Albrecht Hohenzollern (1809–1872)

Albrecht Hohenzollern

Friedrich Heinrich von Preußen
Albrecht ks. pruski (ok. 1859)
książę generał
Dynastia	Hohenzollernowie
Data i miejsce urodzenia	4 października 1809 Królewiec
Data i miejsce śmierci	14 października 1872 Berlin
Ojciec	Fryderyk Wilhelm III Pruski
Matka	Luiza Pruska
Żona	1. Marianna Orańska 2. Rozalia von Rauch
Dzieci	z Marianną Orańską: Charlotta, Albrecht, Elżbieta, Aleksandra; z Rozalią von Rauch: Wilhelm, Friedrich
Odznaczenia

Friedrich Heinrich Albrecht (ur. 4 października 1809 w Królewcu, zm. 14 października 1872 w Berlinie) – książę (Prinz von Preußen) i generał pruski, 1830–1849 mąż królewny niderlandzkiej Marianny Orańskiej.

Życiorys

Albrecht urodził się jako dziewiąte dziecko i najmłodszy syn królewskiej pary pruskiej Fryderyka Wilhelma III i Luizy Mecklemburg-Strelitz w Królewcu, gdzie rodzina przebywała na dobrowolnym wygnaniu po ucieczce z okupowanego przez Napoleona Berlina. W pierwszym roku życia stracił matkę. Według zwyczajów panujących w rodzie Hohenzollernów (utrzymywanych do 1918) w wieku lat 10 przywdział mundur oficerski 1 Pułku Gwardii Pieszej. W 1829 wstąpił do kawalerii i pozostał w niej do końca życia. W wojnie prusko-austriackiej w 1866 walczył m.in. w bitwie pod Sadową. W czasie wojny francusko-niemieckiej (1870–1871) znając swoje ograniczenia, nie przyjął ofiarowanego mu przez brata Wilhelma I dowództwa jednej z armii i zadowolił się dowodzeniem 4 Dywizją Kawalerii. Zmarł jako generał-pułkownik i szef 1. Pułku Dragonów, który potem do 1918 nosił jego imię.

Z małżeństwa z Marianną Orańską, które rozpadło się w 1845 i zakończyło rozwodem w 1849, mieli czworo dzieci:

• Fryderyka Luiza Wilhelmina Marianna Charlotta (1831–1855), od 1850 księżna Saksonii-Meiningen
• Fryderyk Wilhelm Nikolaus Albrecht (1837–1906), w latach 1885–1906 regent Księstwa Brunszwiku
• Fryderyka Luiza Wilhelmina Elżbieta (27 sierpnia – 9 października 1840)
• Fryderyka Wilhelmina Luiza Elżbieta Aleksandra (1842–1906), od 1865 księżna Meklemburgii-Schwerinu

W 1853 Albrecht zawarł źle przyjęte przez dwór brata, króla Fryderyka Wilhelma IV, morganatyczne małżeństwo z Rozalią von Rauch (1820–1879), córką ministra wojny Gustava von Raucha, opuścił Prusy i osiedlił się w Dreźnie, w wybudowanym przez siebie pałacu Albrechtsberg. Dynastia pruska pogodziła się z nim dopiero po wstąpieniu na tron pruski drugiego brata, Wilhelma I (1861). Miał z Rozalią dwóch synów, którzy otrzymali od Wilhelma I tytuł hrabiów von Hohenau:

• Georg Albrecht Wilhelm (1854–1930)
• Bernhard Wilhelm Albrecht Friedrich (1857–1914)

Linia Albrechta wygasła po mieczu w 1940 wraz ze śmiercią jego wnuka, księcia Friedricha Heinricha, ostatniego właściciela pałacu w Kamieńcu Ząbkowickim. Dobra kłodzkie przypadły księciu Waldemarowi von Hohenzollernowi.

Albrecht posiadał oprócz Albrechtsbergu także pałac Prinz-Albrecht-Palais w Berlinie przy Wilhelmstrasse 102. Wynajęty w 1931 roku władzom Rzeszy, pałac był od 1934 główną siedzibą gestapo. Dziś na jego miejscu stoi Muzeum Topografia Terroru (niem. Topographie des Terrors).

Odznaczenia

Odznaczenia księcia Albrechta to między innymi:

• Order Orła Czarnego na łańcuchu
• Krzyż Wielki Orderu Orła Czerwonego z mieczami i liśćmi dębu
• Order Królewski Korony I klasy z mieczami
• Krzyż Wielkiego Komtura Orderu Hohenzollernów z mieczami
• Order Pour le Mérite z liśćmi dębu
• Krzyż Żelazny I klasy
• Order Hohenzollernów I klasy ordynku książęcego z mieczami
• Krzyż Wielki Orderu Alberta Niedźwiedzia (Anhalt)
• Order Wierności (Badenia)
• Krzyż Wielki Orderu Zasługi Korony Bawarskiej (Bawaria)
• Kawaler Orderu Maksymiliana Józefa (Bawaria)
• Krzyż Wielki Orderu Henryka Lwa (Brunszwik)
• Krzyż Wielki Orderu Legii Honorowej (Francja)
• Krzyż Wielki Orderu Zbawiciela (Grecja)
• Order Świętego Jerzego (Hanower)
• Krzyż Wielki Orderu Gwelfów (Hanower)
• Order Lwa Złotego (Hesja)
• Krzyż Wielki Orderu Ludwika (Hesja)
• Medal Zasługi Wojskowej (Lippe)
• Krzyż Wielki Orderu Korony Wendyjskiej (Meklemburgia)
• Krzyż Zasługi Wojskowej I klasy (Meklemburgia)
• Krzyż Zasługi za Odznaczenie się Podczas Wojny (Meklemburgia-Strelitz)
• Krzyż Wielki Orderu Lwa Niderlandzkiego (Niderlandy)
• Krzyż Wielki Orderu Świętego Stefana (Austro-Węgry)
• Krzyż Zasługi Wojskowej (Austro-Węgry)
• Krzyż Wielki Orderu Domowego i Zasługi (Oldenburg)
• Krzyż Wielki Orderu Wieży i Miecza (Portugalia)
• Order Świętego Andrzeja (Imperium Rosyjskie)
• Order Świętego Jerzego III klasy (Imperium Rosyjskie)
• Order Korony Rucianej (Saksonia)
• Krzyż Wielki Orderu Sokoła Białego (Saksonia)
• Krzyż Wielki Orderu Ernestyńskiego (Saksonia)
• Krzyż Wielki Orderu Świętego Ferdynanda (Sycylia)
• Krzyz Wielki Orderu Korony Wirtemberskiej (Wirtembergia)
• Krzyż Wielki Orderu Zasługi Wojskowej (Wirtembergia)

Bibliografia

• Henryk Grzybowski, Książęta pruscy na Ziemi Kłodzkiej w: red. Janusz Laska, Mieczysław Kowalcze, Popularna Encyklopedia Ziemi Kłodzkiej, t. II (K-M), Kłodzko-Nowa Ruda: Kłodzkie Towarzystwo Oświatowe, 2009, s. 163–165, ISBN 978-83-60478-90-5.
• Henryk Grzybowski, Książęce „ślady” w nazwach polanickich zdrojów w: Henryk Grzybowski, Georg Wenzel (red.), Polanica Zdrój wczoraj i dziś, tom I, Nowa Ruda–Polanica-Zdrój 2006, s. 407–412, ISBN 83-88842-98-6.
• Marek Gaworski, Pałac w Kamieńcu Ząbkowickim. Architektura i właściciele, Strzelce Opolskie 2009.
• Georg von Alten, Handbuch für Heer und Flotte, tom IV, Berlin 1912
• Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee 1870/71, Berlin: E. S. Mittler und Sohn, 1871  (niem.).

Linki zewnętrzne

• Familiengeschichte Prinz Albrecht von Preußen (niem. Hohenzollern, Albrecht)