Albin Świtalski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Albin Świtalski
Data i miejsce urodzenia 21 lutego 1836
Przeworsk
Data i miejsce śmierci 22 marca 1923
Lwów
Zawód, zajęcie urzędnik
Narodowość polska
Rodzice Szymon, Tekla
Małżeństwo Henryka (I),
Amalia (II),
Antonina (III)
Dzieci Henryka, Tadeusz, Zofia, Amalia, Kazimierz, Stefania
Krewni i powinowaci Domicela, Ludwika, Leon (rodzeństwo), Józef Popiel, Wilhelm Veith (teściowie)
Faksymile
Odznaczenia
Kawaler Orderu Franciszka Józefa (Austro-Węgry) Medal Jubileuszowy Pamiątkowy dla Cywilnych Funkcjonariuszów Państwowych

Albin Świtalski (ur. 21 lutego 1836 w Przeworsku, zm. 22 marca 1923 we Lwowie) – polski c. i k. urzędnik, starosta.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 21 lutego 1846 w Przeworsku jako syn zamieszkałych tamże Szymona i Tekli z domu Adamkiewicz[1][2][3][4], bratem Domiceli (po mężu Majewska), Ludwiki (po mężu Różańska), Leona (ksiądz)[5]. Uczestniczył w powstaniu styczniowym 1863[6].

W okresie zaboru austriackiego wstąpił do administracyjnej służby państwowej. Od około 1864 był praktykantem konceptowym w Komisji Namiestnictwa w Krakowie (K.K. Statthalterei-Commision in Krakau)[7]. Następnie przeszedł do pracy w C. K. Namiestnictwie we Lwowie (K.K. Statthalterei in Lemberg), gdzie od około 1866 był praktykantem konceptowym[8]. Od około 1869 w charakterze prowizorycznym, od około 1871 jako etatowy adjunkt konceptowy, a od około 1871 jako prowizoryczny koncepista namiestnictwa, od około 1873 jako prowizoryczny komisarz powiatowy, od około 1874 jako komisarz powiatowy był przydzielony w C. K. Namiestnictwie do pracy C. K. Komisji Krajowej dla Spraw Odkupu i Uporządkowania Ciężarów Gruntowych oraz do C. K. Dyrekcji Funduszów Indemnizacyjnych[9]. Od około 1875 do około 1889 sprawował stanowisko komisarza powiatowego w C. K. starostwie powiatu sanockiego[10]. Równolegle, od około 1876, potem od około 1879 do około 1883 był zastępcą prezydującego C. K. Powiatową Komisją Szacunkową, tj. starosty Leona Studzińskiego[11]. Wszedł w skład władz powołanego w 1889 sanockiego gniazda Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, zostając zastępcą wydziałowych[12].

Po odejściu z Sanoka krótkotrwale od około 1889 pracował w randze sekretarza namiestnictwa w C. K. Namiestnictwie we Lwowie[13]. Później sprawował stanowisko c. k. starosty powiatu rudeckiego od około 1891 do około 1904[14][15][16]. Z tytułu piastowanego urzędu w tym okresie był także przewodniczącym C. K. Rady Szkolnej Okręgowej[17]. Po ustąpieniu z urzędu starosty rudeckiego został przeniesiony w stan spoczynku[18].

Był trzykrotnie żonaty. Jego pierwszą żoną była Henryka z domu Kaukol (1844-1872), z którą miał córkę Henrykę Marię (1872-1948, po mężu Śnieżek)[19]. Drugą żoną od ok. 1875 była Amalia Celestyna z domu Popiel (ur. 8 kwietnia 1840, córka Heleny z domu Skolimowskiej oraz Józefa Popiela - urzędnika magistratów miejskich w Stryju, od ok. 1840 w Stanisławowie, później urzędnika sądowego w Złoczowie, do ok. 1870 dyrektora urzędu pomocniczego c. k. sądu obwodowego w Tarnopolu[20][2][3]; zm. 7 lutego 1882 dzień po urodzeniu córki Amalii Zofii[21])[22], z którą miał dzieci: Tadeusza Felicjana (ur. 9 czerwca 1876[20], zm. 19 maja 1887 w wieku 11 lat[23]), Zofię Jadwigę[22] (ur. 17 grudnia 1877[2], zm. 31 maja 1881 w wieku 3,5 lat na zapalenie oskrzeli[24]; obie zostały pochowane na cmentarzu przy ul. Jana Matejki w Sanoku[25], a ich nagrobek został wpisany do rejestru obiektów zabytkowych i podlega ochronie prawnej[26]) i Amalię Zofię (ur. 6 lutego 1882[3], nauczycielka[27], od około 1902 nauczycielka nadetatowa w pięcioklasowej szkole żeńskiej w Rudkach jako Amalia Świtalska[28], latem 1905 mianowana stałą nauczycielką w sześcioklasowej szkole żeńskiej w Rudkach[29], gdzie do końca życia pracowała jako Amalia Karpow, zm. 23 kwietnia 1906[30]). Trzecią żoną była Antonina Maria z domu Veith[22] (1855-1944[31], pochodząca ze spolonizowanej rodziny austriackiej[16], osiedlonej w Sanoku w 1834, córka Wilhelma Veitha[32], emerytowanego inspektora podatkowego w Sanoku[33], w 1877 pomocnica nauczycielska w czteroklasowej szkole żeńskiej w Sanoku[34]), z którą miał syna Kazimierza Stanisława (1886-1962[32], legionista, polityk w II RP[16]) i Stefanię (po mężu Wciślak)[5].

Zmarł 22 marca 1923 we Lwowie[5]. Został pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie[5].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

austro-węgierskie

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Księga parafialna kościoła Ducha Świętego w Przeworsku, akt chrzt Albina Świtalskiego, k. 65
  2. a b c Księga urodzeń 1870–1882 Sanok. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 108 (poz. 5).
  3. a b c Księga urodzeń 1870–1882 Sanok. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 157 (poz. 20).
  4. Tu podano miejsce urodzenia w Tarnopolu i imię ojca Zenon. Albin Świtalski. geni.com. [dostęp 2019-11-11].
  5. a b c d Albin Świtalski. geni.com. [dostęp 2019-11-11].
  6. Kazimierz Świtalski. zolnierze-niepodleglosci.pl. [dostęp 2021-06-06].
  7. Członkowie TG „Sokół” w Sanoku 1889–1946. sokolsanok.pl. [dostęp 2015-06-17].
  8. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1890. Lwów: 1890, s. 3.
  9. a b Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie für das Jahr 1904. Wiedeń: 1904, s. 756.
  10. a b c Monika Szkółka. Sylwetka polityczna Kazimierza Świtalskiego. „Rocznik Sanocki”. Tom IX, s. 225, 2006. Towarzystwo Przyjaciół Sanoka i Ziemi Sanockiej. ISSN 0557-2096. 
  11. a b Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie für das Jahr 1905. Wiedeń: 1905, s. 154.
  12. Henryka Świtalska (Kaukol). geni.com. [dostęp 2019-11-11].
  13. a b Księga urodzeń 1870–1882 Sanok. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 90 (poz. 83).
  14. Księga aktów zejść rzym.-kat. Sanok 1878–1904. T. H. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 48 (poz. 35).
  15. a b c Ewa Filip: Amalia Celestyna Świtalska. starecmentarze.sanok.pl. [dostęp 2019-03-09].
  16. Księga aktów zejść rzym.-kat. Sanok 1878–1904. T. H. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 131 (poz. 97).
  17. Księga aktów zejść rzym.-kat. Sanok 1878–1904. T. H. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 38 (poz. 86).
  18. Paweł Nestorowicz: Boża rola. Przyczynek do historii cmentarzy sanockich w 110-tą rocznicę konsekracji cmentarza przy ul. Rymanowskiej. Sanok: 2005, s. 45, 48, 49.
  19. Zabytkowe nagrobki. starecmentarze.sanok.pl. [dostęp 2019-03-09].
  20. Kronika. Wynik nauczycielskich egzaminów kwalifikacyjnych. „Echo Przemyskie”. Nr 84, s. 3, 18 października 1902. 
  21. Wiadomości osobiste. „Dziennik Urzędowy c. k. Rady szkolnej krajowej w Galicyi”. Nr 22b, s. 362, 9 sierpnia 1905. 
  22. a b Księga chrztów 1882–1892. Parafia rzymskokatolicka w Sanoku, s. 101 (poz. 58).
    • Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1876, Lwów 1876, s. 54.
    • CK Gimnazjum Państwowe Wyższe w Sanoku. Katalog główny, rok szkolny 1901/1902 (zespół 7, sygn. 29). AP Rzeszów – O/Sanok, s. 597.
  23. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1877. Lwów: 1877, s. 439.
  24. Dary na Skarb polski. „Gazeta Lwowska”. Nr 70, s. 5, 25 marca 1919.