Aleja Armii Ludowej w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Aleja Armii Ludowej w Warszawie
Solec, Ujazdów, Śródmieście Południowe
Ilustracja
Aleja Armii Ludowej przy al. Niepodległości, po prawej gmach Głównego Urzędu Statystycznego
Państwo

 Polska

Województwo

 mazowieckie

Miejscowość

Warszawa

Długość

2820 m[1]

Poprzednie nazwy

Lecha Kaczyńskiego (2017-18)

Przebieg
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 0 m ul. Solec
Ikona ulica wiadukt.svg 610 m rondo S. Sedlaczka /
ul. Łazienkowska
↙→ ul.Myśliwiecka
ul. Rozbrat
Ikona ulica pod wiaduktem.svg 1390 m pl. Na Rozdrożu /

Aleje Ujazdowskie

Ikona ulica pod wiaduktem.svg 1840 m ul. Marszałkowska
Ikona ulica z prawej.svg 2020 m ul. Mokotowska
Ikona ulica z lewej.svg 2040 m ul. Polna
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 2120 m ul. L. Waryńskiego
Ikona ulica z prawej.svg 2280 m ul. R. i J. Podoskich
Ikona ulica z prawej.svg 2730 m ul. Lekarska
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 2820 m ←→ al. Niepodległości
ul. Wawelska
Położenie na mapie Warszawy
Mapa konturowa Warszawy, w centrum znajduje się punkt z opisem „Aleja Armii Ludowej w Warszawie”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Aleja Armii Ludowej w Warszawie”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Aleja Armii Ludowej w Warszawie”
52,220862°N 21,031296°E/52,220862 21,031296
Wschodni odcinek ulicy, widok z placu Na Rozdrożu

Aleja Armii Ludowej – ulica w warszawskiej dzielnicy Śródmieście, będąca częścią Trasy Łazienkowskiej.

Przebieg[edytuj | edytuj kod]

Aleja Armii Ludowej jest częścią Trasy Łazienkowskiej. Rozpoczyna swój bieg jako przedłużenie mostu Łazienkowskiego, przy skrzyżowaniu z Wisłostradą. Prowadząc po estakadzie, mija górą rondo Sedlaczka (skrzyżowanie ulic Łazienkowskiej, Myśliwieckiej i Rozbrat) i pokonuje skarpę warszawską. Następnie, biegnąc w wykopie, krzyżuje się z Alejami Ujazdowskimi (plac Na Rozdrożu), a dalej przebiega bez powiązania pod ulicą Marszałkowską, i krzyżuje się dwupoziomowym skrzyżowaniem z ulicą Waryńskiego. Aleja kończy swój przebieg kolejnym dwupoziomowym skrzyżowaniem z aleją Niepodległości, gdzie przechodzi w ulicę Wawelską[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze plany budowy arterii komunikacyjnej na południu Warszawy na odcinku Opaczewska – pl. Na Rozdrożu, powstały w latach 30. XX wieku[3]. Wiązały się one z likwidacją lotniska mokotowskiego (przenoszone na Okęcie i Gocław) oraz toru wyścigów konnych (przenoszony na Służewiec). Nowej arterii planowano nadać imię Józefa Piłsudskiego[3].

W zmienionej wersji przedwojenne plany rozwijane były po 1945 roku. W trakcie budowy Marszałkowskiej Dzielnicy Mieszkaniowej (1950–1952) wytyczono aleję Armii Ludowej na przedłużeniu ulicy Wawelskiej do pl. Na Rozdrożu i zbudowano wzdłuż niej domy, jednak przestrzeń między nimi przez kilkanaście kolejnych lat pozostawała niezagospodarowana.

Prace budowlane nad Trasą Łazienkowską, w której przebieg włączono aleję Armii Ludowej, rozpoczęto w 1968 roku, lecz z powodu braku pieniędzy wkrótce je przerwano. Budowa została wznowiona w 1971 roku, a uroczyste otwarcie miało miejsce 22 lipca 1974 roku, w dniu trzydziestolecia PRL[3].

Do końca 2013 roku[4] posiadała kategorię drogi krajowej oraz stanowiła fragment miejskiego odcinka drogi nr 2 i trasy europejskiej E30. Od 1 stycznia 2014 roku na całej długości jest drogą powiatową, o nieustalonym numerze[5].

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa alei upamiętnia Armię Ludową, konspiracyjną organizację zbrojną Polskiej Partii Robotniczej z okresu okupacji niemieckiej. Współpraca tej formacji z ZSRR sprawiła, że po transformacji ustrojowej 1989 pojawiły się propozycje zmiany nazwy alei. Podnoszono pomysł, by jej patronem został płk Ryszard Kukliński[6], lecz ostatecznie upamiętniono go ulicą na Białołęce, a aleja Armii Ludowej zachowała dotychczasową nazwę[7].

9 listopada 2017 wojewoda mazowiecki Zdzisław Sipiera wydał zarządzenie zastępcze w trybie przewidzianym przez ustawę z dnia 1 kwietnia 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz pomniki[8], zmieniające nazwę arterii z al. Armii Ludowej na ul. Lecha Kaczyńskiego. Zarządzenie weszło w życie 10 listopada 2017[9]. 16 listopada Rada Miasta Stołecznego Warszawy przyjęła uchwałę o wniesieniu skargi na zarządzenie zastępcze do sądu administracyjnego[10].

11 stycznia 2018 rada przyjęła kolejną uchwałę, ponownie zmieniającą nazwę arterii z ul. Lecha Kaczyńskiego na Trasa Łazienkowska[11]. Uchwała weszła w życie 5 lutego[12], 14 dni od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego, jednakże jej wykonanie zostało wstrzymane 7 lutego przez rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody[13][14]. 1 marca Rada Miasta Stołecznego Warszawy przyjęła uchwałę o wniesieniu skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze do sądu administracyjnego[15]. 29 października 2018 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, że wojewoda mazowiecki miał rację, stwierdzając nieważność uchwały Rady Miasta o zmianie nazwy ul. Lecha Kaczyńskiego na Trasę Łazienkowską[16].

28 maja 2018 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zarządzenie zastępcze wojewody mazowieckiego z 9 listopada 2017[17][18][19]. Wojewoda mazowiecki zapowiedział wniesienie skargi kasacyjnej od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego[20]. 7 grudnia Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wojewody[21].

Przeciwko zmianie nazwy alei krytycznie wypowiedział się Piotr Osęka, który określił to „konfiskatą pamięci” przez IPN[22][23].

Ważniejsze obiekty[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Mapa Warszawy. mapa.um.warszawa.pl. [dostęp 2017-12-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-12-03)].
  2. Mapa Warszawy. www.mapawarszawy.pl. [dostęp 2017-11-16].
  3. a b c Obwodnica Śródmieścia część południowa. Trasa Łazienkowska. SISKOM. [dostęp 2017-12-15].
  4. Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 27 września 2013 r. w sprawie pozbawienia dróg kategorii dróg krajowych (Dz.U. z 2003 r. poz. 1153)
  5. Zarząd Dróg Miejskich w Warszawie, Wykaz dróg (ulic) w zarządzie ZDM (stan na dzień 01.01.2020 r.) [PDF] [dostęp 2021-06-14].
  6. Warszawa: ulica pułkownika Kuklińskiego zastąpi aleję Armii Ludowej?. polskieradio.pl, 9 lutego 2014. [dostęp 2017-11-16].
  7. Warszawa ma ulicę płk. Kuklińskiego. poland.us, 6 lipca 2014. [dostęp 2017-11-16].
  8. Dz.U. z 2018 r. poz. 1103.
  9. Zarządzenie zastępcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 9 listopada 2017 r. w sprawie nadania nazwy ulicy. 2017-11-10. [dostęp 2017-11-10].
  10. Uchwała nr LVII/1472/2017 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 16 listopada 2017 r. w sprawie wniesienia skargi na zarządzenie zastępcze. bip.warszawa.pl. [dostęp 2017-11-23].
  11. Rada Warszawy: Trasa Łazienkowska zamiast ulicy Lecha Kaczyńskiego. 2018-01-11. [dostęp 2018-01-12].
  12. Uchwała nr LX/1578/2018 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 11 stycznia 2018 r. w sprawie zmiany nazwy ulicy w Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy. 2018-01-22. [dostęp 2018-02-16].
  13. Wojewoda odkręcił decyzję radnych. Kaczyńskiego, nie Trasa Łazienkowska. 2018-01-23. [dostęp 2018-01-29].
  14. Rozstrzygnięcie nadzorcze nr WNP-I.4131.8.2018 Wojewody Mazowieckiego z dnia 7 lutego 2018 r.. 2018-02-12. [dostęp 2018-02-16].
  15. Uchwała nr LXII/1664/2018 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 1 marca 2018 r. w sprawie wniesienia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze. bip.warszawa.pl. [dostęp 2018-04-09].
  16. Sygnatura akt II SA/Wa 606/18, wyrok z 29 października 2018 Katarzyna Żaczkiewicz-Zborska, WSA: Radni złamali prawo zmieniając aleję Lecha Kaczyńskiego na Trasę Łazienkowską WSA przyznał rację wojewodzie, że Rada nie uzyskała opinii IPN ani wojewody na zmianę nazwy ulicy, a to jest przesłanką, którą powinni spełnić radni. A zatem naruszyli prawo w istotny sposób.
  17. Wyrok Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 2075/17
  18. Komunikat w sprawie skarg na zarządzenia zastępcze Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie zmian nazw ulic położonych w m.st. Warszawa w związku z ustawą o zakazie propagowania komunizmu. bip.warszawa.wsa.gov.pl, 28 maja 2018. [dostęp 2018-06-14].
  19. Sąd: nie będzie ulicy Lecha Kaczyńskiego w Warszawie. tvnwarszawa.tvn24.pl, 28 maja 2018. [dostęp 2018-05-28].
  20. Wyroki WSA ws. zarządzeń zastępczych – Wojewoda złoży skargi kasacyjne do NSA. mazowieckie.pl, 30 maja 2018. [dostęp 2018-06-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-06-14)].
  21. Nieudana dekomunizacja. Nie będzie ulicy Lecha Kaczyńskiego. tvnwarszawa.tvn24.pl, 7 grudnia 2018. [dostęp 2018-12-07].
  22. IPN chciał „skonfiskować pamięć”. Ta ekspertyza obroniła ulice Warszawy przez szaloną dekomunizacją. Archiwum Osiatyńskiego. [dostęp 2019-10-05].
  23. Dekomunizacja ulic w Warszawie. Ekspertyza historyka – OKO.press. oko.press. [dostęp 2019-10-05].