Socjaldemokratyczną i partią Porządek i Sprawiedliwość. We władzach miasta społeczność polską reprezentował wówczas zastępca mera Wilna Artur Ludkowski. W latach 2010-2015 zastępcą mera z ramienia AWPL był Jarosław Kamiński. Od roku 2014 Maria Pucz jest wicemerem rejonu trockiego.

Obecność w Parlamencie Europejskim[edytuj]

W wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2004 AWPL kandydowała w koalicji ze Związkiem Rosjan na Litwie i uzyskała 5,71% głosów, jednak nie przekroczyła progu wyborczego wymaganego dla koalicji (7%) i nie otrzymała żadnego z trzynastu mandatów przewidzianych dla Litwy. W wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2009 AWPL startowała razem z Sojuszem Rosyjskim. Uzyskała 8,46 proc. poparcia i zdobyła mandat, który otrzymał Waldemar Tomaszewski. AWPL wygrała w czterech okręgach wyborczych na Wileńszczyźnie. W rejonie solecznickim partia polska uzyskała 80,5% głosów, w wileńskim – 71,0%, w trockim – 31,6%, a w święciańskim – 22,4%. W wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2014 Akcja Wyborcza Polaków na Litwie oraz Sojusz Rosyjski utworzyły koalicję "Blok Waldemara Tomaszewskiego". Koalicja uzyskała 8,06% głosów i zdobyła mandat, który ponownie otrzymał Waldemar Tomaszewski. "Blok Waldemara Tomaszewskiego" wygrał w czterech rejonach: solecznickim - 74,8%, wileńskim - 54,6%, miejskim Wisaginia - 32,9% i trockim - 22,4%.

Poparcie w wyborach[edytuj]

Wyniki w wyborach parlamentarnych
Wybory Poparcie (lista krajowa) Zmiana punktów procentowych Lista krajowa Zmiana Okręgi jednomandatowe Zmiana Suma
1996 2.98% - 0 - 1 - 1[6]
2000 1,85% Red Arrow Down.svg 1,13 0 - 2 Green Arrow Up Darker.svg1 2
2004 3,79% Green Arrow Up Darker.svg1,94 0 - 2 - 2
2008 4,79% Green Arrow Up Darker.svg1,00 0 - 3 Green Arrow Up Darker.svg1 3
2012 5,83% Green Arrow Up Darker.svg1,04 5 Green Arrow Up Darker.svg5 3 - 8
Wyniki w wyborach do Parlamentu Europejskiego
Wybory Poparcie Zmiana punktów procentowych Mandaty Zmiana L. miejsc dla Litwy
2004 5,71% 0 13
2009 8,42% Green Arrow Up Darker.svg 2,71 1 Green Arrow Up Darker.svg 1 12
2014 8,06% Red Arrow Down.svg 0,36 1 - 11

Wyniki w wyborach samorządowych[edytuj]

Wybory Poparcie Zmiana punktów procentowych Mandaty Zmiana
2007 5,42% 53 +3
2011 6,50% + 1,08% 65 +12
2015 7.72% + 1,22% 67 +2
Wyniki w wyborach prezydenckich
Wybory Kandydat Głosowanie Poparcie Zmiana Uwagi
2009
Waldemar Tomaszewski I tura 4,74% - Druga tura się nie odbyła
2014
Waldemar Tomaszewski I tura 8,23% Green Arrow Up Darker.svg3,49 Nie zakwalifikował się do drugiej tury

Struktura organizacji[edytuj]

Prezesem rady naczelnej jest Waldemar Tomaszewski. Szefami oddziałów są: Wanda Krawczonok (Wilno), Waldemar Tomaszewski (wileński), Maria Pucz (trocki), Zdzisław Palewicz (solecznicki), Zbigniew Jedziński (święciański), Rita Tamašunienė (szyrwincki).

Przypisy

  1. [1]
  2. http://zw.lt/litwa/partia-pracy-sie-kurczy-rosnie-w-sile-alians-rosjan/
  3. W liczbę tę wliczone są również mandaty wywalczone przez pozostałe mniejszości słowiańskie np. w Kłajpedzie (4) i Wisagini (6)
  4. Balsavimo rezultatai Lietuvoje. Balsavimo rezultatai savivaldybėse
  5. W wyborach powtórzonych - http://www.2013.vrk.lt/2015_savivaldybiu_tarybu_rinkimai/output_lt/rezultatai_daugiamand_apygardose/apygardos_rezultatai7780.html
  6. Na skutek wyborów w marcu 1997, AWPL zwiększyła stan posiadania do 2 posłów

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]