Aleja Adama Mickiewicza w Bydgoszczy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
POL Bydgoszcz flag.svg Bydgoszcz
Aleje
Mickiewicza
Śródmieście
Długość: 400 m
Aleje Adama Mickiewicza
Aleje Adama Mickiewicza
Przebieg
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła ul. Gdańska, ul. Świętojańska ↑
Ikona ulica skrzyżowanie.svg ul. 20 stycznia 1920 r.
Ikona ulica skrzyżowanie.svg ul. Paderewskiego
Ikona ulica rondo.svg Plac Weyssenhoffa
Położenie na mapie Bydgoszczy
Mapa lokalizacyjna Bydgoszczy
Aleje Mickiewicza
Aleje Mickiewicza
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Aleje Mickiewicza
Aleje Mickiewicza
Ziemia 53°07′52,5360″N 18°00′43,3721″E/53,131260 18,012048Na mapach: 53°07′52,5360″N 18°00′43,3721″E/53,131260 18,012048
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Commons in image icon.svg

Aleje Adama Mickiewicza - jedna z głównych ulic miejskich położonych na terenie Śródmieścia w Bydgoszczy.

Przebieg[edytuj | edytuj kod]

Ulica znajduje się w obrębie Śródmieścia Bydgoszczy i łączy ulicę Gdańską z placem Józefa Weyssenhoffa. Jej północną pierzeję stanowi zespół kamienic i willi wzniesionych w pierwszym dziesięcioleciu XX wieku. Od strony południowej z ulicą sąsiaduje Teatr Polski oraz park im. Jana Kochanowskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Ulicę wytyczono w 1903 r. w ramach zagospodarowania urbanistycznego terenu położonego na wschód od ul. Gdańskiej tzw. Hempelscher Felde[1]. W latach 90. XIX wieku miasto Bydgoszcz zakupiło teren położony między dzisiejszymi ulicami: Gdańską, Krasińskiego, Chodkiewicza i Ogińskiego oraz opracowało dla niego plany urbanistyczne według koncepcji miasta-ogrodu[1].

Jedną z reprezentacyjnych osi całego założenia była ulica Bülowa - wówczas jedna z najpiękniejszych i najszerszych ulic miasta. Dwujezdniowa aleja zaczynała się u zbiegu z ulicą Gdańską i prowadziła na wschód, tworząc ciekawą kompozycyjnie oś widokową, zaakcentowaną pasem zieleni ze szpalerem drzew, między którymi zostały rozpięte girlandy z pnączy[2]. Kontynuacją ulicy od Placu Weyssenhoffa w kierunku południowym była wytyczona równocześnie Aleja Ossolińskich.

Po północnej stronie ulicy, w latach 1903-1907 wzniesiono kompleks jednorodnych stylowo kamienic w stylu secesji berlińskiej, zaś do 1910 r. zabudowano dalszą pierzeję ulicy willami i kamienicami. Perspektywę wschodnią ulicy zamknięto głównym gmachem pierwszego powołanego w tym okresie zakładu naukowego w mieście, tj. Instytutu Rolniczego im. cesarza Wilhelma (niem. Kaiser-Wilhelm-Institut für Landwirtschaft)[1].

W 1949 r. ukończono budowę Teatru Polskiego, który stanął przy skrzyżowaniu z ul. 20 stycznia 1920 r. W 1960 r. w parku przy ulicy stanął również pomnik Łuczniczki. W okresie powojennym upaństwowione kamienice zostały zaniedbane, w wyniku nieumiejętnie prowadzonych remontów usunięto część dekoracji i reliefów na elewacjach[3].

Podupadła ulica została poddana stopniowej rewitalizacji dopiero po 1990 r. W latach 2002-2009 wszystkie kamienice w pierzei ulicy zostały wyremontowane, częściowo z przywróceniem dawnych zdobień na fasadach budynków.

Nazwy[edytuj | edytuj kod]

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Przy al. Mickiewicza (nr 1-9) znajduje się kompleks kamienic w stylu wpisującym się w niemiecka odmianę secesji – Jugendstil. W kompozycji budynków przeważają spokojne formy, urozmaicone wykuszami oraz pionami balkonów i loggii o falujących liniach, falistymi szczytami oraz łukowymi zamknięciami okien i portali. Dekoracje łączące motywy organiczne z geometrycznymi zamknięte zostały w formach prostokąta i kwadratu, zgrupowane w szlakach i fryzach. Nawiązywano również do baroku poprzez zastosowanie przekrytych kopułami ryzalitów i wieżyczek zwieńczonych hełmami[4].

Obiekty prezentujące ten trend zostały wzniesione według projektów architektów: Rudolfa Kerna, Ericha Lindenburgera, Paula Böhma, Otto Rosenthala[5]. Willę przy ulicy zaprojektował również architekt Józef Święcicki – znany z kilkudziesięciu realizacji z ul. Gdańskiej.

Kamienice przez prawie cały okres powojenny były własnością państwa, w 1990 r. przeszły na własność miasta i Administracji Domów Miejskich. Obiekty popadały ruinę wskutek niedoinwestowania. Przyczyną tego stanu rzeczy były: brak poczucia własności, zaniedbywanie remontów i powszechne lekceważenie wartości zabytków sztuki i architektury secesyjnej (do lat 70. XX w.) Obiekty zostały odrestaurowane po 2002 r.

Obiekty godne uwagi[edytuj | edytuj kod]

Nr Obiekt Adres Lata budowy Budowniczy Styl architektoniczny Wpisany do rejestru zabytków Uwagi Zdjęcie
1. Kamienica Rudolfa Kerna Mickiewicza 1 – róg Gdańskiej 1903-1904[6] Rudolf Kern secesja link= T dom własny Rudolfa Kerna
Mickiewicza 1 róg Gdańskiej zabytek.jpg
2. Teatr Polski Mickiewicza 2 1947-1949 Alfons Licznerski funkcjonalizm link= N budynek jest następcą Teatru Miejskiego, zniszczonego w 1945 r.
Bdg TeatrPolski 1 07-2013.jpg
3. Kamienica Mickiewicza 3 1904-1905[6] Erich Lindenburger secesja link= N bogato zdobiony portal i dekoracyjne szczyty, w fasadzie zaakcentowano pionowe podziały lizenami, kilkukondygnacyjnymi wykuszami nakrytymi obitymi blachą hełmami oraz pionami loggii. Siedziba konsulatu honorowego Czech.
Bdg Mickiewicza3 2 07-2013.jpg
4. Kamienica narożna Mickiewicza 4 - Paderewskiego 8 1906-1908[6] secesja link= N kamienica z loggiami i wykuszami, zdobiona ornamentami
Kamienica al Mickiewicza.jpg
5. Kamienica Mickiewicza 5 1906[6] Rudolf Kern secesja link= T
Bdg Mickiewicza5 2 07-2013.jpg
6. Kamienica Mickiewicza 7 1904-1905[6] Rudolf Kern secesja link= T
Bdg Mickiewicza7 2 07-2013.jpg
7. Kamienica Mickiewicza 9 Mickiewicza 9 1904-1905[6] Rudolf Kern secesja link= T w latach 1905-1921 siedziba Bydgoskiego Konserwatorium Muzycznego
Bdg Mickiewicza9 2 07-2013.jpg
8. Kamienica narożna 20 Stycznia 1920 17 róg al. Mickiewicza 1905-1906[6] secesja link= T
Bdg 20I1920 17 - Mickiewicza 1 07-2013.jpg
9. Kamienica narożna 20 Stycznia 1920 2 róg al. Mickiewicza 1903[6] secesja link= N
Bdg 20I1920 2 - Mickiewicza 1 07-2013.jpg
10. Willa Mickiewicza 11 1903-1904[6] secesja link= N
Bdg Mickiewicza 13.jpg
11. Wille Mickiewicza 13-15 1903-1904[6] secesja link= T
Bdg Mickiewicza wille 1 07-2013.jpg
12. Willa Józefa Święcickiego Mickiewicza 17 1906[6] Józef Święcicki historyzm malowniczy link= N trzeci dom własny Józefa Święcickiego
Bdg Mickiewicza wille 3 07-2013.jpg
13. Kamienica narożna Paderewskiego 10 róg al. Mickiewicza 1905-1907[6] secesja link= N
Bdg Mickiewicza 6 07-2013.jpg
14. Kamienica narożna Paderewskiego 1 róg al. Mickiewicza 1905-1908[6] secesja link= N
Bdg Mickiewicza 8 07-2013.jpg
15. Park Jana Kochanowskiego dzielnica muzyczna - przy al. Mickiewicza 1906 link= N w parku znajduje się m.in. galeria pomników kompozytorów i wirtuozów w Bydgoszczy
Bydgoszcz Park Kochanowskieego 5.jpg

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Przez aleje Mickiewicza przejeżdżają autobusy linii nr 67, 71, 93 i 94[7].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Jastrzębska-Puzowska, Iwona: Od miasteczka do metropolii. Rozwój architektoniczny i urbanistyczny Bydgoszczy w latach 1850-1920. Wydawnictwo MADO. Toruń 2005. ISBN 83-89886-38-3, 978-83-89886-38-5
  2. Bręczewska-Kulesza Daria, Derkowska-Kostkowska Bogna, Wysocka A., [i inni]: Ulica Gdańska. Przewodnik historyczny, Bydgoszcz 2003
  3. Umiński, Janusz: Bydgoszcz. Przewodnik, Regionalny Oddział PTTK „Szlak Brdy” Bydgoszcz 1996
  4. Bręczewska-Kulesza Daria: Wielkomiejska kamienica czynszowa w Bydgoszczy na przełomie XIX i XX wieku. [w.] Materiały do dziejów kultury i sztuki Bydgoszczy i regionu. Zeszyt 12. Pracownia Dokumentacji i Popularyzacji Zabytków Wojewódzkiego Ośrodka Kultury w Bydgoszczy. Bydgoszcz 2007
  5. Majchrzak Agnieszka: Bydgoskie Konserwatorium Muzyczne. [w.] Materiały do dziejów kultury i sztuki Bydgoszczy i regionu. Zeszyt 1. Pracownia Dokumentacji i Popularyzacji Zabytków Wojewódzkiego Ośrodka Kultury w Bydgoszczy. Bydgoszcz 1996
  6. 6,00 6,01 6,02 6,03 6,04 6,05 6,06 6,07 6,08 6,09 6,10 6,11 6,12 Gminna Ewidencja Zabytków Miasta Bydgoszczy. [w:] Program Opieki nad Zabytkami miasta Bydgoszczy na lata 2013-2016
  7. http://www.zdmikp.bydgoszcz.pl/ufiles/linie_dzienne.pdf dostęp 19-03-2010

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bręczewska-Kulesza, Daria: Przegląd stylów występujących w bydgoskiej architekturze drugiej połowy XIX i początku XX stulecia
  • Bręczewska-Kulesza Daria, Derkowska-Kostkowska Bogna, Wysocka A., [i inni]: Ulica Gdańska. Przewodnik historyczny, Bydgoszcz 2003
  • Jastrzębska-Puzowska, Iwona: Od miasteczka do metropolii. Rozwój architektoniczny i urbanistyczny Bydgoszczy w latach 1850-1920. Wydawnictwo MADO. Toruń 2005. ISBN 83-89886-38-3, 978-83-89886-38-5
  • Umiński, Janusz: Bydgoszcz. Przewodnik, Regionalny Oddział PTTK „Szlak Brdy” Bydgoszcz 1996
Północna pierzeja alei Adama Mickiewicza w Bydgoszczy
Północna pierzeja alei Adama Mickiewicza w Bydgoszczy