Aleksander Żabczyński (aktor)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Aleksander Żabczyński
Aleksander Bożydar Żabczyński
Ilustracja
Aleksander Żabczyński (1931)
Imię i nazwisko

Bożydar Aleksander Żabczyński

Data i miejsce urodzenia

24 lipca 1900
Warszawa

Data i miejsce śmierci

31 maja 1958
Warszawa

Zawód

aktor

Współmałżonek

Maria Żabczyńska

Lata aktywności

1922–1958

Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (od 1941) Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi Medal Wojska Krzyż Pamiątkowy Monte Cassino Gwiazda za Wojnę 1939–1945 (Wielka Brytania) Gwiazda Italii (Wielka Brytania)

Aleksander Bożydar Żabczyński[1] (ur. 24 lipca 1900 w Warszawie, zm. 31 maja 1958 tamże) – polski aktor teatralny, estradowy, kabaretowy, filmowy i piosenkarz. Jeden z najpopularniejszych polskich aktorów dwudziestolecia międzywojennego, amant filmowy. Kapitan rezerwy artylerii Wojska Polskiego i Polskich Sił Zbrojnych.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Dzieciństwo i młodość[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 24 lipca 1900 roku w Warszawie i był synem Zofii Florentyny Ostrowskiej, śpiewaczki operowej i Aleksandra Daniela Żabczyńskiego, pułkownika armii rosyjskiej i generała dywizji Wojska Polskiego[2]. Aleksander (nazywany przez znajomych „Darek”, „Al” i „Żaba”), miał dwie siostry – starszą o 10 lat Zofię (1890-1944) oraz młodszą Alinę (1909-1934). W 1906 r. rozpoczął domową edukację pod kierunkiem dyplomowanej guwernantki. Jako dziecko wyróżniał się świetnym słuchem i poczuciem rytmu[3]. W wieku 11 lat został uczniem dwujęzycznego gimnazjum Pawła Chrzanowskiego i w tej placówce wielokrotnie brał udział w okolicznościowych inscenizacjach, przygotowywanych przez szkolne koło teatralne[4]. Wraz z wybuchem I wojny światowej i powołaniem do armii rosyjskiej Aleksandra Daniela Żabczyńskiego cała rodzina zmieniała miejsce pobytu. Wiadomo, że Żabczyński przebywał rok w Smoleńsku, gdzie uczęszczał do miejscowego gimnazjum. Następnie mieszkał w Saratowie, Wołogdzie, aby doczekać końca wojny w Sumach, gdzie pracował jako tragarz w składzie żelaza. Natomiast w roku szkolnym 1919/1920 był uczniem siódmej klasy w Gimnazjum Kulwiecia w Warszawie[a][5]. Dnia 30 lipca 1920 r. wstąpił do Szkoły Podchorążych Artylerii w Poznaniu[6]. W lutym 1921 r. ukończył kurs oficerów zawodowych, został przydzielony do baterii zapasowej I pułku artylerii przeciwlotniczej i trzymał stopień podchorążego. Pomimo wysokiej oceny ze strony przełożonych, został dnia 15 maja 1922 r. przeniesiony do rezerwy. Za namową matki zapisał się na drugi semestr studiów prawniczych na Uniwersytecie Warszawskim. Nie zdał egzaminu z prawa cywilnego i zrezygnował ze studiów[7].

Kariera teatralna[edytuj | edytuj kod]

Na początku lat 20. odkrył swoją prawdziwą pasję – teatr i aktorstwo. O swojej nimi fascynacji tak mówił po latach: „Każde przedstawienie teatralne było dla mnie objawieniem. Aktorów uważałem za ludzi z innej planety i kiedy po raz pierwszy zetknąłem się z nimi, doprawdy nie wiedziałem, co mam mówić”. Pierwsze aktorskie szlify zdobywał w Warszawskiej Szkole Gry Sceniczno-Filmowej Niny Niovilli, zaś na studiach brał udział w zajęciach Koła Sztuki Dramatycznej. Edmund Wierciński, doceniając zaangażowanie i talent Żabczyńskiego, skierował go jesienią 1922 r. do Reduty, gdzie pomyślnie przeszedł egzamin wstępny m.in. z recytacji wierszem, prozy[8]. Aktor należał do Związku Artystów Scen Polskich, legitymując się dokumentem z numerem 944[9]. Najprawdopodobniej Żabczyński zadebiutował w epizodycznej roli przekupnia w sztuce Judasz autorstwa Kazimierza Przerwy-Tetmajera, grał też epizody w Tragedii Eumenesa Tadeusza Rittera i Lekkoduchu Jerzego Szaniawskiego. Pierwszą, istotniejszą rolą był Archanioł Gabriel i Chleburad w Pastorałce Leona Schillera z grudnia 1922 r.[10]

W efekcie konfliktu artystycznego między Osterwą a Schillerem, Żabczyński zdecydował się dołączyć do Teatru im. Wojciecha Bogusławskiego gdzie w 1924 r. wystąpił jako Józio Grosejczyk w operetce Podróż po Warszawie oraz w roli Floryzela w szekspirowskiej Opowieści zimowej. Kreacja Żabczyńskiego została doceniona przez Jana Lechonia oraz Tacjannę Wysocką. W lipcu 1925 r. Żabczyński został wezwany na sześciotygodniowe ćwiczenia w Szkole Podchorążych Artylerii, a po powrocie z nich został aktorem Teatru Polskiego. Wkrótce za radą Henryka Szaro, początkującego reżysera filmowego, wystąpił w filmie niemym Czerwony błazen. Prawdopodobnie brak konkretnych propozycji zawodowych spowodował, że Żabczyński opuścił Warszawę i w 1927 r. wyjechał do Lwowa. Tamże m.in. na deskach Teatru Wielkiego wcielił się w rolę pana młodego w Weselu. Rok później ponownie wystąpił w filmie Szaro, Dzikuska. W sezonie teatralnym 1928/1929 Żabczyński grał w Teatrze Miejskim oraz Teatrze Kameralnym w Łodzi gdzie wystąpił w popularnej farsie Kokoty z towarzystwa. Pomimo propozycji kontraktu na kolejny sezon, Żabczyński wziął udział w rewii Kulig, organizowanej przez Teatr Objazdowy z okazji I Powszechnej Wystawy Krajowej. Wówczas to otrzymał od Andrzeja Własta propozycję angażu do Morskiego Oka[11]. Zadebiutował w skamandryckiej politycznej szopce 25 września 1930 r. Z kolei w rewii Parada gwiazd zaśpiewał m.in. Carmencitę i We dwoje, nagrane dla Syreny Rekord. Występował razem m.in. z: Eugeniuszem Bodo i Lodą Halamą (Rewia miłości), Tolą Mankiewiczówną (rewia Listek figowy), Leną Żelichowską i Igo Symem (rewia Kobiety mają szanse). W październiku 1931 r. wystąpił wraz z Orkiestrą Polskiego Radia w koncercie radiowym, gdzie wykonał Skończoną pieśń i Wiem, że mnie kochasz. Przez cały okres występów w Morskim Oku prasa pisała o Żabczyńskim zdecydowanie przychylnie, podkreślając jego dźwięczny głos, nieskazitelną dykcję, a także elegancję[12]. Po zamknięciu Morskiego Oka pracował od 11 lipca 1933 r. w teatrze rewiowym Reks, przemianowanym potem na Wielką Operetkę[13]. Rok później wystąpił w bardzo popularnej rewii Pieśń o Nadine w Teatrze na Kredytowej[14]. Od 1935 r. występował w kinoteatrze Hollywood m.in. w rewii Wesoła jesień. W recenzji widowiska Boy-Żeleński doceniał elegancję Żabczyńskiego, a także jego liryczną interpretację tanga Nie wierz mi[15].

Kariera filmowa[edytuj | edytuj kod]

Aleksander Żabczyński w scenie z filmu Manewry miłosne

W 1930 r. wystąpił w drugoplanowej roli dziedzica Ludwika Zaruby w Janko Muzykancie. Rok później wystąpił w roli adwokata w remake’ach amerykańskich filmów – Głos serca (oryginał Sarah and Son) i Kobieta, która się śmieje (oryginał The Laughing Lady), które powstały w Joinville, w efekcie współpracy z Paramount. Pomimo generalnie negatywnych recenzji tych tytułów, prasa dostrzegła, że Żabczyński „jako amant filmu mówionego góruje w tej chwili nad Sawanem i Brodziszem[16]. W 1933 r. miała miejsce premiera Dziejów grzechu, adaptacji prozy Stefana Żeromskiego, w której Żabczyński zagrał hrabiego Zygmunta Szczerbica. O roli Żabczyńskiego pisano lepiej niż w recenzji ze spektaklu teatralnego. Rok później aktor ponownie odegrał: drugoplanową rolę dziedzica Stanisława Pleszczyńskiego w Ślubach ułańskich oraz epizodyczną, czułego na kobiece wdzięki adiutanta w Córce generała Pankratowa. W roli zakochanego milionera wystąpił w komedii romantycznej Panienka z poste restante z 1935 r. Z filmu tego pochodzi popularny wówczas slow fox Gdy szczęście podaje ci dłoń, śpiewany przez Żabczyńskiego. Przełomem w karierze filmowej był występ Żabczyńskiego w Manewrach miłosnych gdzie grał razem z Tolą Mankiewiczówną, znaną partnerką z desek teatralnych.

We wrześniu 1936 r. miała premierę Jadzia, w której partnerką Żabczyńskiego była jedna z największych gwiazd polskiego filmu, Jadwiga Smosarska. O roli aktora pisano, że „stworzył typ sympatycznego chłopca, zakochanego w przypadkowo spotkanej na Wiśle dziewczynie”[17].

W 1923 był oficerem rezerwy dywizjonu artylerii zenitowej w Warszawie, który w 1926 został przeformowany w 1 pułk artylerii przeciwlotniczej. Na stopień porucznika został mianowany ze starszeństwem z 1 stycznia 1935 roku i 16. lokatą w korpusie oficerów rezerwy artylerii[18].

II wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

Karta repatriacyjna kpt. Aleksandra Żabczyńskiego

Aleksander został zmobilizowany już w sierpniu 1939 do 1 pułku artylerii przeciwlotniczej im. Marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego w Warszawie[19]. Wziął udział w kampanii wrześniowej, a po jej zakończeniu przedostał się do Rumunii. Internowany w obozie na Węgrzech[20]. Zdołał zbiec do Francji[21], gdzie wstąpił do Wojska Polskiego. Został młodszym oficerem 2. baterii przeciwlotniczej. Po kampanii francuskiej. 18 czerwca 1940 został ewakuowany do Wielkiej Brytanii[22]. Został przydzielony jako młodszy oficer do 1 DAP.[23], a w 1942 wysłany na Bliski Wschód. Przez Irak i Palestynę dotarł do Egiptu. Już jako kapitan II Korpusu wziął udział w kampanii włoskiej (był ranny w bitwie o Monte Cassino)[24]. Odznaczony m.in. Krzyżem Walecznych, Krzyżem Pamiątkowym Monte Cassino, brytyjskimi Gwiazdą Wojny 1939–1945 i Gwiazdą Włoch, Medalem Wojska (2 Korpusu), Srebrnym Krzyżem Zasługi.

Maria Gorczyńska i Aleksander Żabczyński w sztuce „Kobieta we mgle”, Teatr Klasyczny w Warszawie, 1948

Okres powojenny[edytuj | edytuj kod]

Po zakończeniu działań wojennych przebywał w Salzburgu, gdzie pracował przy Polskim Czerwonym Krzyżu. „Oczywiście zajęcie to traktowałem jako przejściowe i skorzystałem z pierwszej okazji, aby powrócić do kraju. Sześć lat tęsknoty za ojczyzną i za najbliższymi to bardzo długo. Miło też powiedzieć, że spośród wielu krajów Europy, które zwiedziłem, Polska wydaje się krajem najbardziej żywotnym i najszybciej leczącym swe ciężkie rany wojenne” – wspominał. Przez pewien czas mieszkał w austriackiej miejscowości Sankt Veit an der Glan. Dzięki pośrednictwu innego Polaka, prawnika Stefana Michno, zamieszkał w willi Anny Hubmann przy Lichtenbergstrasse 10. Miał tam do dyspozycji szofera i niewielkie auto[25].

We wrześniu 1946 r. został przewieziony wraz z 2 Korpusem do Wielkiej Brytanii, gdzie w obozie Atcham Camp koło Shrewsbury doczekał demobilizacji. Miał wówczas okazję spotkać się w Liverpoolu z Lodą Halamą, która występowała w tym czasie w Anglo-Polish Ballet. Zdaniem Halamy Żabczyński był bardzo otyły, miał twarz nabrzmiałą od alkoholu i „z trudnością widziało się resztki dawnej urody”[26]. W tym samym roku potajemnie przyjechał do Polski amerykańskim pociągiem Czerwonego Krzyża z zamiarem przekonania żony do opuszczenia ojczyzny. Żabczyńska nie zgodziła się na propozycję ze względu na potrzebę opieki nad chorą matką. Ostatecznie Żabczyński powrócił do Polski 8 grudnia 1946 r. [27]

Grób Aleksandra Żabczyńskiego i jego żony Marii na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach

Był rozpracowywany przez UB[28][29].

Prawdopodobnie po wojnie otrzymał jakieś propozycje filmowe, ale żadnej z nich nie przyjął. Pracował natomiast w warszawskich teatrach. Występował początkowo gościnnie w Teatrze Małym (1947), następnie w Teatrze Klasycznym (1948–1949), a potem do śmierci był aktorem Teatru Polskiego. Wielokrotnie występował też przed mikrofonem Polskiego Radia. Pod koniec 1957 za namową przyjaciół nagrał w Polskim Radiu kilka piosenek: „Nikt mnie nie rozumie tak jak ty”, „Jak drogie są wspomnienia”, „Całuję twoją dłoń, madame”. W 1954 w 10. rocznicę Polski Ludowej odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi[30].

Ostatnie lata. Śmierć i pogrzeb[edytuj | edytuj kod]

W nocy z 19 na 20 maja 1958 r. Żabczyński doznał zawału serca, a czasie kilkunastodniowego pobytu w szpitalu zachorował na zapalenie płuc. Zmarł w nocy z 30 na 31 maja. Ciało aktora przewieziono do kościoła św. Krzyża. Prasa, opisując ostatnie dni Żabczyńskiego, prezentowała różne wersje na temat miejsca okoliczności jego śmierci. Niektóre tytuły podawały, że aktor doznał zawału serca, pieląc ogródek na działce, a inne że zmarł nagle w czasie próby teatralnej. W swoim pamiętniku Andrzej Łapicki wspominał, że Żabczyński miał faktycznie umrzeć na działce w Mokotowie, dzieląc wspólne chwile z pewną studentką[31]. Został pochowany Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kw. A29-4-23)[32].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

28 czerwca 1923 r. poślubił aktorkę Marynę Zielenkiewicz w kościele Wszystkich Świętych przy placu Grzybowskim w Warszawie. Nie obyło się bez skandalu, bowiem na uroczystości pojawiły się również jego wielbicielki. Tyle że w żałobnych sukniach. Przed wybuchem II wojny światowej mieszkał razem z żoną przy ul. Sienkiewicza 2 w Warszawie, w mieszkaniu jego rodziców[33]. Żabczyńska, wieku 36 lat, 19 grudnia 1939 r. urodziła martwą córkę, której dała na imię Marysia. Dziecko pochowano 21 grudnia 1939 r. na Wojskowych Powązkach w Warszawie w grobie Aleksandra Daniela Żabczyńskiego oraz Aliny Żabczyńskiej (młodszej siostry) – w latach siedemdziesiątych kwatera została wykorzystana do ponownego pochówku[34][35].

W początkowym etapie kariery to Maryna była zawodową mentorką Aleksandra, natomiast w późniejszych latach Aleksander udział w danym spektaklu, uzależniał od angażu jego małżonki[36]. Wedle zachowanych relacji parę łączyła miłość i szczera przyjaźń. Jednakże zdaniem Ryszarda Wolańskiego, biografisty aktora, być może Żabczyńska przekonana o śmierci męża w czasie wojennej rozłąki, korespondowała z nieokreślonym mężczyzną, którego miała poznać w 1939 r. we Francji na ślubie swojego brata, Kazimierza Zielenkiewicza. Trudno jednoznacznie ocenić tę relację jako romans[37].

Małżonkowie w okresie powojennym początkowo mieszkali w wynajmowanym mieszkaniu przy ulicy Poznańskiej 11[38], a od 1949 r., mieszkali w blisko 80-metrowym lokalu na Saskiej Kępie przy ul. Łotewskiej 4 w Warszawie. W mieszkaniu tym mieszka Przemysław Zielenkiewicz, a zatem krewny brata Maryny, Kazimierza [37][39].

Żabczyński był niezwykle popularnym aktorem wśród żeńskiej części publiczności. Wielokrotnie plotkowano o jego domniemanych romansach m.in. z Lodą Halamą, jednakże sam nigdy nie odnosił się wprost do tego[40]. Przyznał: „Ja kocham kochać i dlatego w przeciwieństwie do wielu innych mężczyzn lubię flirt”, a na pytanie o ideał kobiety wspominał o Shirley Temple[41].

Żabczyński przejawiał zainteresowania plastyczne. W czasie II wojny światowej namalował obraz Matki Boskiej Ostrobramskiej w kaplicy obozowej w Mosulu. Po zakończeniu wojny i powrocie do Polski dorabiał strugając drewniane figurki, które sprzedawał Cepelii, a także samodzielnie wykonywał meble do własnego domu[42][43].

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Postać Aleksandra Żabczyńskiego została przedstawiona w filmie dokumentalnym Marka Maldisa Już nie zapomnisz mnie z 2009[44]. Od 3 marca 2011 jest patronem ronda na warszawskim Służewcu[45]. W 2012 r. wizerunek Żabczyńskiego znalazł się na znaczku pocztowym wydanym w serii „Ludzie kina i teatru”, wydanym przez Pocztę Polską[46][47].

Tablica upamiętniająca Aleksandra Żabczyńskiego przy ul. Łotewskiej 4 w Warszawie - przed odsłonięciem.

Na wniosek Komitetu Społecznego im. Aleksandra Żabczyńskiego pod przewodnictwem Olgi Gaertner za pośrednictwem Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych postanowieniem prezydenta Bronisław Komorowski z 16 lipca 2015 roku Aleksander Żabczyński został pośmiertne odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, za osiągnięcia w działalności na rzecz rozwoju polskiej kultury[1].

19 maja 2016 wskutek inicjatywy Komitetu Społecznego im. Aleksandra Żabczyńskiego pod przewodnictwem Olgi Gaertner, umieszczono (w miejsce niszczejącego obelisku) płytę nagrobną na Wojskowych Powązkach, którą odsłonięto z wartą honorową, podczas kameralnej uroczystości w dniu 31 maja 2016 roku. W akcję zaangażowali się anonimowi darczyńcy za pośrednictwem portalu stare-kino.pl oraz ówczesna radna dzielnicy Mokotów Małgorzata Szczęsna.

21 czerwca 2017 roku zaułek przy ulicy Walecznych 1 w Warszawie nazwano imieniem Marii i Aleksandra Żabczyńskich[48].

Postać Żabczyńskiego jest bohaterem krótkometrażowej komedii muzycznej „Nie kochać w taką noc”, nakręconej w technologii VR[49].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. W życiorysie do poznańskiej podchorążówki napisał, że nie uzyskał matury. Żabczyński faktycznie nie zdał egzaminu z łaciny.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b M.P. z 2015 r. poz. 875.
  2. Wolański 2015 ↓, s. 15.
  3. Olga Figaszewska, Strata dziecka, przerwana kariera, nagła śmierć... Tak wyglądało życie Aleksandra Żabczyńskiego, 12 maja 2022.
  4. Wolański 2015 ↓, s. 15–22.
  5. Wolański 2015 ↓, s. 23.
  6. Wolański 2015 ↓, s. 24.
  7. Wolański 2015 ↓, s. 27.
  8. Wolański 2015 ↓, s. 28.
  9. n, Aleksander Żabczyński - amant z orderami, stare-kino.pl, 20 kwietnia 2019 [dostęp 2022-11-11] (pol.).
  10. Aleksander Żabczyński | Życie i twórczość | Artysta, Culture.pl [dostęp 2022-08-30] (pol.).
  11. Wolański 2015 ↓, s. 43–95.
  12. Wolański 2015 ↓, s. 109–155.
  13. Kabarety przedwojennej Warszawy (1910-1939), Culture.pl [dostęp 2022-11-11] (pol.).
  14. Wolański ↓, s. 170-173.
  15. Wolański ↓, s. 190-194.
  16. Wolański i in. 2015 ↓, s. 129.
  17. Ignacy Rotsztadt-Miastecki (red.), Triumf Smosarskiej w komedii muzycznej "Jadzia", „Wiadomości filmowe”, Warszawa, 1 października 1936, s. 16.
  18. Rybka i Stepan 2004 ↓, s. 530.
  19. Wolański 2015 ↓, s. 296.
  20. Wolański 2015 ↓, s. 300.
  21. Wolański 2015 ↓, s. 311.
  22. Wolański 2015 ↓, s. 316.
  23. Wolański 2015 ↓, s. 319.
  24. Wolański 2015 ↓, s. 331.
  25. Żabczyński – kinowy amant, który został bohaterem wojennym, histmag.org [dostęp 2022-12-03].
  26. AKG, Dalsze losy polskiego "króla amantów". Decyzja o powrocie do kraju mogła się skończyć dla niego tragicznie, film.wp.pl, 2 grudnia 2022 [dostęp 2022-12-03] (pol.).
  27. Żabczyński – kinowy amant, który został bohaterem wojennym, histmag.org [dostęp 2022-12-03].
  28. Kronika wydarzeń w Warszawie 1945−1958. „Warszawskie Kalendarz Ilustrowany 1959”, s. 35, 1958. Wydawnictwo Tygodnika Ilustrowanego „Stolica”. 
  29. l, Aleksander Żabczyński: Kinowy amant. Wojna go zniszczyła [dostęp 2018-07-30] (pol.).
  30. 16 lipca 1954 „za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki” M.P. z 1954 r. nr 112, poz. 1565.
  31. Wolański ↓, s. 469-470.
  32. Cmentarz Komunalny Powązki, dawny Wojskowy w Warszawie. Praca zbiorowa. Warszawa: Wydawnictwo Sport i Turystyka, 1989. ISBN 83-217-2641-0.
  33. n, Maria Zofia Żabczyńska, żona swojego męża, stare-kino.pl, 22 kwietnia 2019 [dostęp 2022-09-26] (pol.).
  34. Wolański 2015 ↓, s. 39.
  35. Olga Gaertner, Aleksander Żabczyński – pierwszy amant II RP, 2014.
  36. n, Maria Zofia Żabczyńska, żona swojego męża, stare-kino.pl, 22 kwietnia 2019 [dostęp 2022-11-11] (pol.).
  37. a b Wolański ↓, s. 470.
  38. Wolański 2015 ↓, s. 346.
  39. Wirtualna Polska Media S.A, Aleksander Żabczyński doczekał się pamiątkowej tablicy w Warszawie, wiadomosci.wp.pl, 28 maja 2015 [dostęp 2022-11-11] (pol.).
  40. Loda Halama: Demon tańca, Rzeczpospolita [dostęp 2022-10-02] (pol.).
  41. n, Shirley Temple - z Hollywood do wielkiej polityki, stare-kino.pl, 20 kwietnia 2019 [dostęp 2022-10-02] (pol.).
  42. Wolański 2015 ↓, s. 462.
  43. Aleksander Żabczyński – ostatni taki amant – Biblioteka Miejska im. Jana Kasprowicza w Inowrocławiu. [dostęp 2022-08-08] (pol.).
  44. Już nie zapomnisz mnie w bazie filmpolski.pl
  45. Rondo im. Aleksandra Żabczyńskiego, warszawa.tvp.pl [dostęp 2017-03-17].
  46. Wolański 2015 ↓, s. 466.
  47. x, Ludzie kina i teatru – 4438, Katalog Polskich Znaczków Pocztowych, 31 października 2012 [dostęp 2022-08-08] (pol.).
  48. Uroczyste otwarcie zaułka Marii i Aleksandra Żabczyńskich, Saska Kępa z pasją [dostęp 2022-08-08] (pol.).
  49. „Nie kochać w taką noc” – komedia muzyczna VR o Aleksandrze Żabczyńskim, Niepodległa – stulecie odzyskania niepodległości [dostęp 2022-08-12] (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]