Albatros (obóz przejściowy)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Obóz przejściowy „Albatros”
Ilustracja
Pomnik
Typ

obóz przejściowy

Odpowiedzialny

 III Rzesza

Rozpoczęcie działalności

wrzesień 1939

Zakończenie działalności

1939-12-06 6 grudnia 1939(dts)

Miejsce

Piła

Liczba więźniów

500

Narodowość więźniów

Polacy i Żydzi

Upamiętnienie

pomnik

brak współrzędnych

Obóz przejściowy Albatros (niem. Zivilgefangenenlager Albatros) - niemiecki nazistowski obóz przejściowy dla cywilnych jeńców wojennych narodowości polskiej i żydowskiej, istniejący w Pile od września do grudnia 1939.

Obóz został założony z polecenia Głównego Urzędu Bezpieczeństwa Rzeszy przez pilską policję Staatspolizeistelle Schneidemühl we wrześniu 1939 w hali zamkniętych zakładów lotniczych Albatros. Aresztowań dokonywali funkcjonariusze gestapo. Więźniowie umieszczani w obozie pochodzili z pobliskich miejscowości, m.in. z Kaczor, Śmiłowa, Chodzieży, a także z ościennych województw oraz z Warszawy i Torunia.

W obozie umieszczano polskich nauczycieli, Niemców pochodzenia polskiego oraz Polaków pochodzenia żydowskiego[1]. Dużą grupę wśród więźniów stanowili duchowni katoliccy, którzy byli najgorzej traktowani ze wszystkich jeńców. Komendant obozu oraz strażnicy więzienni szykanowali więźniów oraz znęcali się nad nimi fizycznie.

Obóz znajdował się w hali, zajmującej powierzchnię 150 m², przedzieloną na trzy części drucianą siatką. Halę miał ogrzewać żeleźniak, który stał na środku pomieszczenia. Więźniowie spali na betonowej posadzce okrytej jedynie słomą, w wydzielonych bocznych częściach. Przed wejściem do hali mieściła się latryna oraz wanna z nigdy niezmienianą wodą. Teren obozu ogrodzony był drutem kolczastym. W środkowej części hali ulokowane były posterunki wartownicze, jak i przed halą[2]. Kiepskie warunki sanitarne powodowały, iż więźniowie często zapadali na dur brzuszny i biegunkę, mieli wszawicę. Racje żywieniowe były skąpe, na jednego więźnia dziennie przypadała kawa, 200 g chleba oraz zupa.
Jeńcy zmuszani byli do pracy w pilskich zakładach przemysłowych oraz majątkach ziemskich w pobliskich miejscowościach.

Przez obóz przejściowy przewinęło się około pół tysiąca więźniów, którzy po selekcji byli wysyłani przeważnie do obozu w Sachsenhausen. Żydów wywożono do obozów znajdujących się na terenie Wielkopolski i Pomorza.

Likwidacja obozu nastąpiła 6 grudnia 1939 na wniosek niemieckich mieszkańców Piły, którzy obawiali się rozprzestrzenienia się chorób.

W Pile, na rogu ulic Lotniczej i Wojska Polskiego w pobliżu miejsca, gdzie znajdował się obóz przejściowy stoi pomnik ku czci więźniów Albatrosa.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Obóz przejściowy na terenie pilskich zakładów lotniczych "Albatros". Wirtualny Sztetl.Muzeum Historii Żydów Polskich. [dostęp 2011-05-21].
  2. Hitlerowski obóz jeńców cywilnych "Albatros". Dawna Piła. Strona poświęcona historii Piły. [dostęp 2021-04-22].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Chwaliszewski Roman, Wolski Edmund: Pamięć i ból. Wrzesień 1939 roku na ziemi pilskiej. Piła: Wydawnictwo Media, 2009, s. 42. ISBN 978-83-60546-41-3.