Akwedukt Pont-du-Gard

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pont du Garda
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Pont du gard.jpg
Kraj  Francja
Typ kulturowe
Spełniane kryterium I, III, IV
Numer ref. 344
Regionb Europa i Ameryka Północna
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 1985
na 9. sesji
a Oficjalna nazwa wpisana na liście UNESCO
b Oficjalny podział dokonany przez UNESCO
Położenie na mapie Francji
Mapa lokalizacyjna Francji
Pont du Gard
Pont du Gard
Ziemia 43°56′50,24″N 4°32′07,19″E/43,947290 4,535330

Akwedukt Pont du Gard – zachowany w dolinie rzeki Gard odcinek zbudowanego przez Rzymian akweduktu prowadzącego wodę ze źródeł w Uzès do Nîmes. Wzniesiono go po wschodniej stronie Masywu Centralnego. Budowla o łącznej długości około 50 km i całkowitym spadku 17 m, składała się z szeregu tuneli i mostów wzniesionych z bloków kamiennych bez użycia zaprawy. Powstała w latach 26 p.n.e. - 16 p.n.e. na polecenie Agrypy (na moście zachowała się poświęcona mu inskrypcja z 19 p.n.e.).

Opis[edytuj | edytuj kod]

Odcinek zwany Pont du Gard to trzypiętrowa arkada o wysokości 49 m i 27 m szerokości. Poszczególne części arkady zbudowano z różnej liczby łuków:

  • 6 w dolnej kondygnacji
  • 11 w środkowej
  • 35 w najwyższej

Dolna część spełniała rolę mostu przebiegającego nad rzeką. Na górnej umieszczono kanał prowadzący wodę. Całkowita długość zachowanego odcinka akweduktu wynosi ok. 270 m. Spadek, typowy dla rzymskich konstrukcji, to 35 cm na długości 1 km. Akwedukt dostarczał wodę w ilości ok. 20 tysięcy m³ dziennie. Spływała ona do zbiornika o średnicy 6 m, skąd rozprowadzana była do domów mieszkalnych, term i fontann.

Oprócz odcinka w dolinie Gardon zachowały się inne fragmenty akweduktu:

  • w pobliżu Bornegre – 17-metrowy odcinek mostu Pont de Bornegre w miejscu, w którym akwedukt po raz pierwszy wychodzi z tunelu;
  • przy Vers – 700-metrowy odcinek mostu zwany Pont Rue;
  • niedaleko Pont du Gard – mniejszy most zwany Pont de Saetanette;
  • oraz dwa 60-metrowe odcinki tunelu niedaleko Sernhac.
Akwedukt Pont-du-Gard w latach 50. XIX wieku

Historia[edytuj | edytuj kod]

Począwszy od IV wieku akwedukt zaczęto zaniedbywać (2/3 prześwitu kanału wypełnił osad), w IX wieku przestał być drożny, a okoliczna ludność zaczęła używać kamienia budowli do innych celów. Mimo to konstrukcja w większości pozostała nienaruszona.

Od średniowiecza do XVIII wieku akwedukt służył jako most przy przekraczaniu rzeki Gardon. Początkowo ruch odbywał się na drugim poziomie. Dla usprawnienia komunikacji zwężono znajdujące się powyżej filary, co naruszyło stabilność konstrukcji. W 1702 r. przywrócono pierwotną szerokość filarów, w 1743 r. ruch przeniesiono na niższy poziom. W XVIII wieku budowlę, która stała się atrakcją turystyczną, wyremontowano; prace konserwatorskie ponowiono w połowie XIX wieku (za panowania Napoleona III).

W 1985 r. akwedukt Pont du Gard wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Powódź, która w 1998 nawiedziła dolinę rzeki Gard, poważnie uszkodziła wszystkie pobliskie drogi, nie spowodowała jednak poważnych uszkodzeń budowli.

Panorama
Panorama

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]