Albrecht I Habsburg

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Albrecht I Habsburg
Z łaski Bożej król Rzymian, książę Austrii i Styrii, pan Karnioli, Marchii Wendyjskiej i Port Naon, hrabia Habsburga i Kyburga, landgraf Alzacji
Ilustracja
ilustracja herbu
Król Rzymian (Niemiec)
Okres

od 1298
do 1308

Koronacja

1298

Poprzednik

Adolf z Nassau

Następca

Henryk VII Luksemburski

Książę Austrii
(razem z Rudolfem II (do 1283) i
Rudolfem III (1298-1307))
Okres

od 1282
do 1308

Poprzednik

Rudolf I Habsburg

Następca

Leopold I i Fryderyk III

Dane biograficzne
Dynastia

Habsburgowie

Data urodzenia

1255

Data śmierci

1 maja 1308

Miejsce spoczynku

Katedra w Spirze

Ojciec

Rudolf I Habsburg

Matka

Gertruda von Hohenberg

Albrecht I Habsburg (ur. 1255, zm. 1 maja 1308 nad rzeką Reuss koło Brugg[1]) – od 1282 r. książę Austrii[2], od 1298 r. król Niemiec[2].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wczesne lata[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w lipcu 1255 r. W 1282 r., za zgodą elektorów Rzeszy, ojciec, król Rudolf I, nadał Albrechtowi w lenno Księstwo Austrii, dziedzictwo po wymarłych Babenbergach. Rudolf starał się zapewnić synowi sukcesję w Niemczech, jednak elektorzy obawiali się rosnącej potęgi rodu Habsburgów. Wobec tego po śmierci Rudolfa I (1291) w 1292 r. tron przejął niespokrewniony z Habsburgami Adolf z Nassau.

Wybór na króla Niemiec[edytuj | edytuj kod]

Detronizacja Adolfa z Nassau, wybór na króla Albrechta I Habsburga.

Rządy Adolfa z Nassau były bardzo niepopularne. Albrecht zdobył wobec tego tron w lipcu 1298 r., kiedy wybrano go w Moguncji jako antykróla przeciwko królowi Adolfowi z Nassau[1]. Koronował się miesiąc później w Akwizgranie. Albrecht zwyciężył przeciwnika w bitwie pod Göllheim[2] (Adolf z Nassau zginął w bitwie) i stał się jedynowładcą Rzeszy.

Polityka wewnętrzna[edytuj | edytuj kod]

Albrecht próbował zdobyć dla Habsburgów sukcesję hrabstw Holandii i Zelandii w Niderlandach. Na tym tle doszło do konfliktu z elektorami-arcybiskupami Moguncji Gerardem II z Eppsteinu, Kolonii Wigboldem z Holte i Trewiru Dietrichem von Nassau oraz palatynem Renu Rudolfem I Wittelsbachem. Na próbę pozbawienia go tronu król odpowiedział odebraniem majątków królewskich, które elektorzy bezprawnie zajęli, oraz anulowaniem ceł nałożonych od 1250 r. na kupców i szlachtę w Nadrenii. Znacznie osłabiło to siłę nadreńskich elektorów. Konsekwentnie później prowadził politykę popierania miast i obrony chłopów i żydów.

Polityka zagraniczna[edytuj | edytuj kod]

Nieprzyjazne były stosunki pomiędzy Albrechtem a papiestwem. W 1295 r., jeszcze jako książę austriacki Albrecht zawarł sojusz z przeciwnikiem papieża Bonifacego VIII, królem FrancjiFilipem IV. Ponadto Albrecht nie zabiegał o poparcie papieża[1], a ten uważał się za zwierzchnika władzy królewskiej i cesarskiej w Niemczech. Z czasem, wobec odmowy uznania elekcji zmienił politykę wobec Bonifacego, licząc na możliwość koronowania się na cesarza. Zerwał przyjazne stosunki z Francją i popierał sukcesję Andegawenów, podopiecznych papieża, na Węgrzech. W 1303 r. papież uznał nawet elekcję Albrechta Habsburga, w zamian za co Albrecht obiecał, że żaden z jego synów nie zostanie wybrany na króla niemieckiego bez zgody papieża.

Habsburgowie w Czechach[edytuj | edytuj kod]

W 1306 r., gdy zamordowano Wacława III, nadał Czechy w lenno swojemu synowi, Rudolfowi III[1] (odbierając je Henrykowi Karynckiemu). Rudolf zmarł jednak w 1307 r., a przejęcie władzy w Czechach przez Habsburgów nie udało się (tron po Rudolfie przejął znowu Henryk Karyncki, potem Luksemburgowie).

Wyprawa do Turyngii[edytuj | edytuj kod]

W 1307 r. Albrecht wyprawił się do Turyngii przeciw landgrafowi Fryderykowi I z rodu Wettynów. Poprzednik Albrechta, Adolf z Nassau, wykupił kraj od poprzedniego władcy, landgrafa Albrechta II Wyrodnego, ale ten ostatni został usunięty z tronu. Król próbował przywrócić zależnego od Korony władcę, lecz został pokonany w bitwie pod Luckau w maju tego roku.

Śmierć i pochówek[edytuj | edytuj kod]

Pogrzeb królów Adolfa z Nassau i Albrechta Habsburga w 1309 r. w katedrze w Spirze

Albrecht I zginął zamordowany (1308) przez bratanka[1] Jana Parricidę[3], kiedy tłumił bunt w Szwabii. Pochowany w Spirze[1]. Nowym władcą został Henryk VII Luksemburski.

W kulturze[edytuj | edytuj kod]

Małżeństwa i potomstwo[edytuj | edytuj kod]

Albrecht ożenił się 20 grudnia 1274 r. z Elżbietą Tyrolską, córką hrabiego Tyrolu Meinharda II i Elżbiety Wittelsbach, córki księcia Bawarii Ottona II i miał z nią razem siedmiu synów i pięć córek:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f Albrecht I Habsburg (król Niemiec 1298–1308), TwojaHistoria.pl [dostęp 2022-01-27] (pol.).
  2. a b c Albrecht I, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2022-01-27].
  3. Albrecht I, Die Welt der Habsburger [dostęp 2022-01-27] (ang.).