Aksis

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Aksis
Axis[1]
C.H. Smith, 1827[2]
Ilustracja
Przedstawiciele rodzaju – grupa aksisów czytal (A. axis) w Zoo w Barcelonie
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

łożyskowce

Rząd

Cetartiodactyla

Podrząd

przeżuwacze

Infrarząd

Pecora

Rodzina

jeleniowate

Podrodzina

jelenie

Plemię

Cervini

Rodzaj

aksis

Typ nomenklatoryczny

Cervus axis Erxleben, 1777

Synonimy
Gatunki

zobacz opis w tekście

Aksis[4] (Axis) – rodzaj ssaka z podrodziny jeleni (Cervinae) w obrębie rodziny jeleniowatych (Cervidae).

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w południowej i południowo-wschodniej Azji[5][6][7].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała 130–155 cm, długość ogona 17–30 cm, wysokość w kłębie 55–95 cm; długość poroża u samców 20–110 cm; masa ciała 35–110 kg[6].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

  • Axis: epitet gatunkowy Cervus axis Erxleben, 1777; łac. axis „nieznany ssak” z Indii wspomniany przez Pliniusza Starszego[8].
  • Hyelaphus: gr. ὑς hus, ὑος huos „świnia, wieprz”; ελαφος elaphos „jeleń”[9]. Gatunek typowy: Cervus porcinus E.A.W. Zimmrmann, 1780.

Podział systematyczny[edytuj | edytuj kod]

Axis pojawił się na terenie obecnej Chińskiej Republiki Ludowej pod koniec miocenu[5]. Monofiletyczność Axis była wielokrotnie kwestionowana, ale najnowsze analizy filogenetyczne ją potwierdzają[5]. Do rodzaju należą następujące gatunki[5][4]:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Axis, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. C.H. Smith: A synopsis of the species of the class Mammalia. W: G. Cuvier & E. Griffith (red.): The animal kingdom: arranged in conformity with its organization. Cz. 5. London: G.B. Whittaker, 1827, s. 312. (ang.)
  3. C.J. Sundevall. Methodisk öfversigt af Idislande djuren, Linnés Pecora. „Kungliga Svenska vetenskapsakademiens handlingar”. För år 1844, s. 180, 1844 (szw. • łac.). 
  4. a b Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 174. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  5. a b c d C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 310. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.)
  6. a b S. Mattioli: Family Cervidae (Deer). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (red. red.): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 2: Hoofed Mammals. Barcelona: Lynx Edicions, 2011, s. 415–416. ISBN 978-84-96553-77-4. (ang.)
  7. D.E. Wilson & D.M. Reeder (red. red.): Genus Axis (ang.). W: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-04-05].
  8. Palmer 1904 ↓, s. 130.
  9. Palmer 1904 ↓, s. 337.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]