Albatros szarogłowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Albatros szarogłowy
Thalassarche chrysostoma[1]
(J. R. Forster, 1785)
Albatros szarogłowy
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd ptaki neognatyczne
Rząd rurkonose
Rodzina albatrosy
Rodzaj Thalassarche
Gatunek albatros szarogłowy
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 EN pl.svg
Pisklę

Albatros szarogłowy (Thalassarche chrysostoma) – gatunek dużego ptaka z rodziny albatrosów. Zamieszkuje Ocean Południowy. Zagrożony wyginięciem.

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Po raz pierwszy gatunek opisał Johann Reinhold Forster w 1785 na podstawie holotypu z okolic koła podbiegunowego na Oceanie Spokojnym. Nadał nowemu gatunkowi nazwę Diomedea chrysostoma[3]. Obecnie (2017) Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny umieszcza albatrosa szarogłowego w rodzaju Thalassarche. Uznaje gatunek za monotypowy[4].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała wynosi 70–85 cm, rozpiętość skrzydeł 180–220 cm, masa ciała samców 3096–4345 g, samic 2840–4175 g[3]. Głowa i szyja szare, dziób czarny z jaskrawożółtym pasem wzdłuż górnej krawędzi i z różową końcówką. Grzbiet ciemnoszary, sterówki i pierś białe. Spód skrzydeł biały, jedna z krawędzi czarna. Za okiem dostrzec można jasny pas. Osobniki młodociane mają głównie czarny dziób i głowę, ciemniejszy kark, słabo widoczną białą brew i niemal żadnej bieli na spodzie skrzydła[5].

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Albatrosy szarogłowe gniazdują na obszarze od przylądka Horn po Wyspę Campbella. Spotykane są na wodach całego Oceanu Południowego[3]. Przemieszczanie się młodych osobników było niegdyś zagadką dla badaczy. Zgłoszono jedynie kilka przypadków łapania się młodych albatrosów podczas połowów japońskich taklowców[6]. British Antarctic Survey rozpoczęło program śledzenia młodych albatrosów z Bird Island z użyciem telemetrii satelitarnej, trwający od 12 maja 2018 do 1 maja 2019[7].

Ekologia i zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Albatrosy szarogłowe gniazdują na stromych zboczach i klifach, zwykle porośniętych trawami. Skład pożywienia zmienny, zmienia się w poszczególnych latach i miejscach. Pożywieniem tych albatrosów są głównie głowonogi i ryby, lokalnie zjadają również skorupiaki, padlinę i minogokształtne. Pokarm zbierają z powierzchni wody, mogą jednak nurkować na głębokość do 6 m[8].

Lęgi[edytuj | edytuj kod]

Albatrosy szarogłowe powracają do kolonii lęgowych od końca września i wczesnym październikiem. Jaja składane są w październiku, młode wykluwają się w grudniu. Albatrosy te gniazdują raz na dwa lata[8]. Gniazdo to kopczyk z błota wyściełany trawami. Zniesienie liczy jedno jajo. Inkubacja trwa około 70 dni. Wyklucie się zajmuje pisklęciu 3 lub 4 dni. Później przez blisko 3 tygodnie jest nieustannie pilnowane. Młode powracają do swoich kolonii lęgowych przeważnie w wieku 6 lub 7 lat (niekiedy już 3). Mogą podjąć się rozrodu już w wieku 7 lat, jednak na Wyspie Campbella średni wiek to 13,5 roku, a na Georgii Południowej 12 lat[5].

Status[edytuj | edytuj kod]

IUCN uznaje albatrosa szarogłowego za gatunek zagrożony wyginięciem (EN, Endangered) nieprzerwanie od 2013 (stan w 2017). Wcześniej w latach 2000–2012 uznawany był za gatunek narażony (VU, Vulnerable), w 1994 – niższego ryzyka/bliski zagrożenia. Zagrożeniem dla tych ptaków jest połów z użyciem sznurów haczykowych, na które prócz ryb łapią się też albatrosy[8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Thalassarche chrysostoma, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Thalassarche chrysostoma. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. a b c Carboneras, C., Jutglar, F. & Kirwan, G.M.: Grey-headed Albatross (Thalassarche chrysostoma). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2017. [dostęp 1 marca 2017].
  4. Frank Gill & David Donsker: Loons, penguins, petrels. IOC World Bird List (v7.1), 8 stycznia 2017. [dostęp 1 marca 2017].
  5. a b Grey-headed albatross fact file. ARKive. [dostęp 1 marca 2017].
  6. Jessica Law: Nobody knows where juvenile Grey-headed Albatrosses go: until now. BirdLife International, 12 lipca 2018. [dostęp 13 lipca 2018].
  7. Grey-headed Albatross Juvenile Tracking. British Antarctic Survey. [dostęp 13 lipca 2018].
  8. a b c Grey-headed Albatross Thalassarche chrysostoma. BirdLife International. [dostęp 1 marca 2017].