Aldona Anna Giedyminówna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Aldona Anna Giedyminówna
Z Bożej łaski królowa Polski, ziemi krakowskiej, sandomierskiej, łęczyckiej, sieradzkiej i Kujaw, pani i dziedziczka Pomorza
ilustracja
Królowa Polski
Okres panowania od 25 kwietnia 1333
do 25 maja 1339
Jako żona Kazimierza Wielkiego
Koronacja 25 kwietnia 1333
Poprzedniczka Jadwiga kaliska
Następczyni Adelajda Heska
Dane biograficzne
Dynastia Giedyminowicze
Data urodzenia ok. 13111313
Data i miejsce śmierci 25 maja 1339
Kraków
Miejsce spoczynku Bazylika archikatedralna św. Stanisława i św. Wacława w Krakowie
Ojciec Giedymin
Matka prawdopodobnie Jewna
Rodzeństwo Narymunt

Witold Giedyminowic Olgierd Koriat (Michał) Jawnuta Kiejstut Lubart Monwid Elżbieta Maria Eufemia (?) Helena (?) Augusta Anastazja

Mąż Kazimierz III Wielki
Dzieci Elżbieta
Kunegunda

Aldona Anna (ur. ok. 13111313[1], zm. 25 maja[2] 1339 w Krakowie) – księżniczka litewska i królowa Polski z dynastii Giedyminowiczów, córka wielkiego księcia Litwy Giedymina i prawdopodobnie Jewny.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Była pierwszą żoną króla Polski Kazimierza Wielkiego. Małżeństwo zostało zaaranżowane przez rodziców młodej pary i miało wzmocnić polityczny sojusz między Polską a Wielkim Księstwem Litewskim. Po przybyciu do Polski przyjęła chrzest oraz imię Anna. Rocznik Traski zapisał ten fakt pod datą 30 kwietnia 1325 roku, jednak nie znalazła ona całkowitej akceptacji w historiografii[3]. Zgodnie z przekazem Jana Długosza chrzest księżniczki nastąpił 28 czerwca 1325 roku[4]. 16 października 1325 w Krakowie miał miejsce ślub Aldony Anny z księciem Kazimierzem. Księżniczka urodziła Kazimierzowi dwie córki:

Ponad miesiąc po śmierci Władysława I Łokietka, 25 kwietnia 1333 roku, Aldona Anna, mimo sprzeciwu teściowej Jadwigi, została koronowana wraz z Kazimierzem na Wawelu[5].

Aldona Anna zmarła prawdopodobnie 25 maja 1339 roku i została pochowana w katedrze wawelskiej[5].

W kulturze[edytuj | edytuj kod]

Aldona Anna występuje w serialu Korona królów. Odtwórczynią jej roli jest aktorka Marta Bryła. Postać królowej jest jedną z głównych w dotychczas wyemitowanych odcinkach.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Tęgowski 1999 ↓, s. 232–233.
  2. Data zgonu Aldony Anny budzi kontrowersje w historiografii. Źródła podają daty od 25 do 29 maja 1339, jednak za najbardziej prawdopodobny uważa się 25 maja, zob. Jasiński 2001 ↓, s. 167
  3. Jasiński 2001 ↓, s. 167.
  4. Tęgowski 1999 ↓, s. 233.
  5. a b Tęgowski 1999 ↓, s. 234

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Literatura uzupełniająca[edytuj | edytuj kod]