Albatros białoczelny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Albatros szarogłowy
Thalassarche chrysostoma[1]
(Rothschild, 1893)
Albatros szarogłowy
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd ptaki neognatyczne
Rząd rurkonose
Rodzina albatrosy
Rodzaj Thalassarche
Gatunek albatros białoczelny
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 NT pl.svg

Albatros białoczelny (Thalassarche chrysostoma) – gatunek dużego ptaka z rodziny albatrosów. W dwóch podgatunkach zamieszkuje południowy Ocean Spokojny. Narażony na wyginięcie.

Taksonomia[edytuj]

Po raz pierwszy gatunek opisał Walter Rothschild w 1893 na podstawie holotypu z Nowej Zelandii. Nowemu gatunkowi nadał nazwę Diomedea bulleri[3]. Obecnie (2017) Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny umieszcza albatrosa białoczelnego w rodzaju Thalassarche. IOC wyróżnia dwa podgatunki[4]. Niektórzy autorzy uznają je za odrębne gatunki[3].

Podgatunki i zasięg występowania[edytuj]

IOC wyróżnia 2 podgatunki[4]:

Morfologia[edytuj]

Długość ciała wynosi 76–81 cm, rozpiętość skrzydeł 205–213 cm, masa ciała samca 2500–3800 g, samicy 2150–3200 g[3]. Czoło szare, srebrzyste. Głowa szara, podobnie jak gardło. Okolice oka i obszar z jego przodu czarne. Za i pod okiem można dostrzec biały pas. Grzbiet, górna częśc skrzydła i sterówki ciemnoszare. Kuper i spód ciała białe. Spód skrzydła biały z czarną końcówką i szerokim czarnym pasem. Dziób czarny z żółtymi krawędziami u góry i na dole dzioba i końcówką. Osobniki młodociane wyróżnia szarobrązowa głowa i brązowawy dziób[3].

Ekologia i zachowanie[edytuj]

Albatrosy białoczelne lęgną się w różnorodnych środowiskach, w tym na trawiastych łąkach, trawiastych zboczach, na klifach, w zakrzewieniach i w lasach. Żywią się głównie rybami, kałamarnicami i osłonicami; zjadają również ośmiornice i skorupiaki. Zwykle żerują samotnie, niekiedy przy obfitszych źródłach pokarmu tworzą grupy[5].

Lęgi[edytuj]

Albatrosy białoczelne lęgi wyprowadzają raz do roku. Na Snares Island większość zniesień przypada na styczeń, młode klują się w marcu–kwietniu, w pełni opierzone są w sierpniu lub wrześniu. Na Wyspach Chatham zniesienia przypadają na październik i listopad, młode wykluwają się w styczniu, a w pełni opierzone są w czerwcu lub lipcu. W przypadku dorosłych albatrosów z Snares i Solander Islands badano, jak wraz z postępem w lęgach zmienia się zasięg występowania tych albatrosów. Podczas inkubacji (styczeń–marzec) przebywają na szelfie na wschodzie i zachodzie Wyspy Południowej i na Morzu Tasmana. Po okresie, w którym muszą strzec piskląt (maj–kwiecień) spotykane są na szelfach w okolicy całej Wyspy Południowej. Po sezonie lęgowym ptaki dorosłe z młodymi wędrują w okolice Chile i Peru[5].

Status[edytuj]

IUCN uznaje albatrosa białoczelnego za gatunek bliski zagrożenia wyginięciem (NT, Near Threatened) nieprzerwanie od 2008 roku (stan w 2017). Wcześniej, w latach 2000–2005 uznawany był za gatunek narażony (VU, Vulnerable). W 1985 sztorm niemal całkowicie wymył glebę z Sisters Islands i wysp Forty-Fours. Choć zdawało się to nie wpłynąć na liczebność albatrosów białoczelnych, możliwe że poskutkowało późniejszym uszczupleniem populacji, jak to przewidywano dla albatrosów ciemnoskrzydłych (Diomedea (e.) sanfordi). Na nowozelandzkich wodach albatrosy białoczelne pospolicie łapią się na sznury haczykowe, używane podczas połowów ryb. Na wyspę Big Solander wprowadzono wekę (Gallirallus australis), która może zjadać jaja i pisklęta albatrosów[5].

Przypisy

  1. Thalassarche chrysostoma, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Thalassarche chrysostoma. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. a b c d e f Carboneras, C., Jutglar, F. & Kirwan, G.M.: Buller's Albatross (Thalassarche bulleri). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2017. [dostęp 1 marca 2017].<
  4. a b Frank Gill & David Donsker: Loons, penguins, petrels. IOC World Bird List (v7.1), 8 stycznia 2017. [dostęp 1 marca 2017].
  5. a b c Buller's Albatross Thalassarche bulleri. BirdLife International. [dostęp 1 marca 2017].