Albin Siwak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Albin Siwak
Ilustracja
Albin Siwak (1981)
Data i miejsce urodzenia 27 stycznia 1933
Wołomin
Data i miejsce śmierci 4 kwietnia 2019
Warszawa
Zawód, zajęcie robotnik, polityk, dyplomata
Partia PZPR, SdRP, Stronnictwo Narodowe „Ojczyzna”
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi Brązowy Krzyż Zasługi 40 years of victory rib.png

Albin Siwak (ur. 27 stycznia 1933 w Wołominie, zm. 4 kwietnia 2019 w Warszawie[1]) – polski robotnik, polityk i związkowiec komunistyczny, autor książek wspomnieniowych oraz działacz społeczny. Członek Biura Politycznego KC PZPR w latach 1981–1986 oraz radca ambasady PRL w Trypolisie w latach 1986–1990.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Józefa i Czesławy z domu Mielczarek. Urodził się w Wołominie. W 1935 razem z rodziną przeprowadził się na warszawską Pragę. Jego ojciec był mistrzem budowlanym oraz członkiem Polskiej Partii Socjalistycznej, matka pracowała jako gospodyni domowa[2]. Okres okupacji niemieckiej spędził wraz z rodziną w Warszawie[3]. Po zakończeniu wojny razem z ojcem wyjechał na Ziemie Odzyskane, gdzie we wsi Lutry Józef Siwak otrzymał stanowisko wójta[2][4]. Ukończył siedem klas szkoły podstawowej[5]. W 1950 wyjechał w poszukiwaniu pracy do Warszawy[6]. Został skierowany do brygady murarskiej na MDM-ie. Szybko stał się przodownikiem pracy i awansowano go na brygadzistę w Zakładzie Robót Montażowych Kombinatu Budownictwa Miejskiego „Warszawa-Wschód”. Należał do Powszechnej Organizacji „Służba Polsce”[3]. W jej szeregach pracował przy budowie Nowej Huty. Był wielokrotnie wyróżniany wysokimi odznaczeniami państwowymi także po zakończeniu innych większych budów, w których brał udział. Zmarł 4 kwietnia 2019.

Działalność polityczna[edytuj | edytuj kod]

PRL[edytuj | edytuj kod]

Od lat 50. był aktywnym działaczem w związkach zawodowych. W 1968 wstąpił do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej[7]. W PZPR związał się z nieformalną narodowo-komunistyczną frakcją tzw. „moczarowców”[8]. Delegat na VIII, IX i X Zjazd PZPR[3]. W latach 1972–1981 pełnił funkcję I sekretarza POP w Zakładzie Robót Montażowych Kombinatu Budowlanego „Warszawa Wschód” (pracował tam od 1953)[3]. Był członkiem Komitetu Warszawskiego, a od 1978 należał do jego egzekutywy[3]. W latach 1980–1982 był wiceprzewodniczącym Zarządu Głównego Niezależnego Związku Zawodowego Budowlanych, Przemysłu Budowlanego i Spółdzielczości Mieszkaniowej. W 1979 Kongres Związków Zawodowych wybrał go na członka Światowej Federacji Związków Zawodowych.

6 października 1980 został zastępcą członka Komitetu Centralnego PZPR. Był członkiem Komitetu Centralnego PZPR od lipca 1981 roku do stycznia 1990 (do czasu rozwiązania partii)[9]. W latach 1981–1986 członek Biura Politycznego PZPR[10]. W tych latach jednocześnie pełnił funkcję przewodniczącego Komisji Skarg i Interwencji w KC PZPR[2].

W latach 80. (obok m.in. Tadeusza Grabskiego, Stefana Olszowskiego, Stanisława Kociołka i Mirosława Milewskiego) był przedstawicielem frakcji dogmatycznej[11]. Po tzw. karnawale „Solidarności” przestał odgrywać pierwszoplanową rolę w Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej[12].

W latach 80. był przeciwnikiem i krytykiem NSZZ „Solidarność”[8]. Według biuletynu „Solidarności” 30 września 1980 roku mówił przedstawicielom reżimowych związków zawodowych, że powstały specjalne jednostki armii i milicji do tłumienia oporu społecznego (w tym do tłumienia działaczy „Solidarności”). Według relacji siły te miały zostać wykorzystane w okolicach grudnia 1980 roku, kiedy PZPR spodziewał się spadku poparcia dla „Solidarność”. W przekazie Siwak wspomniał o sześcioosobowym Komitecie Ocalenia Narodowego z Wojciechem Jaruzelskim i Czesławem Kiszczakiem na czele[13].

W 1986 został wiceprezesem Budowlanego Klubu Sportowego SKRA. Był inicjatorem budowy pomnika „Poległym w Służbie i Obronie Władzy Ludowej” w Warszawie[3]. Od 1986 pełnił funkcję radcy ambasady PRL w Trypolisie. W 1987 został wybrany na przewodniczącego komitetu ds. trwałego upamiętnienia Polaków poległych w II wojnie światowej w obronie Tobruku i okolicznych miejscach[2]. Odwołany ze swojego stanowiska dyplomatycznego w marcu 1990 przez ministra spraw zagranicznych Krzysztofa Skubiszewskiego[14].

III RP[edytuj | edytuj kod]

Po 1990 był członkiem Socjaldemokracji Rzeczypospolitej Polskiej. Z partii został usunięty po konflikcie z Leszkiem Millerem. Związał się na krótki czas ze Stronnictwem Narodowym „Ojczyzna”. Na emeryturze zajął się działalnością pisarską i publicystyczną. Był członkiem zarządu Społecznego Komitetu Obrony Symboli Pamięci Ofiar Wojen[15][16].

Albin Siwak w kulturze[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na wzbudzane kontrowersje oraz braki w edukacji, w latach 80. Albin Siwak stał się tematem dowcipów. Ze względu na szklane oko był nazywany Falconettim (od postaci z serialu Pogoda dla bogaczy)[5]. Jego wyuczony zawód (betoniarz) nabrał podwójnego znaczenia i kojarzył się przede wszystkim z partyjnym „betonem” niż z zawodem[9].

W 2001 roku powstał film dokumentalny Ja, robotnik budowlany (reżyseria Maria Zmarz-Koczanowicz, scenariusz Teresa Torańska), poświęcony Albinowi Siwakowi[17].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Był żonaty, miał trójkę dzieci. Mieszkał w Rembertowie[5].

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Nie żyje Albin Siwak. jednodniowka.pl, 2019-04-12. [dostęp 2020-07-28].
  2. a b c d e f Albin Siwak - Bez strachu - WSPOMNIENIA STARE I NOWE - czyli jak ujarzmiano Polskę i Polaków.. aferyprawa.eu, 2011-06-20. [dostęp 2020-07-28].
  3. a b c d e f Dane osoby z katalogu kierowniczych stanowisk partyjnych i państwowych PRL. katalog.bip.ipn.gov.pl. [dostęp 2020-07-28].
  4. a b Historia. Ochrzcili mnie betonem i ciemniakiem. gazetaolsztynska.pl, 2013-09-09. [dostęp 2020-07-28].
  5. a b c Od łopaty do dyplomaty. fakty.interia.pl, 2007-01-19. [dostęp 2020-07-28].
  6. Albin Siwak: To ja puściłem szczura o stanie wojennym. polskatimes.pl, 2011-07-22. [dostęp 2020-07-28].
  7. Maciej Eckardt: Trwały ślad po Siwaku…. mysl-polska.pl, 2019-04-21. [dostęp 2020-07-28].
  8. a b Mateusz Pawlak, Robert Mazurek: Gołębiem może nie byłem - rozmowa Mazurka z Albinem Siwakiem. rp.pl, 2014-08-22. [dostęp 2020-07-28].
  9. a b Sławomir Cenckiewicz (opr.): Chleb będzie bronią ideologiczną. Przemówienie Albina Siwaka na plenarnym posiedzeniu KW PZPR w Gdańsku, 10 czerwca 1983 r.. polska1918-89.pl. [dostęp 2020-07-28].
  10. Piotr Osęka: Twardogłowi towarzysze z PZPR kontra "zdrowy nurt robotniczy" Albina Siwaka. wyborcza.pl, 2019-01-28. [dostęp 2020-07-28].
  11. Gasztold-Seń 2013 ↓, s. 183.
  12. Gasztold-Seń 2013 ↓, s. 186.
  13. MacEachin 2011 ↓, s. 220.
  14. Piotr Gontarczyk - Myśli betoniarza (Albin Siwak), niniwa22.cba.pl [dostęp 2020-07-28].
  15. Społeczny Komitet Obrony Symboli Pamięci Ofiar Wojen. rejestr.io. [dostęp 2020-07-28].
  16. Społeczny Komitet Obrony Symboli i Pamięci Ofiar Wojny. krs-pobierz.pl. [dostęp 2020-07-28].
  17. Ja, robotnik budowlany. sfp.org.pl. [dostęp 2020-07-28].
  18. Wojskowy Przegląd Historyczny, nr 1 (107), styczeń-marzec 1984, str. 116
  19. Wojskowy Przegląd Historyczny, nr 4 (114), październik-grudzień 1985, str. 265

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]