Alan Greenspan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania


Alan Greenspan
Greenspan.jpg
Lata życia 1926-
Narodowość Amerykanin

Alan Greenspan (ur. 6 marca 1926 w Nowym Jorku) – amerykański ekonomista, wieloletni Przewodniczący Rady Gubernatorów Systemu Rezerwy Federalnej Stanów Zjednoczonych. Przez wielu jest uznawany za autorytet w dziedzinie ekonomii i polityki monetarnej Stanów Zjednoczonych.[potrzebne źródło] Doktor nauk ekonomicznych i kawaler Orderu Imperium Brytyjskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Młodość i wykształcenie[edytuj | edytuj kod]

Alan Greenspan urodził się w żydowskiej rodzinie w Nowym Jorku w 1926 roku. Jego ojciec, Herbert, pochodził z rodziny o korzeniach niemiecko-żydowskich, matka, Rose Goldsmith, z rodziny polskich Żydów z Buczacza[1]. Studiował w Juilliard w latach 19431944. Tytuł Bachelor of Science z dziedziny ekonomii otrzymał w 1948 roku, a magistra w 1950. W 1977 roku został uhonorowany tytułem doktora ekonomii. Jego praca doktorska nie jest udostępniania od 1987 na jego prośbę[2]. Wszystkie tytuły zdobył na Uniwersytecie Nowojorskim. Studiował także na Uniwersytecie Columbia.

Poglądy i praca zawodowa[edytuj | edytuj kod]

W latach 50. i 60. ubiegłego wieku związany był z pisarką Ayn Rand i jej obiektywistycznym ruchem, promując nieskrępowany kapitalizm jako filozofię socjalną i ekonomiczną. Pisał artykuły do pism ruchu. Był także autorem kilku esejów w książce Rand Capitalism: the Unknown Ideal. Popierał system monetarny oparty na złocie i leseferyzm. Jednocześnie był mocno krytykowany przez członków ruchu Leonarda Peikoffa i Harry'ego Binswangera, którzy uważali, że praca dla Rezerwy Federalnej jest porzuceniem ideałów obiektywizmu i zasad wolnego rynku.

Przed jego pracą dla systemu rezerwy federalnej USA Alan Greenspan był prezesem Aluminum Company of America (Alcoa), Automatic Data Processing, Inc., Capital Cities/ABC, Inc., General Foods, Inc., J.P. Morgan & Co., Inc., Morgan Guaranty Trust Company of New York, Mobil Corporation i The Pittston Company.

W latach 19741977 był szefem Zespołu Doradców Ekonomicznych (Council of Economic Advisers) prezydenta Geralda Forda.

Szef systemu rezerwy federalnej USA[edytuj | edytuj kod]

2 czerwca 1987 roku prezydent Ronald Reagan mianował Alana Greenspana na szefa rezerwy federalnej jako następcę Paula Volckera. Na jego nominację rynki zareagowały największymi w ciągu ostatnich pięciu lat spadkami – niektórzy uważali, że Greenspan będzie raczej politykiem. Senat zatwierdził go na tym stanowisku 11 sierpnia.

Już po dwóch miesiącach pracy musiał stawić czoło pierwszemu kryzysowi (czarny poniedziałek 1987).

18 maja 2004 r. został bezprecedensowo nominowany przez George'a W. Busha po raz piąty na szefa Rezerwy Federalnej. Łącznie to stanowisko zajmował podczas rządów czterech prezydentów – Ronalda Reagana, George'a H. W. Busha, Billa Clintona oraz George'a W. Busha.

Jako szef Rezerwy Greenspan zakończył urzędowanie 31 stycznia 2006 r. Jego następcą został Ben Bernanke. Swoje wspomnienia, obserwacje i analizy spisał w autobiograficznej książce Era zawirowań.

Ocena działalności w Fed[edytuj | edytuj kod]

Zwolennicy polityki Alana Greenspana jako szefa Fed uważają, że dzięki przemyślanej polityce monetarnej Stany Zjednoczone przeżywały jeden z najlepszych okresów prosperity w swojej historii, pomimo poważnych zagrożeń takich jak wydarzenia 11 września 2001 roku.

Krytycy uważają, że polityka interwencji Fed w czasie kryzysów takich jak np. upadek LTCM sztucznie podtrzymuje zaufanie inwestorów do hossy, kosztem jednak zwiększonej podaży pieniądza. W czasie rządów Greenspana podaż pieniądza M3 wzrosła o 187% z 3,5 bln do ponad 10 bln dolarów, średnio o 5,8% rocznie (procent składany)[1][2] (znacznie powyżej stopy wzrostu PKB). Na przykład w 2004 roku stopa procentowa Fed została ustalona na poziomie 1%, to jest poniżej inflacji[3]. Tak więc Fed w istocie dotował w tym czasie udzielanie kredytów. Zdaniem krytyków nadwyżka podaży pieniądza doprowadziła do powstania baniek spekulacyjnych, takich jak boom dot.comów w 2000 roku. Fed, nie interweniując, doprowadził do olbrzymiej misalokacji kapitału w gospodarce. Zwiększona podaż pieniądza dodatkowo może doprowadzić w przyszłości do poważnego kryzysu np. hiperinflacji.

Podczas przesłuchania przed Kongresem USA 24 października 2008 Greenspan przyznał[3], że to jego błędy przyczyniły się do nienotowanego od wielu lat kryzysu finansowego, jaki pojawił się w tym roku.

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
Alana Greenspana
Commons in image icon.svg